دۋبايدان داڭعىل جول باستالدى
الەمدىك ۆەلوالامانعا قوسىلعانىنا بيىل 10 جىل تولاتىن كوماندانىڭ جوسپارى تاماشا، ماقساتى بيىك.
«جۋمەيرا بيچ» قوناقۇيىندە جۇرتشىلىققا كوماندانىڭ تولىق قۇرامى تانىستىرىلدى، ارنايى باسپا ءسوز ءماسليحاتى ۇيىمداستىرىلدى. دۋباي تورىنە قازاق ءۇي تىگىلىپ، قازاقى داستارقان جايىلدى. استانادان ارنايى بارعان «سارى ارقا» فولكلورلىق انسامبلى قازاق ءانى مەن كۇيلەرىنىڭ تيەگىن اعىتتى.
«ءبىز ءوز جەتىستىكتەرىمىز ارقىلى قازاق مادەنيەتىن دە الەمگە پاش ەتكىمىز كەلەدى» دەدى «استانانىڭ» باس مەنەدجەرى الەكساندر ۆينوكۋروۆ. تۇساۋكەسەر راسىمىنە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىندەگى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى قايرات لاما-شاريف مىرزا كەلىپ، قۇتتىقتاۋىن جەتكىزدى.
سەرگەي كۋرديۋكوۆ پەن ينديرا بەكتەنوۆا جۇرگىزگەن سالتاناتتى شارانى شەتەلدىك اقپارات قۇرالدارىنىڭ وكىلدەرى، جەرگىلىكتى جانكۇيەرلەر جانە قازاقستاندىق تۋريستەر قىزىعا تاماشالادى. دينارا سۇلتان مەن «رينگو» توبى اننەن شاشۋ شاشتى.
2014: سالتانات پەن وكىنىش
جىلقى جىلى «استانا» كومانداسى ءۇشىن وتە ءساتتى بولدى: بىركۇندىك جارىستاردا ۆەلوشاباندوزدارىمىز - 1 رەت (الەكسەي لۋسەنكو، «الماتى تۋرى»)، كوپكۇندىكتەردە 1 رەت (ۆينچەنتسو نيبالي، «تۋر دە فرانس») توپ جاردى.
ءتۇرلى كوپكۇندىكتەردىڭ 17 كەزەڭىندە «استانا» شاباندوزدارى مارە سىزىعىن ءبىرىنشى بولىپ قيىپ ءوتتى. ونىڭ قاتارىندا «ۆۋەلتا اندالۋسيادان» باستاپ، «دجيرو د'يتاليا»، «لانگكاۆي تۋرى»، «ۆۋەلتا كاتالونيا»، «دجيرو دە ترەنتينو»، «دانيا تۋرى»، «ەنەكو تۋر» سياقتى اسا مارتەبەلى جارىستار دا بار. فابيو ارۋ «دجيرو د'يتاليا» سۋپەركوپكۇندىگىنىڭ جالپى قورىتىندىسىندا قولا جۇلدەگەر اتاندى.
2014 - جىلى «استانا» ءوزىنىڭ الەمنىڭ ەڭ تاڭداۋلى كوماندالارىنىڭ ءبىرى ەكەنىن دالەلدەدى. ەكىنشى جىل قاتارىنان كاپيتان ۆ. نيبالي گراند-تۋرلاردىڭ بىرىندە توپ جاردى.
وكىنىشكە قاراي، جىل سوڭىن «استانا» قاتتى الاڭداپ اياقتادى. اۋەلى اعايىندى يگلينسكييلەر، ارتىنشا «استانا- كونتي» قۇرلىقتىق كومانداسىنىڭ شاباندوزدارى ۆ. وكيشيەۆ، ا. فەدوسەيەۆ، ي. داۆيدەنوك دوپينگپەن ۇستالدى.
«استانا- كونتيدىڭ» ليسەنزياسى قايتارىلىپ الىنىپ، كوماندانىڭ ءومىر سۇرەر-سۇرمەسى بەلگىسىز جاي تۋىندادى. حالىقارالىق ۆەلوسيپەدشىلەر وداعى (UCI) 2015 -جىلى «استانانى» ليسەنزياسى قالدىرۋى مۇمكىن بولىپ، ماسەلە جىل سوڭىنا دەيىن قىل ۇستىندە تۇردى. اقىرى ءبارى ءبىز ءۇشىن جاقسى اياقتالىپ، «استانا» 2015 - جىلدىڭ بارلىق ۇكىلى جارىستارىنا قوسىلۋ مۇمكىندىگىن يەلەندى. وكىنىشكە قاراي، «استانا- كونتي» ءومىر ءسۇرۋىن توقتاتتى.
- شىنىن ايتقاندا، «استانانى» مۇلدە جاۋىپ تاستاۋ تۋرالى دا وي بولدى، - دەيدى قازاقستان ۆەلوسپورت فەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى دارقان قالەتايەۆ. - مۇنداي دوپينگ داۋلارىنىڭ ەشكىمگە ابىروي بەرمەسى انىق ەدى. ويلانا كەلە، «استانا» ءساتتى جوبا رەتىندە ءومىر سۇرە بەرۋگە ءتيىس دەپ شەشتىك. ءبىز كوماندانىڭ ىشكى ساياساتىن وزگەرتتىك. بيوپاسپورت ەنگىزدىك، UCI تالاپتارىن ورىنداۋعا كىرىستىك. باپكەرلەرگە دە ترەنينگتەر وتكىزۋدى قولعا الدىق. لوزاننا ۋنيۆەرسيتەتىمەن كەلىسىمىمىز بار. «استانا- كونتي» قۇرلىقتىق كومانداسى جابىلعانمەن، قازاقستاندىق جاس شاباندوزداردىڭ جولى كەسىلىپ قالعان جوق. ەندى ولار قازاقستان ۇلتتىق قۇراماسى ساپىندا قۇرلىقتىق جارىستارعا قاتىسا بەرەدى.
- شىنىن ايتقاندا، اعايىندى يگلينسكيلەردىڭ دوپينگپەن ۇستالۋى ءبىز ءۇشىن اسا اۋىر جاعداي بولدى، - دەيدى «استانانىڭ» باس مەنەدجەرى، وليمپيادا چەمپيونى الەكساندر ۆينوكۋروۆ. - «قازاقستاندىق كوماندانىڭ سيپاتى وسىنداي» دەپ اڭگىمە باستاعاندار قاتتى قاتەلەستى.
بۇل جەكەلەگەن جاعداي ەدى. يگلينسكييلەردىڭ ءوزى نەگە دوپينگكە جۇگىنگەنىن اشىپ ايتىپ بەرە المادى. دوپينگ داۋى «استانانىڭ» عانا ەمەس، ەلىمىزدىڭ دە سىرتقا بەدەلىنە ەداۋىر نۇقسان كەلتىردى. ءبىز دوپينگكە تۇگەل قارسىمىز.
جالپى، قازىر UCI دا، حالىقارالىق دوپينگكە قارسى اگەنتتىك تە (ۆادا) دوپينگ ماسەلەسىنە وتە قاتال قاراپ وتىر. مىسالى، 2014 -جىلى ءبىر نيباليدىڭ ءوزى «تۋر دە فرانستا» 19 رەت تەكسەرىلىپتى. ياعني «بارماق باستى، كوز قىستى» تاجىريبەلەرمەن تابىسقا جەتۋگە جول جوق دەگەن ءسوز. ال «استانا- كونتي» عۇمىرىنىڭ قىسقا بولۋى وتە وكىنىشتى. ءبىراق 2 -جىلدا 6 سپورتشىسى دوپينگپەن ۇستالعان سوڭ، بۇل جاستار كومانداسىنىڭ يميدجىنە وشپەستەي تاڭبا تۇسكەنىن دە مويىنداۋىمىز كەرەك.
2015: «استانا» - دوپينگسىز جانە داۋسىز كوماندا
تۇساۋكەسەردە «2015 -جىلعى «استانا»، ءبىر اۋىز سوزبەن ايتقاندا، قانداي كوماندا؟» دەگەن سۇراققا د. قالەتايەۆ:
- بيىلعى «استانا» - جاڭا، تازا، داۋسىز، دوپينگسىز كوماندا! - دەپ جاۋاپ بەردى. - «استانا» بۇعان دەيىن دە كۇمانسىز جەڭىستەرگە جەتكەن، بۇدان كەيىن دە دوپينگسىز جەڭەدى. ەندى كوماندادا ەشقاشان دوپينگ داۋى بولمايدى، ءبىز ۋادە بەرەمىز.
فەدەراتسيا پرەزيدەنتىنىڭ لەبىزىن ا. ۆينوكۋروۆ تا تۇگەلدەي قوستادى. «استانانىڭ» اتاۋى ەندى ەشقاشان دوپينگكە قاتىستى اتالمايتىنىنا سەندىردى.
بيىلعى «استانانىڭ» كەلبەتى قانداي بولماق؟ بىلتىرعى جىل سوڭىندا كوماندادان ف. كەسياكوفف، ە. حوففمان، ە. گاسپاروتتو، يا. برايكوۆيچ، ت. ب. 9 شاباندوز كەتتى، د. مۋراۆيەۆ فەدەراتسياداعى قىزمەتكە اۋىستى. جاڭا ماۋسىمدا ءبىزدىڭ كوماندانىڭ ساپىندا داريو كاتالدو (يتاليا، «سكاي»)، لۋيس لەون سانچەس (يسپانيا، «رابوبانك»)، رەين تاارامياە (ەستونيا، «كوفيديس»)، ديەگو روسا (يتاليا)، داۆيدە مالاكارنە (يتاليا، «يۋروپكار»)، لوۋرەنس دە ۆريز (بەلگيا، «توپسپورت ۆلااندەرەن»)، ميگەل انحەل لوپەس (كولۋمبيا)، لارس بووم (گوللانديا، «رابوبانك») سياقتى جاڭا شاباندوزدار ونەر كورسەتەدى. بۇل ساپقا وتانداستارىمىز باقتيار قوجاتايەۆ پەن ماقسات ايازبايەۆ تا كىرەدى. ەكەۋى دە وتكەن جىلدىڭ سوڭىندا «استانا- كونتيدەن» پرو- كومانداعا اۋىسقان بولاتىن.
بۇل ترانسفەرلەرگە قاراپ- اق، 2015 - جىلى «استانانىڭ» ماقساتى وتە جوعارى ەكەنىن بايقاۋ قيىن ەمەس. بيىلعى باستى مىندەت - «تۋر دە فرانستاعى» كوشباسشىنىڭ سارى جەيدەسىن ساقتاپ قالۋ. وتكەن جىلى ۆ. نيبالي «ۇلكەن ورمەكتە» توپ جارىپ، ءوز سپورتتىق عۇمىرىندا گراند- تۋرلاردىڭ ۇشەۋىن دە جەڭىپ العان 6 شاباندوزدىڭ قاتارىنا ەندى. بۇعان دەيىن «دجيرو د'يتاليا» ، «تۋر دە فرانس»، «ۆۋەلتا» كوپكۇندىكتەرىنىڭ ۇشەۋىندە دە جاك انكەتيل، فەليچە دجيموندي، ەددي مەركس، بەرنار ينو جانە البەرتو كونتادور عانا وسىنداي بيىككە كوتەرىلگەن بولاتىن. ەندەشە، بيىل دا نيبالي «تۋر دە فرانستىڭ» تىزگىنىن قولعا بەكەم ۇستاۋعا تىرىساتىنى انىق. ا. ۆينوكۋروۆ ءوز شاكىرتىنىڭ بىلتىرعى تابىسىن قايتالايتىنىنا سەنەدى. «ۆينچەنتسو بيىلعى ماۋسىمعا وتە جاقسى دايىندالدى. ول «دۋباي تۋرىنان» باستاپ، جارىستارعا قاتىسۋ ارقىلى بابىنا ەنەدى.
نيبالي - جاراتىلىسىنان چەمپيون سپورتشى. ول تومەندەۋدى وزىنە ار سانايتىنداردىڭ قاتارىنان. «ميلان - سان- رەمو» جارىسىندا دا توپ جارۋدى ارمانداپ ءجۇر. بىلتىر وسى سىندا العا ۇزاپ، ءوز بابىن سىناپ كورگەن بولاتىن» دەيدى باس مەنەدجەر. نيباليدىڭ ءوزى قازىر جاتسا- تۇرسا، ساناسىنىڭ ءبىر بۇرىشىندا «تۋر دە فرانس» تۇرعانىن ايتادى.
«دۋباي تۋرىنان» باستاپ بيىلعى ماۋسىمعا كىرىگە باستايمىز. ودان ءارى «ومان تۋرى» بار. ءسويتىپ- ءسويتىپ، دايىندىعىمىزدى پىسىقتاي وتىرىپ، «فرانسيا تۋرىنا» ساقاداي-ساي بولىپ بارۋىمىز كەرەك» دەيدى ول.
كوماندا باسشىلىعى بيىلعى جاڭا ترانسفەرلەردى دە نەگىزىنەن، يتاليالىق ەكى شاباندوزدىڭ - فابيو ارۋ مەن ءنيباليدىڭ ىڭعايىنا قاراي جاساقتاعانىن ايتىپ ءوتتى. مىسالى، نيباليگە «ۇلكەن ورمەكتە» كىمدەردىڭ كومەكتەسەتىنىن قازىردەن شامالاپ ايتۋعا بولادى. ءوز وتانداستارى ميكەلە سكارپوني، ۆالەريو انولي، الەسساندرو ۆانوتتي مەن اندرەي زەيتس (قازاقستان) كاپيتاننىڭ سەنىمدى سەرىگى بولا الادى. ولاردىڭ قاتارىنا گوللانديالىق لارس بووم قوسىلسا، كوڭىلدەگىدەي كوماندا شىعا كەلەرى ءسوزسىز.
تاعى مىقتى ءبىر- ەكى شاباندوز تىزىمگە ىلىنسە، نيبالي البەرتو كونتادور، كريس فرۋم سياقتى دارابوزدارمەن تەڭ ايقاسىپ قانا قويماي، ولاردىڭ ۋىسىنان جەڭىستى جۇلىپ اكەتۋگە تىرىساتىنى دا كۇمانسىز. «استانانىڭ» مەنەدجەرلەر قۇرامى اسىرەسە، لارس بوومعا كوپ سەنىم ارتىپ وتىر. بۇل ازامات وتكەن جىلى «تۋر دە فرانستىڭ» ءبىر كەزەڭىندە توپ جاردى، «بەلگيا تۋرى»، «بريتانيا تۋرى» ، «ەنەكو تۋر» سياقتى مارتەبەلى جارىستاردىڭ جەڭىمپازى رەتىندە دە ءمالىم. «تۋر دە فرانستا» كوشباسشىعا ءدال وسىنداي قايرالعان قىلىشتاي جىگىتتەر كەرەك-اق. «بووم اسىرەسە، نيباليگە تاس توسەنىشتى جولداردا مىقتى كومەكشى بولا الادى» دەيدى ا. ۆينوكۋروۆ.
ال ارۋ وتكەن جىلى ءوزىنىڭ ناعىز كوشباسشى بولىپ قالىپتاسىپ كەلە جاتقانىن تانىتا الدى. م. سكارپوني «دجيرو د'يتاليادا» قاتتى جاراقات الىپ قالعان سوڭ، ارۋ «استانانىڭ» ابىرويىن جەرگە تۇسىرگەن جوق. بيىل ول تاعى دا «يتاليا تۋرىندا» ءبىزدىڭ كوشباسشى بولادى. «تۋر دە ل'اۆەنير» سىنىنىڭ جەڭىمپازى ميگەل انحەل لوپەس ارۋدىڭ مىقتى كومەكشىسى دەپ قاراستىرىلىپ وتىر. اسىرەسە، تاۋلى ايماقتاردا «سۋپەرمەننىڭ» (لوپەستىڭ لاقاپ اتى - ە. ج) كومەگى اۋاداي قاجەت.
قىسقاشا ايتقاندا، «استانا» 2015 - جىلى ءۇش گراند-تۋردا دا جەڭىس تۇعىرىنان كورىنۋدى كوزدەيدى. ارينە، «بۇل جارىستاردىڭ بارلىعىندا باس بايگە بىزدىكى بولادى» دەپ ايتۋ اسىلىق شىعار. ءبىراق «استانا» ءوزىن وسى ۋاقىتقا دەيىن مويىنداتتى، ەندى كەرى كەتۋگە ەشقانداي نەگىز جوق.
ءيا، «استانا» برەندىمەن الەمدىك ارەناعا شىققالى بەرى ءبىزدىڭ كوماندا شاباندوزدارى 7 رەت گراند- تۋرلاردىڭ جەڭىمپازى اتاندى. 2006 - جىلى الەكساندر ۆينوكۋروۆ «ۆۋەلتانىڭ» كوشىن باستاسا، ا. كونتادور - 4 رەت (2008 - «دجيرو د'يتاليا»، «ۆۋەلتا»، 2009 جانە 2010 - «تۋر دە فرانس» )، ۆ. نيبالي - 2 رەت (2013 - «دجيرو د'يتاليا»، 2014 - «تۋر دە فرانس») «استانانى» ايتۋلى سىنداردىڭ ەڭ بيىك تۇعىرىنان كورسەتتى. وسى 10 جىل ىشىندە «استانا» قازاقستاننىڭ سىرت ەلدەردەگى بەلگىلى برەندىنە اينالدى.
- ارينە، الەمدىك قارجى داعدارىسى «استاناعا» دا اسەر ەتپەي جاتقان جوق. ءبىز كوماندانىڭ بيۋدجەتىن قايتا قاراستىرىپ جاتىرمىز. الداعى ۋاقىتتا بۇل سوما ءبىراز قىسقارۋى مۇمكىن. ءبىراق «استانا» مىقتى كوماندا بولىپ قالا بەرەدى، - دەدى د. قالەتايەۆ.
«استانا» قازاقستاندىق جاس شاباندوزداردىڭ دا تالابىن ۇشتاپ، قاناتىن قاتايتاتىن ورداعا اينالدى. كوماندا قۇرامىندا بىرنەشە جىلدان بەرى ا. زەيتس، ا. دياچەنكو، د. گرۋزديەۆ سياقتى سپورتشىلار تابىستى ونەر كورسەتىپ كەلەدى. ەكى- ءۇش جىلدان بەرى جاس شاباندوزدار كوپتەپ تارتىلىپ، جاقسى كوزگە تۇسە باستادى. جاستار اراسىندا الەم چەمپيونى اتانعان ا. لۋتسەنكو «استانا» ساپىندا «الماتى تۋرىنىڭ» جەڭىمپازى اتاندى، ارمان قامىشيەۆ وتكەن جىلدىڭ سوڭىندا «حاينان تۋرىنىڭ» Ⅲ كەزەڭىندە توپ جاردى. رۋسلان تىلەۋبايەۆ، دانييل فومينىح سياقتى جىگىتتەر اقىرىنداپ كوپكۇندىكتەرگە قاتىستىرىلىپ ءجۇر. ب. قوجاتايەۆ پەن م. ايازبايەۆ تا قازاقستاندىق ۆەلوسپورت مەكتەبىنىڭ الەۋەتى وتە زور ەكەنىن تانىتا الادى دەپ سەنەمىز.
تۇساۋكەسەر ءراسىمى الدىندا «استانالىقتار» «جۋمەيرا- بيچ» قوناق ۇيىنىڭ الاڭىندا فوتوسەسسيا جاسادى. كوماندانىڭ سپورتتىق فورماسىنا ءىشىنارا وزگەرىستەر ەنگىزىلگەنى بولماسا، بۇرىنعى قالپىن ساقتاعان.
كوماندانىڭ تۇساۋكەسەرى دۋباي قالاسىندا بەكەر جاسالماعانىن باس مەنەدجەر ا. ۆينوكۋروۆ اتاپ ءوتتى. «استانا» ۇلكەن جەڭىستەرى ارقىلى ەۋروپاعا جاقسى تانىلدى. ەندى اراب تۇبەگىندە وتەتىن «دۋباي تۋرى» ، «ومان تۋرى» ، «قاتار تۋرى» سياقتى جارىستاردا ءتاۋىر ونەر كورسەتىپ، تانىلا تۇسكىمىز كەلەدى» دەدى ول.
فەدەراتسيا: جوسپار دا، مۇمكىندىك تە كوپ
قازاقستان ۆەلوسپورت فەدەراتسياسىندا دا وزگەرىس كوپ. قاڭتار ايىندا قايرات كەلىمبەتوۆ ءوز ەركىمەن قىزمەتتەن كەتىپ، ونىڭ ورنىنا د. قالەتايەۆ سايلاندى. ا. ۆينوكۋروۆ، ز. زابيروۆا، ر. باتالوۆ ۆيتسە- پرەزيدەنت بولىپ تاعايىندالىپ، ىسكە كىرىسىپ كەتتى.
دۋباي تۇساۋكەسەرى الدىندا ا. ۆينوكۋروۆ ەلباسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ قابىلداۋىندا بولىپ، ەركىن اڭگىمەلەسىپ قايتتى. ەلباسى مەملەكەتتىك سپورتتىڭ بۇل سالاسىن ۇنەمى نازارىندا ۇستايتىنىن جەتكىزدى. ۆەلوسپورت فەدەراتسياسى بارلىق دەڭگەيدەگى باپكەرلەرگە ارنايى ترەنينگ ۇيىمداستىرىپ جاتقانى دا وسىنداي قامقورلىقتان ەكەنىن ءسوزسىز.
د. قالەتايەۆ ەندىگى ۋاقىتتا فەدەراتسيانىڭ ناقتى ماقساتتارمەن جۇمىس ىستەيتىنىن اتاپ ءوتتى.
- نەگىزگى ماقسات - 2016 - جىلعى ريو دە جانەيرو وليمپياداسىنا جولداما ۇتىپ الۋ. بۇعان مۇمكىندىگىمىز زور دەپ ويلايمىز. جاس شاباندوزدار جاقسى ءوسىپ كەلە جاتىر. «استانا- ترەك» كومانداسىن دا جاڭا دەڭگەيگە كوتەرۋ ماقساتىندا شارۋالار قولعا الىندى. ەلىمىزدە الەمدە بىرەگەي جوبا بولىپ ەسەپتەلەتىن «سارىارقا» ۆەلوترەگى بار. سپورتشىلارىمىز وسىنداي دەڭگەيگە ساي بولماسا، وندا سونىڭ سالىنۋىن دا اقتاماعانداي بولماي ما؟ سوندىقتان «استانا- ترەكتىڭ» جوسپارى وتە كوپ. ايەلدەر كومانداسىن دا بىلتىر قۇردىق، ز. زابيروۆا فەدەراتسيادا تىكەلەي وسى سالانىڭ ماسەلەلەرىمەن اينالىسادى. الداعى ۋاقىتتا «الماتى تۋرىن» كەم دەگەندە 2-3 كۇندىك جارىسقا اينالدىرعىمىز كەلەدى. «استانا تۋرى» دەگەن جاڭا جوبانىڭ دا قۇلاعى قىلتيىپ تۇر. ال «بۋراباي تۋرى» ءقازىردىڭ وزىندە ءداستۇرى بار، ايتۋلى سىنعا اينالدى، - دەدى فەدەراتسيا باسشىسى.
«استانانىڭ» اتاۋىنا وزگەرىس ەنگىزىلۋى مۇمكىن» دەگەن اقپارات ءبىز دۋباي اۋەجايىنان كوتەرىلىپ كەتكەن سوڭ تاراپتى.
«الداعى ۋاقىتتا «استاناعا» سول ايماقتان جاڭا دەمەۋشى كەلەدى- مىس» دەگەن ءسوزدىڭ انىق-قانىعىن ۋاقىت ايقىنداپ بەرەدى. ءبىز ءوز داستۇرىمىزگە ساي، بيىل دا «استانادان» ۇلكەن جەڭىستەر كۇتەمىز. ويتكەنى «استانا» ءبارىمىزدى زور تابىستارعا ۇيرەتىپ قويدى. ءوزىنىڭ 10 جىلدىعىندا كوماندا جەڭىستەر سەرياسىن جالعاستىرا بەرسە، قازاقستاندىق ءار جانكۇيەر بوركىن اسپانعا اتا قۋانارى انىق.
ەسەي جەڭىس ۇلى
الماتى - دۋباي - الماتى
«ايقىن»
