الەمدەگى ەرەكشە مەكتەپتەر

مەكتەپ تابالدىرىعىن تارىداي بولىپ اتتاپ، ون ءبىر جىل بويى ءبىلىم الىپ، تاۋداي بولىپ شىعادى. العاشقىدا مەكتەپكە كەلىپ، ءاربىر ءارىپتى، ءاربىر ساندى جازىپ ۇيرەنۋ قالاي قيىنعا سوققان ەدى؟! ۋاقىتتىڭ ەنشىسىندە ەكەن. ۋاقىت ءوتتى، ءبارى وزگەردى. سونداي-اق العاشقى قوڭىراۋ، سوڭعى قوڭىراۋ ءۇنى، ۋ-شۋعا تولى سپورت زالى، اسحانا بار. وندا مىقتى مامان يەلەرى قىزمەت ەتەدى. بۇل ەلىمىزدەگى مەكتەپتەردىڭ جالپى كورىنىسى. ال وزگە ەلدەردە قالاي؟ سونىمەن، الەمنىڭ ەڭ ەرەكشە مەكتەپتەرىمەن تانىسا وتىرايىق.

1. جەر استىندا ورنالاسقان تەرراسەت

 تەرراسەت مەكتەبى -  ۆيردجينيا شتاتىنىڭ رەستون قالاسىندا ورنالاسقان. بۇل مەكتەپتى «جەر استى وقۋشىلارى» دەپ اتايدى. ەستەرىڭىزدە بولسا، 70-جىلدارى امەريكادا ۇلكەن داعدارىس بولعان ەدى. سول داعدارىستىڭ ناتيجەسىندە، ءوزىن-ءوزى جىلىتاتىن، ەنەرگيانى ۇنەمدەيتىن مەكتەپ سالىنعان بولاتىن. مىنە، بۇگىنگى كۇنى وسى عيماراتتىڭ ءبىلىم ورداسىنا اينالعانىنا 40 جىلعا جۋىق ۋاقىت ءوتىپتى. جەر استىندا ورنالاسقان بۇل مەكتەپ ءوزىن جىلىتىپ قانا قويماي، سۋىتا دا الادى.

2. التەرناتيۆتى الفا

كونەنىڭ كوزى سانالاتىن كانادادا بۇل مەكتەپتىڭ نەگىزى 1972-جىلى قالانعان. بۇل مەكتەپتىڭ ەرەكشەلىگى بالالارعا ساباق بەرۋ ءتاسىلىنىڭ وزگە مەكتەپتەرگە قاراعاندا ۇقسامايتىندىعىندا. يدەياسى دا ەرەكشە. ايتالىق، مەكتەپتە ساباق كەستەسى جوق، بارلىعىن وقۋشىلاردىڭ وزدەرى بەلگىلەيدى. ۇستازدارى ءار وقۋشىعا جەكە تۇلعا رەتىندە قاراپ، قىزىعۋشىلىقتارىنا سايكەس كومەك كورسەتەدى. وقۋشىلارعا ءۇي تاپسىرماسى بەرىلمەيتىندىكتەن، كۇندەلىككە باعا قويىلمايدى. ءار سىنىپ بالالاردىڭ جاسىنا ەمەس، ولاردىڭ قىزىعۋشىلىعىنا سايكەس قۇرالادى.

مەكتەپكە قاتىستى ماسەلەلەردىڭ بارلىعىن وقۋشىلار، اتا-انالار، ۇستازدار اي سايىن بولاتىن جينالىستا بىرىگىپ وتىرىپ تالقىلايدى. وقۋ ۇردىسىنە اتا-انالارى دا قاتىسادى. الفا مەكتەبىنىڭ ۇرانى - بىرىگىپ ءبىلىم الۋ.

3. سۋدا جۇزەتىن مەكتەپ

كامبودجاداعى تونلەساپ وزەنىنىڭ ۇستىندە ورنالاسقان كامپونگ لۋونگ مەكتەبى ناق سۋدا ورنالاسقان. بۇل ايماقتاعى تۇرعىندار سۋدا جۇزەتىن مەكتەپكە تاڭ قالمايدى. سەبەبى دۇكەن، ءۇي، عيمارات اتاۋلىسىنىڭ بارلىعى دەرلىك سۋدىڭ ۇستىندە ورنالاسقان. اتالمىش مەكتەپتە 60 وقۋشى ءبىلىم الۋدا. قىرىق بالانىڭ اكە-شەشەسى بالىق اۋلاۋ كەزىندە سۋعا باتىپ كەتكەندىكتەن، جەتىم قالعان. مەكتەپتىڭ ىشىندە ءبىر عانا سىنىپ بار. ال مەكتەپكە كىر جۋاتىن كىرشىمەن ءجۇزىپ بارادى. كوبىنەسە تۋريستەر جەتىم بالالارعا كيىم-كەشەك، ءتاتتى تاعامدار اپارىپ بەرەتىندىكتەن، اتا-انالارىنىڭ جوقتىعى اسا بايقالا بەرمەيدى. مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ جاعدايى تولىقتاي جاسالعان. ولار ادەمىشە كەلگەن ايدىن كولدىڭ جاعاسىندا تۇرادى جانە وندا كىتاپحانا، كومپيۋتەر سىنىپتارى، سپورت زال بار.

4. ەڭ كىشكەنتاي ءبىلىم ورداسى

بۇل مەكتەپتە وقيتىن وقۋشىلاردىڭ جولى بولدى. سەبەبى عيماراتتارى جاڭا، ءارى اتا-انالارىمەن بىرگە ءبىلىم الادى. بۇل ولكەدەگى وقۋشىلار اتا-انالارىن بىرنەشە اي بويى كورمەي ينتەرنەتتا جاتىپ وقيتىن نەمەسە اتا-انالارىنىڭ جانىندا بولۋ ءۇشىن ساباققا بارمايتىن. ەندى جاعداي وزگەردى. بۇل مەكتەپتى الەمدەگى ەڭ كىشكەنتاي ءبىلىم وردالارىنىڭ قاتارىنا قوسۋعا بولادى. ويتكەنى وقۋشىلارى دا، ۇستازدارى دا وتە از. ياعني مەكتەپتە نەبارى 6-8 وقۋشى، 2 مۇعالىم بار. سوعان قاراماستان، ەل قاتارلى ءبىلىم الۋدا. ينتەرنەتتىڭ ارقاسىندا مەكتەپ وقۋشىلارى ساباق ۇستىندە وزگەلەرىمەن ءبىلىم الماسا الادى.

5. ورەستاد اشىق مەكتەبى

ورەستاد اشىق مەكتەپتى زاماناۋي ونەر تۋىندىسى دەپ اتاۋعا بولادى. ادەتتەگى مەكتەپتەن تەك عيماراتىمەن عانا ەمەس، ءبىلىم ساپاسىمەن دە ەرەكشەلەنەدى. بۇل - عيماراتتىڭ ىشىندە ءار سىنىپتى ءبولىپ تۇراتىن قابىرعالار جوق. مۇندا ءتورت قاباتتى بىرىكتىرۋشى -  باسپالداقتار عانا بار. ونداعى باسپالداقتا وزگە وقۋشىلار دەمالىپ، ءۇي تاپسىرماسىن ورىندايتىن ديۆاندار ورنالاسقان. مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ ايتۋىنشا، «ءبىزدىڭ ارامىزدى ءبولىپ تۇراتىن كەرەگەلەر جوق، ءارى شاڭىراعىمىز بيىك» دەيدى. بۇل سوزدەردىڭ استارىندا ۇلكەن فيلوسوفيالىق ءمان جاتىر. سونداي-اق وقۋشىلار ەلەكتروندى كىتاپتار مەن ينتەرنەت مالىمەتتەرىن ەركىن پايدالانادى.

6. تاڭعاجايىپقا تولى ورتالىق

بۇل مەكتەپتە وقۋدى بارلىعى دا ارماندايدى. ازىرگە امەريكا وقۋشىلارىنىڭ عانا قالاۋى جۇزەگە اسۋدا. گەوگرافيا ءپانىن مەڭگەرۋ ءۇشىن ايماقتارعا بارادى، بيولوگيا ءپانىن وقىپ جاتقان كەزدە جان-جانۋارلارمەن، وسىمدىكتەرمەن جۇمىس ىستەيدى. ساۋلەت ونەرىن قالانىڭ ەڭ كورىكتى جەرلەرىندە ءجۇرىپ وقيدى. مەكتەپ پەداگوگتارىنىڭ ايتۋىنشا، ەكسپەديتسيالاردىڭ كومەگىمەن وقۋشىلاردىڭ بىلىمگە دەگەن قۇشتارلىعىن ارتتىرۋعا بولادى. سونىمەن قاتار، سپورتپەن، يوگامەن اينالىسىپ، روك گرۋپپالاردا ءان سالادى. وسىلايشا، مەكتەپ قابىرعاسىندا ەستەلىككە تولى كۇندەر وتكىزەدى.

7. قىتايداعى ۇڭگىر مەكتەپ

اتى اڭىزعا اينالعان قىتايداعى ۇڭگىر مەكتەبى. گۋيجوۋ پروۆينتسياسىنىڭ تۇرعىندارى وتە قاراپايىم. وسى قاراپايىمدىلىقتارىنىڭ ارقاسىندا ۇزاق ۋاقىت بويى ءبىلىم الا الماي جۇرگەن ەدى. ەڭ العاشقى مەكتەپتەرى 1984-جىلى اشىلعان. سەبەبى مەكتەپ اشۋعا قاراجاتتارى بولماعاندىقتان، ونى ۇڭگىردەن جاساعان بولاتىن. وندا سىنىپ، سپورت الاڭى جانە دەمالىس باعى بار. العاشقىدا ءبىر عانا سىنىپ بولادى دەپ جوسپارلانعان. ال بۇگىندە مەكتەپتە 186 بالا وقيدى. ءار بالا مەكتەپكە 6 ساعات بويى جول ءجۇرىپ كەلەدى.

جادىرا پەردەباي قىزى

«ايقىن»

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى