قانات ءالجاپپاروۆ: لاقپا ايتىستى ۇيىمداستىرعان ول جەردە مەن عانا سەكىلدىمىن
ءتىپتى «ايتىس قايتىس بولدى» دەپ، كۇڭىرەنىپ كەتكەندەر دە تابىلادى.
جۇلدىزدار مەن ايتىسكەرلەردىڭ اراسىندا وتكەن الامان دۋمان جەل ءسوزدىڭ كورىگىن قىزدىرىپ تۇر ازىرگە. اسىرەسە، سارا توقتامىسوۆا مەن قانات ءالجاپپاروۆتىڭ جۇبى اڭگىمەنىڭ نەگىزگى وزەگىنە اينالعان.
قىزدى-قىزدىمەن «تاريحتا ءبىرجان مەن سارانىڭ ايتىسى قالاي قالسا، قانات پەن سارانىڭ ايتىسى دا سولاي ەستە قالماق» دەگەن پىكىردى ايتىپ قالعاندار دا بولدى اراسىندا.
كوگىلدىر ەكرانداعى ىردۋ-دىردۋدىڭ تارتىسىن قىزدىرعان شوۋ-ايتىسقا ەلگە بەلگىلى ونەر جۇلدىزدارى مەن ايتىستىڭ اقتاڭگەرلەرى قاتىسقان ەدى.
«بۇل ءان بۇرىنعى اننەن وزگەرەك» دەگەندەي، بۇل شوۋ-ايتىستىڭ ۇلتتىق ونەرىمىز ايتىستان وزگەشە بولعانى راس. اڭگىمەنىڭ كورىگىن قىزدىرۋعا سەپ بولعان «ءازىل الەمى» تەاترىنىڭ ءارتيسى قانات ءالجاپپاروۆقا قوڭىراۋ شالدىق.
- قانات، كوپشىلىك اراسىندا شوۋ-ايتىستىڭ داقپىرتى ءالى باسىلماي تۇر. بۇل ايتىسقا ءوز ەركىمەن كەلىستىڭىز بە؟
- ەشكىم ەشكىمدى قيناپ اكەلىپ، دوداعا قوسپايدى. ءوز ەركىڭمەن كەلىسەسىڭ عوي.
- دەمەك، ءسىزدى شوۋ-ايتىستىڭ مازمۇنى قىزىقتىرعان بولىپ تۇر عوي.
- ءاۋ باستا «وسىنداي شوۋ-ايتىس وتكىزىلگەلى وتىرمىز» دەپ ۇيىمداستىرۋشىلار قوڭىراۋ شالعاندا، قارسى بولدىم. «اقىن ەمەسپىن، دومبىرا ۇستاي المايمىن، ەكى اۋىز ءسوزدىڭ باسىن قۇراپ، ساحناعا شىقپاعام، مەن نە ايتامىن؟» دەپ، ءۇزىلدى-كەسىلدى قارسىلىعىمدى بىلدىرگەم. ەلىمىزدە ءبىلىمدى، بىلىكتى ازاماتتار كوپ. ساحناعا شىعىپ الىپ، ورىندى-ورىنسىز سوزدەر ايتىلىپ جاتسا، ورىنسىز قالجىڭدار ايتىلىپ قالسا، كورەرمەن قالاي قابىلدايدى دەپ ءتۇسىندىردىم. «حابار» ارناسىنىڭ تۇسىرەتىنىن، «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن وتكىزىلگەلى وتىرعانىن ايتتى ۇيىمداستىرۋشىلار. قازىلار القاسىندا ءجۇرسىن ەرمان، بەكبولات تىلەۋحان سياقتى اعالاردىڭ بولاتىنىن ايتتى. ۇيىمداستىرۋشىلار وزدەرى جاساپ، ونى جاي ءازىل-قالجىڭعا قۇراپ، شىعارىپ جاتسا، وندا ونداي شوۋعا قاتىسپايتىن ەدىم. «حابار» ارناسى تۇسىرگەننەن كەيىن، ونى جالپى كورەرمەنگە ۇسىناتىن بولعاسىن، كەلىسىمىمدى بەردىم. شوۋ-ايتىس ەفيردەن وتكەلى بەرى، بۇرىن-سوڭدى بولماعان رەيتينگكە يە بولعانىن ەستىپ وتىرمىز. شوۋ-ايتىس قىزىق بولماسا، كورەرمەندى قىزىقتىرا الماسا، ونىڭ رەيتينگىسى كوتەرىلمەس ەدى دەپ ويلايمىن.
- ساحناداعى قارسىلاسىڭىزدىڭ بەلگىلى ايتىسكەر اقىن سارا توقتامىسوۆا بولاتىنىن ءبىلدىڭىز بە؟
- قارسىلاسىمنىڭ سارا بولاتىنىن ءبىلدىم.
- سوندا ايتىسقا الدىن الا دايىندالىپ شىقتىڭىز با؟
- الدىن الا جازىپ الىپ، ولەڭدەرىمدى تاس-ءتۇيىن جاتتاپ الىپ شىقتىم دەپ ايتا المايمىن. ءتىپتى سول كۇندەرى تەاترمەن شىعىس قازاقستاندا كونسەرتتە جۇرگەنمىن. ايتىسقا ەكى ساعات قالعان كەزدە عانا ءبىر-ءبىرىمىزدى نە ايتاتىنىمىزدى جوبالاپ جەتكىزدىك. شوۋ بولعاننان كەيىن، وندا كۇردەلى ماسەلەلەردىڭ قوزعالا قويمايتىنى بەلگىلى عوي. ساحناعا شىعىپ، سايقىمازاق كورسەتىپ جاتقان ەشكىم جوق. ءازىل ولەڭگە قۇرىلعان ايتىس جاساۋعا تىرىستىق. سول مۇددەدەن شىعا الدىق دەپ ويلايمىن. ونىڭ ۇستىنە، ساحناعا شىعىپ جۇرگەن ايتىسكەر اقىن ەمەسپىن.
- شوۋ-ايتىستان كەيىن الەۋمەتتىك جەلىلەردە قىزۋ تالقىلاۋ ءجۇردى. ءتىپتى «ايتىسقا قيانات جاسالدى» دەگەن دە پىكىرلەر ايتىلۋدا. ءسىز سول تالقىلاۋلاردى ءوزىڭىز وقىدىڭىز با؟
- ءتۇرلى پىكىرلەردىڭ ايتىلىپ جاتقانىن ەستىدىم. شىنىن ايتقاندا، وسىنداي پىكىر ايتقانداردىڭ كوپشىلىگى، سول شوۋ- ايتىستى ءسۇيسىنىپ تاماشالاپ، راحاتتانىپ كوردى. «ايتىستىڭ كۇنى ءبىتتى» دەپ، ءبىر شوۋ ايتىسپەن ءۇزىلدى-كەسىلدى شەشىم شىعارۋعا بولماس. ەسەسىنە، بۇل ايتىس كورەرمەننىڭ قاتارىن كوبەيتتى. ايتىسقا كوپشىلىكتىڭ ىقىلاسىن ارتتىردى. ءتىپتى بۇرىن-سوڭدى ايتىس كورمەگەن جانداردىڭ ءوزى وسى شوۋ-ايتىستى قىزۋ تالقىلاپ، اۋىزدارىنان تاستاماي وتىر. اۋىلداعى جولداستارىمنىڭ ءوزى وسى ايتىستان كەيىن، عالامتوردان ايتىس كورەيىك دەپ، ايتىستىڭ بۇرىنعى مۇراعاتتارىن اقتارىپ كەتىپتى. تاعى دا قايتالاپ ايتامىن، بۇل ايتىس ەمەس. شوۋ عانا بولدى. بۇعان دەيىن انشىلەرىمىزدىڭ ساحناعا شىعىپ، بوكستاسىپ تا كەتكەن كەزدەرى بولدى. سونى نەگە ايتپادىق؟ تەلەەكرانعا شىعىپ، قۇرت-قۇمىرسقاعا تالانىپ جاتتى. ونى نەگە ءسوز قىلمادىق؟ وعان قاراعاندا، ازىلمەن ادەمى ايتىس جاساعاندا تۇرعان نە بار؟!
- ايتىستىڭ ناسيحاتىن ارتتىرۋ ءۇشىن لاقپا ايتىس قاجەت دەپ ويلايسىز با؟
- لاقپا ايتىستى ۇيىمداستىرعان ول جەردە مەن عانا سەكىلدىمىن. روزا ءالقوجا مەن سەرىكزات دۇيسەنعازيننىڭ ايتىسى قانداي تاماشا بولدى؟ ناعىز قۇدا مەن قۇداعيدىڭ ايتىسىن جاسادى. جانار ايجانوۆانىڭ ايتىسىن جوعارى باعالاۋعا بولادى. ەلدىڭ ءبارى اينالىپ كەلگەندە، مەنىڭ لاقپا ايتىسىما سىن ايتۋدا. ءوزىمنىڭ ايتىسكەر اقىن ەمەس ەكەنىمدى ءاۋ باستا ايتقانمىن. روزا ءالقوجا مەن جانار ايجانوۆا سەكىلدى قولىما دومبىرا ۇستاپ، ساحناعا شىعىپ تا كورگەن ەمەسپىن.
- شوۋ-ايتىسقا شىققانىڭىزعا وكىنبەيسىز بە؟
- ايتىسقا شىققانىما وكىنبەيمىن. قولىنا دومبىرا ۇستاپ، ۇلكەن ساحناعا شىعۋ - ەكىنىڭ ءبىرىنىڭ قولىنان كەلە بەرمەيدى. وسى جولى ايتىستىڭ قانداي قيىن بولاتىنىن، ساحنادا ولەڭ قۇراۋدىڭ وڭاي ەمەستىگىن سەزىندىم.
- جالپى، ۇلتتىق ونەرگە، ۇلتتىق مادەنيەتكە شوۋ جاساۋ قانشالىقتى قاجەت؟
- مۇنداي شوۋ باعدارلامالار كورەرمەن ءۇشىن قاجەت دەپ ويلايمىن. رەسەيلىك ارنالار ۇيىمداستىرىپ جۇرگەن ءتۇرلى باعدارلامالاردى دا كوگىلدىر ەكراننان ءجيى تاماشالاپ ءجۇرمىز. كەرەك دەسەڭىز، كەيبىر ارنالاردا ورىسشا ايتىس جاساپ، ۇلتتىق ونەردى مازاققا اينالدىرىپ جۇرگەندەر دە بولدى. ونىڭ قاسىندا بۇل ايتىستا ۇلتقا، ۇرپاققا اۋىر تيەتىن دۇنيەلەر ايتىلعان جوق. ءازىل-اڭگىمە عانا ءوربىدى. ادەمى ءازىلدىڭ ۇلگىسىن كورسەتتى. سوندىقتان كوپشىلىك شامىرقانىپ-شامداناتىنداي، شوۋ-ايتىستا ارتىق-اۋىس دۇنيە ايتىلعان جوق.
شوۋ بولعاننان كەيىن مۇنداي دۇنيەلەردىڭ بولاتىنى زاڭدى. مەن ەشكىمگە وكپە ارتا المايمىن. سىن ايتىلىپ جاتسا، وندا ول باعدارلامانى كورەرمەننىڭ كورگەنى دەپ ويلايمىن. ەشبىر ادام كورمەگەن دۇنيەگە سىن ايتپاسى بەلگىلى. وسى تۇرعىدان كەلگەندە، شوۋ-ايتىستىڭ پىكىر الاڭىنا اينالعانى ورىندى دەپ بىلەمىن.
گۇلزينا بەكتاس
«ايقىن»
