وڭتۇستىك امەريكادا ەجەلگى «ءپىل تىشقان» تابىلدى

استانا. قازاقپارات - ەۋروپالىق پالەونتولوگتار ۋرۋگۆاي اۋماعىنان ءتىسى تىشقاندىكىنە ۇقسايتىن، سالماعى ءبىر توننا شامالاس كەمىرگىشتىڭ قالدىقتارىن تاپتى،

وڭتۇستىك   امەريكادا   ەجەلگى  «ءپىل تىشقان»  تابىلدى

 - دەپ حابارلايدى  ر ي ا نوۆوستي .

جاڭالىق اشۋشىلاردىڭ ءبىرى فيليپ كوكستىڭ (Philip Cox) ايتۋىنشا، «ءپىل تىشقاندار» ازۋىن تەك تاماق جەۋگە ەمەس، سونىمەن قاتار، جىرتقىشتاردان قورعانۋ ءۇشىن قولدانعان.

«ءبىز تابىلعان سۇيەكتەردى زەرتتەي كەلە، بۇل جانۋارلار ەكى ازۋىن تەك تىستەپ، تاماقتى ءبولۋ ءۇشىن عانا ەمەس، جەر قازىپ، جىرتقىشتاردان قورعانۋ ءۇشىن قولدانعان دەگەن تۇجىرىمعا كەلدىك. ولار ازۋىن ءدال پىلدەر سياقتى قولدانادى»، - دەيدى ول.  

كوكس پەن ونىڭ ارىپتەستەرىنىڭ ايتۋىنشا، ەجەلگى «ءپىل تىشقانىنىڭ» سۇيەكتەرىن ۋرۋگۆايلىق پالەونتوگتار 2008 - جىلى تاپقان، ءبىراق ولار قازىرگە دەيىن وعان اسا ءمان بەرمەپتى. ۇلى بريتانيا عالىمدارى اسا ۇلكەن كولەمدى جانۋاردىڭ جاق سۇيەكتەرى مەن تىستەرىن كورىپ تاڭعالعان. ءسويتىپ، ولار سۇيەكتەردى ءوز زەرتحاناسىنا اپارىپ، ونىڭ تىستەۋ كۇشىنە باعا بەرىپ، قاي عاسىردا ءومىر سۇرگەنىن انىقتاۋعا تىرىسقان.  
 پالەونتولوگتاردىڭ مالىمەتىنشە، بۇل سۇت قورەكتىلەر Josephoartigasia monesi دەپ اتالعان. ول جەر بەتىندەگى ەڭ ءىرى كەمىرگىش بولىپ ەسەپتەلەدى، سالماعى مىڭ كەلىگە جۋىق. «ءپىل تىشقانداردىڭ» گاباريتى بيزون نەمەسە باسقا دا ءىرى تۇياقتى جانۋارلارعا ۇقسايدى.  

ونىڭ تىستەۋى اسا كۇشتى بولعان، ولاردىڭ جاق سۇيەكتەرى مەن بۇلشىق ەتتەرى 1400 نيۋتونعا دەيىنگى كۇشتى بولگەن، بۇل كۇش جولبارىستىڭ تىستەۋ كۇشىنە تەڭ. الايدا ولاردىڭ تىستەرى ودان 2-3 ەسەگە اۋىر كۇش جۇمساۋعا ارنالعان»، - دەيدى اۆتورلار.

ايتا كەتەيىك، پالەونتولوگتار  «ءپىل تىشقانداردى» وڭتۇستىك امەريكا اۋماعىن مەكەندەگەن دەپ وتىر. زەرتتەۋ ناجيلەرى بويىنشا، تابىلعان سۇيەكتەردىڭ جاسى ءۇش ميلليون جىلدان اسپايدى. قازىر ول سۇيەكتەر ۋرۋگۆاي استاناسىنداعى تابيعات تاريحى ۇلتتىق مۇراجايىندا تۇر.


Фото: James Gurney

оқулық
ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى