قازاق ونەرىنىڭ ساڭلاقتارى: دامەش قۇرمانكينا
بۇل ەلدى اق قايىڭدار مەكەنى دەپ اقىندارىمىز جىرعا بەكەر قوسپاسا كەرەك. قىزىلجار ءوڭىرىنىڭ تابيعاتى كوركەم، ادامدارى جومارت، ساۋىققوي، اجارلى، ءان- جىرعا اۋەس بولىپ كەلەدى. ونىڭ باستى سەبەبى تۋعان تابيعاتتىڭ سۇلۋلىعىنا بايلانىستى بولسا كەرەك.
تۋعان جەردىڭ توپىراعى دا مامىقتاي، ساۋمال جەلى دە جانعا شيپا، ورماندارى دا ءبىر سىڭسىپ ءان سالىپ تۇرعانداي اسەر بەرەرى حاق. وسىنداي جۇماققا بەرگىسىز مەكەندە تۋعان كوكىرەگى وياۋ پەرزەنتتىڭ انگە، جىرعا قۇمار دا بولماۋى مۇمكىن دە ەمەس شىعار، ءسىرا؟!
قازاق ادەبيەتىنىڭ كلاسسيگى، قىزىلجار ءوڭىرىنىڭ پەرزەنتى عابيت مۇسىرەپوۆتىڭ اۋىلى جاڭاجولدا دۇنيەگە كەلگەن دامەش قۇرمانكينا بالا كەزىنەن ءان سالۋدى ۇناتاتىن. التىنشى سىنىپتا وقىپ جۇرگەندە جازۋشىنىڭ الدىندا ءان سالىپ، اق باتاسىن العانى بار. سودان باستاپ عابيت اتاسى اۋىلعا كەلگەندە ىلعي ءانشى قىزدى ىزدەستىرىپ، اندەرىن تىڭداپ، ءماز- مەيرام بولىپ وتىرۋشى ەدى. دامەشتىڭ قۇرمانكە دەگەن اتاسى عابەڭمەن جاقىن ارالاسقان دەسەدى. اتاسى ون ساۋساعىنان ونەر تامعان شەبەر ادام بولعان ەكەن، ول تۋرالى جەرلەس جازۋشىمىز ءسابيت مۇقانوۆتىڭ «ءومىر مەكتەبىندە» ايتىلىپتى.
جەتىنشى سىنىپتى بىتىرگەننەن كەيىن جازدىگۇنى عابەڭ دامەشتى الماتىعا ارنايى شاقىرتقان. ونداعىسى بولاشاق ءانشىنى كاسىبي ۇستازدارعا تىڭداتۋ ەدى.
جازدىڭ جايماشۋاق كەشىندە دامەشتىڭ ۇيىنە جامبىل اۋداندىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى ماركەن احمەتبەكوۆ كەلەدى. «دامەش، سەنى عابيت اتاڭ الماتىعا شاقىرتىپ جاتىر، باراسىڭ با؟»- دەيدى. ءسويتىپ، ماركەن اعاسى ەكەۋى الماتىعا ۇشىپ كەلىپ، عابەڭنىڭ ۇيىنە توقتاپتى. ەرتەڭىنە عابەڭ دامەشتى پ. ي. چايكوۆسكي اتىنداعى مۋزىكالىق ۋچيليشەگە الىپ كەلىپ، كاسىبي ماماندارعا جولىقتىرادى. سول جەردە ءبىراز ءان شىرقالىپ، كەلەسى جىلى اتالمىش ۋچيليشەگە وقۋعا قابىلدانادى.
دامەشتىڭ ەسىنەن عابەڭنىڭ ءبىر ايتقان ءسوزى ءالى كەتپەيدى. ول كىسى «جاڭاجولدان شىققان جازۋشى - مەن، اقىنى - ەربول شايمەردەنوۆ بولسا، ءانشىسى - سەن بولاسىڭ» دەپ ءاردايىم ايتىپ وتىراتىن.
قىزىلجارلىق ءانشى دامەش قۇرمانكينانىڭ ونەرگە قانات قاعۋى ءدال وسى كەزدەن باستالعان. ول مۋزىكا ۋچيليشەسىن بىتىرگەن سوڭ ءبىلىمىن ءارى قاراي جالعاستىرىپ، قازاقتىڭ پەداگوگيگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنە وقۋعا تۇسەدى.
قىزىلجار ءوڭىرىنىڭ سۇلۋ تابيعات اياسىندا ءوسىپ، الاتاۋدىڭ باۋرايىندا ءبىلىم العان قىز ەستىگەن اندەرىن بىرتىندەپ ۇيرەنە وتىرىپ، رۋحاني الەمگە بويلاي بەرەدى.
دامەش قۇرمانكينا 1985 - جىلى ۋنيۆەرسيتەتتى بىتىرگەن سوڭ ەڭبەك جولىن سەمەي وبلىسىندا كوكپەكتى مۋزىكا مەكتەبىندە باستاپ، ۆوكال، سولفەدجيو پانىنەن ساباق بەرەدى. ەڭبەك ەتە ءجۇرىپ، رەسپۋبليكالىق «جاستار داۋىسى» بايقاۋىنا قاتىسىپ لاۋرەاتى اتانادى. ول ەلگە ورالعان سوڭ پەتروپاۆل قالاسىنداعى قالالىق كلاسسيكالىق گيمنازياداعى ونەر ستۋدياسىن اشىپ، بىرنەشە جىل قاتارىنان سول ستۋديانىڭ كوركەمدىك جەتەكشىسى بولادى.
وسى كۇنگە دەيىن دامەش قۇرمانكينا ۇستازدىق ەتە ءجۇرىپ، وبلىستىق فيلارمونيادا انشىلىك ونەرىن جالعاستىرۋدا. ول وسى ۇجىمداعى «سەگىز سەرى» قازاق حالىق اسپاپتارى جانە ەسترادالىق- دجاز وركەسترلەرىنىڭ بەلدى ءانشىسى.
ءوز ەلىنىڭ بۇلبۇلى، تاماشا ءانشى دامەش قۇرمانكينانىڭ ءان قورجىنىنداعى تۋىندىلار جەرلەستەرىنىڭ ءسۇيسىنىپ تىڭدايتىن رۋحاني بايلىعى دەسە دە بولعانداي. ءشامشىنىڭ «بارىنەن دە سەن سۇلۋ»، جولامان تۇرسىنبايەۆتىڭ «اينالايىن قىزىلجار»، ەسكەندىر حاسانعاليەۆتىڭ «اينالدىم ەلىم»، اسەت بەيسەۋوۆتىڭ «مەنى ساعىندىڭ با»، «باقىت تۋرالى ءان»، داستەن بايمۇقانوۆتىڭ «قازاعىم»، كاكىمبەك سالىقوۆتىڭ «وسىناۋ انگە سالعايسىڭ»، س. ساپارالى ۇلىنىڭ «اۋىلىم» اندەرى جۇرەك قىلىن شەرتەر ەرەكشەلىگىمەن اسەرلى. ءانشى بۇگىندە تولىسقان شاعىندا. ءالى دە بيىك ماقسات بار. ولاي بولسا، ق ر مادەنيەت سالاسىنىڭ ۇزدىگى، ءانشى دامەش قۇرمانكينامەن بولعان سۇحباتىمىزعا كەزەك بەرەلىك:
التىن: دامەش، ءسىز وسى ءوڭىردىڭ بەلگىلى ءانشىسىز. توقىراۋ زامانىندا قازاق اندەرىنە كوپ كوڭىل بولىنبەي كەلدى. ءسىز قىزىلجار ءوڭىرىنىڭ انشىلىك ءداستۇرىن دامىتىپ، وزىندىك ۇلەس قوسىپ جۇرگەن ونەر يەسىسىز. ونەرگە دەگەن قۇشتارلىعىڭىز قاي كەزدەن باستاۋ الدى؟
دامەش: راس، ەس بىلگەلى وسى ءان قاناتىندا كەلەمىن. سول ءبىر ارمان ءالى كۇنگە مازا بەرمەي كەلەدى. ءان ايتسام جەڭىلدەپ قالامىن. ءان مەنىڭ ءومىرىمنىڭ ماعىناسى دەسەم دە بولادى.
التىن: ءبىلىم قۋىپ الماتىعا كەلدىڭىز. ونەرگە باۋلىعان قامقورشىڭىز جايلى بىلسەك.
دامەش: اۋەلى وسى ونەر جولىنا باۋلىپ، اسا قامقور بولعان عابيت مۇسىرەپوۆ اتاما العىسىم شەكسىز. مەن سول كىسىنىڭ قامقورلىعىنىڭ ارقاسىندا مۋزىكا ۋچيليشەسىنە ءتۇستىم. ۋنيۆەرسيتەتتى تامامدادىم. انشىلىك جولعا ءتۇستىم.
التىن: ءسىز ۋچيليشەدە دە، ۋنيۆەرسيتەتتە دە ديريجەرلىق ماماندىققا تاربيەلەندىڭىز. وقىپ جۇرگەن كەزىڭىزدە ءسىزدى انشىلىككە باۋلىعان ۇستازدار بولدى ما؟
دامەش: ۆوكالدان ساباق بەرگەن ۇستازىم سوفيا ميحايلوۆنا روزەنبليۋم بولاتىن. ارينە، « ءاندى ايتساڭ دا جانىڭدى جەپ ايتاسىڭ» دەگەندەي، ءاننىڭ سىرىن اشۋ وڭاي ەمەس. ول ۇنەمى ىزدەنىستى تالاپ ەتەدى.
التىن: سولتۇستىك قازاقستان وبلىستىق فيلارمونياسىندا «سەگىز سەرى» ۇلت- اسپاپتار وركەسترى بار ەكەن. سول سياقتى سيمفونيالىق وركەستر بار. ءوزىڭىز ءان باعدارلاماسىن دايىنداعاندا قانداي اندەردى جانىڭىزعا جاقىن كورەسىز؟
دامەش: مەن ءجيى ايتىلاتىن اندەردەن گورى سيرەك ورىندالاتىن اندەردى تاڭدايمىن. ءوزىم عانا ورىندايتىن اندەرىم بار. كوپ ىزدەنەمىن، كەيىنگى شىققان كومپوزيتورلاردىڭ اندەرىن قاراستىرامىن. وبلىس بولعان سوڭ كوپتەگەن قيىندىقتار تۋادى. ىزدەگەن نوتالارىڭدى دەر كەزىندە تابا الماي قالۋىڭ مۇمكىن دەگەندەي.
مىسالعا، «اينالايىن قىزىلجار» ءانىن ءوزىمىزدىڭ جەرلەسىمىز جولامان تۇرسىنبايەۆ ماعان بەردى. رەپەرتۋارىما قوسىپ، ورىنداپ ءجۇرمىن.
التىن: اكادەميك-جازۋشى عابيت مۇسىرەپوۆتىڭ تۋعانىنا 110 جىل تولۋىنا وراي «عابەڭ ءسوزى» اتتى شىعارماشىلىق كەش ۇيىمداستىرىپسىز. بۇل ءسىزدىڭ ۇلى جازۋشىعا دەگەن قۇرمەتىڭىز بولار؟
دامەش: ءيا، بالا كەزىمنەن قىرانداي باۋلىپ، قاناتىمدى قاتايتقان، ونەر دەگەن كيەلى جولعا اق باتاسىن بەرىپ، اسا قامقور بولعان اتامنىڭ رۋحىن شاتتاندىرۋ- مەنىڭ ماقساتىم ەدى. بۇل كەشتى كاكىمبەك سالىقوۆتىڭ ولەڭىنە جازىلعان ءشامىل ابىلتايەۆتىڭ «عابيت ءسوزى» انىمەن اشتىم. بۇل ءاندى ءوز كەزىندە عابيت اتام نوتاسىمەن ماعان بەرگەن ەدى، مەن العاش رەت عابەڭنىڭ تۋعانىنا 100 جىل تولعان مەرەيتويىندا ساحنادا ورىنداعام. ەكىنشى ءانىم- عابەڭە ارنالىپ جازىلعان «قىز قاراعاي» ءانى. بۇل ءاننىڭ ءسوزىن جازعان ماقسۇتحان اۋباكىروۆ تە، ءانىن جازعان جولامان تۇرسىنبايەۆ. سونداي- اق شاشۋباي مالدىبايەۆتىڭ «تەڭىزدەن سالەم» جانە «ءبىر كەزدەسۋ تۇر الدا» اتتى جاڭا اندەرىن ورىندادىم. مەنىڭ بۇنىڭ الدىندا ءۇش رەت ارنايى كونتسەرتىمدى بەرگەنمىن.
التىن: ءانشى بولعاننان كەيىن حالىقتىق ءداستۇردى دە ۇمىتپاعان ابزال. قىزىلجار وڭىرىندە حالىق اندەرى مەن حالىق كومپوزيتورلارىنىڭ اندەرى بۇرىننان از ناسيحاتتالىپ كەلگەنى راس. ءوزىڭىز نە دەيسىز؟
دامەش: حالىق كومپوزيتورلارى اقانسەرى، ءبىرجان سال، ۇكىلى ىبىراي، سەگىز سەرى، نياز سەرىلەر ءوز ەلىمىزدىڭ سال- سەرىلەرى. ول كىسىلەردىڭ اندەرى ءبىز ءۇشىن تاۋسىلماس بايلىق. مەن ۇكىلى ىبىرايدىڭ «حاراراۋ» دەگەن ءانىن ءسۇيىپ ورىندايمىن. بۇل ءاندى كەزىندە كاكىمبەك اعامىز «قاراتورعاي» دەپ ايت دەگەن ەدى. كەيدە كونتسەرتتە وسىلاي حابارلايمىن. اقان سەرىنىڭ «ماڭماڭگەرىن»، حالىق ءانى «ءبىر كەلىنشەكتى» ورىنداپ ءجۇرمىن. حالىق اندەرىنىڭ ءبارى بىردەي ەستراداعا كەلە بەرەدى دەپ ايتا المايمىن.
التىن: ءانشى بولعاننان كەيىن ورىنداپ جۇرگەن اندەردى توپتاپ، ءان البومىن شىعارۋ كەرەك. وسى جاعى جولعا قويىلدى ما؟
دامەش: بۇرىن «جۇرەك ءۇنى» دەگەن كاسەتامدى، كەيىن « ءان شاشۋ» اتتى ءان البومىمدى شىعاردىم. يسرايل ساپاربايەۆتىڭ «باقىتىم بولشى» جانە جولامان تۇرسىنبايەۆتىڭ «اينالايىن قىزىلجار» اندەرىنە بەينەبايان ءتۇسىردىم. سونىمەن بىرگە 2013 - جىلى ەرىك اسقاروۆتىڭ ولەڭىنە جازىلعان شاشۋباي مالدىبايەۆتىڭ «ءبىر كەزدەسۋ تۇر الدا» انىنە بەينەبايان ءتۇسىردىم .
التىن: قىزىلجار ءوڭىرىنىڭ ادامدارى ساۋىقشىل كەلەدى. ءان- جىر، ماعىنالى سوزگە ۇييتىن حالىق ونەردى اسا باعالايدى. اركەز ونەرگە شولدەپ وتىرادى. ءسىز ءان ايتقان كەزدەگى كورەرمەنمەن قانداي بايلانىستا بولاسىز؟
دامەش: مەن كونتسەرتكە شاقىرعاندا كورەرمەننىڭ جاس ەرەكشەلىگىنە قاراي باعدارلامامدى دايىندايمىن. ومبى جاقتا كونتسەرتتە جۇرگەندە مىنانداي جاعداي بولدى. ولەڭ ايتىپ تۇرسام، زالدان ۇلكەن كىسىلەردىڭ داۋىسى ەستىلدى. «قاراعىم، ەندى زالدان ءتۇسىپ، بىزگە جاقىنىراق كەلىپ ايت» دەگەن سوڭ جاقىنىراق بارىپ، فونوگراممانى ءسوندىرىپ، ءوز داۋسىممەن دە ءان ايتقان كەزىم بولدى. كورەرمەن ءارتۇرلى بولادى، سولاردىڭ كوڭىلىن تابۋ ءۇشىن رەپەرتۋار مول بولۋ كەرەك. ۇلكەن كىسىلەر كونتسەرت بىتكەننەن سوڭ وتىرىستاردا «جاڭا ساحنادان تىڭدادىق، ەندى ءوزىڭدى جاقىنىراق تىڭدايىق» دەپ قولقالاپ، ءان ايتقىزىپ جاتادى.
التىن: سىزدەر بۇرىن گاسترولدىق ساپارلارمەن كوپ جەردى ارالادىڭىزدار. كوپشىلىك قاي تىلدە ورىنداعان اندەردى قالايدى؟
دامەش: جەزقازعان، سەمەي، بالقاش، قاراعاندىدا جەرلەرىن ارالاعاندا انا تىلىمىزدەگى اندەردى كوبىرەك ورىندايمىز دا، كورشىلەس مەملەكەتتىڭ جەرىندە باعدارلامامىزداعى سول ەلدىڭ اندەرىن دە شەبەر ورىنداۋعا تىرىسامىز. مىسالعا، رەسەيدىڭ تۇمەن، يشيم، زاۆودوۋكوۆسك، سۋرگۋت قالالارىندا جەكە كونتسەرتتەرىمدى ۇيىمداستىرعاندا تىڭداۋشىنىڭ ۇلتتىق ەرەكشەلىگىنە اسا ءمان بەرگەنمىن، ارينە قازاق اندەرىن دە تامىلجىتا ورىندايمىن. «مۋزىكادا ءتىل جوق» دەگەندەي، جاقسى ورىندالعان ءان كورەرمەننىڭ كوڭىلىنەن شىعاتىنىنا ەش ءشۇبا جوق.
التىن: كوبىنە انشىلەر ەسترادالىق اندەردى ايتقاندى قالايدى. ال ەندى سىزدەر بالالارعا ارناپ قانداي اندەر ورىنداپ جۇرسىزدەر؟
دامەش: بالالارعا جەڭىل، ويناقى اندەردى ايتساق، ۇلكەندەردىڭ ورتاسىندا ويلاناتىن، فيلوسوفيالىق ماعىناسى بار اندەردى ورىنداۋعا تىرىسامىز. الداعى ۋاقىتتا بالالارعا ارنالعان اندەردى ءان باعدارلاماما قوسسام دەيمىن.
التىن: ءسىزدىڭ ءوز شاكىرتتەرىڭىز بار ما؟
دامەش: شاكىرت جەتەرلىك. مەن 2007 - جىلدان بەرى پەتروپاۆل قالالىق قازاق مەكتەپ- گيمنازياسىنداعى «ونەر» ورتالىعىنىڭ كوركەم جەتەكشىسى رەتىندە جاس ۇرپاقتى ۇلتتىق مادەنيەت پەن ونەرگە باۋلۋدامىن. گيمنازيادا اشىلعان «ونەر» ورتالىعى وقۋشىلارىنان «مۇراگەر» قازاق حالىق اسپاپتارى وركەسترىن، «سەرىلەر» ۆوكالدىق توبىن، «زامان- اي» كوركەمونەرپازدار تەاترىن قۇرىپ، قالا جۇرتشىلىعى الدىندا ءجيى لەكتسيا- كونسەرتتەر بەرىپ، ۇلتتىق ونەر مەن مادەنيەتتى ءناسيحاتتاۋعا زور ۇلەسىمدى قوسۋدامىن. ءارى بولاشاق انشىلەردىڭ ارقايسىسىمەن جەكە ساباق جۇرگىزەمىن، داۋىس مۇمكىندىگىن اشامىن، ساحناعا دايىندايمىن.
التىن: ەرتەرەكتە فيلارمونيا انشىلەرى ءان ساپارىمەن كورشى وبلىستاردى ارالاۋشى ەدى. باسشىلارىڭىز وسىعان كوڭىل بولە مە؟ الدە ونەرلەرىڭىز اۋىل اراسىنان ۇزاماي جاتىر ما؟
دامەش: بۇرىن الىس ساپارلارعا شىعىپ، ءجيى ونەرىمىزدى كورسەتەتىنبىز، ول كەزدە فيلارمونيانىڭ كۇندەلىكتى جوسپارى بولاتىن. قازىر قالا مەرەكەلەرى مەن قوسا استاناداعى ۇلكەن مەرەكەلەرگە وبلىس اتىنان قاتىسىپ، ونەرىمىزدى كورسەتەمىز. وتكەن جازعا تۇمەن وبلىسىنىڭ 70 جىلدىعىنا، اقمولا وبلىسىنداعى قىزىلجار ءوڭىرىنىڭ ونەر كۇندەرىنە قاتىسىپ، ۇلكەن عيبرات الىپ قايتتىم. ءبىزدىڭ قالاعا رەسەي انشىلەرى ءجيى كەلەدى. ءوزىمىزدىڭ جەرگىلىكتى ءانشى- كۇيشىنىڭ ونەرىن كورسەتۋ جاعى اركەز كەمشىن سوعىپ جاتادى. الداعى ۋاقىتتا وبلىستىق مادەنيەت دەپارتامەنتىنىڭ باسشىلارى وسى جاعدايعا ەرەكشە كوڭىل بولسە ەكەن دەيمىن.
التىن: اڭگىمەڭىزگە راحمەت! قىزىلجار ءوڭىرىنىڭ ونەرىن دامىتىپ، ەلدىڭ قوشەمەتىنە بولەنە بەرىڭىز!- دەمەكپىن.
بۇل مەنىڭ قازاق راديوسىنىڭ اۋە تولقىنىنا ازىرلەگەن «ونەرگە اركىمنىڭ- اق بار تالاسى» دەگەن ادەبي- مۋزىكالىق حابارىمنىڭ جەلىسىمەن قاعازعا تۇسىرگەن سۇحبات ەدى.
قىزىلجار وڭىرىنە تانىمال ءانشى ءارى ونەر جولىنداعى جاستاردىڭ تالىمگەر- ۇستازى دامەش قۇرمانكينا ونەرىمەن ۇستازدىعىن قاتار الىپ جۇرگەن ەرەن ەڭبەك يەسى، تالماي ىزدەنگەن تاماشا ءانشى، قوعام قايراتكەرى.
ول 2001 - جىلى اسەت بەيسەۋوۆ اتىنداعى «ارمانداستار» حالىقارالىق بايقاۋىنىڭ Ⅱدارەجەلى لاۋرەاتى، 2003 - جىلى رەسپۋبليكالىق«اۋىلىم - ءانىم» اتتى ءان بايقاۋىنىڭ جانە 2005 - جىلى ەسكەندىر حاسانعاليەۆتىڭ جۇلدەسى ءۇشىن رەسپۋبليكالىق بايقاۋدىڭ لاۋرەاتى اتاقتارىنا يە بولدى. سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ تۇرعىندارىنا مادەني قىزمەت كورسەتۋگە، وڭىرىمىزدە قازاق ونەرىنىڭ دامۋىنا سىڭىرگەن كوپ جىلعى ەڭبەگى ءۇشىن
2003 - جىلى سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى اكىمىنىڭ قۇرمەت گراموتاسىمەن، 2006 - جىلى وبلىس اكىمى سىيلىعىنىڭ 1- دارەجەلى لاۋرەاتى اتانىپ، 2009 - جىلى ق ر مادەنيەت ءمينيسترىنىڭ قۇرمەت گراموتاسىمەن ماراپاتتالدى. 2013 - جىلى ق ر مادەنيەت سالاسىنىڭ ۇزدىگى اتاندى.
ءسوز زەرگەرى، حالقىمىزدىڭ ماقتانىشىنا اينالعان تاۋتۇلعا، اكادەميك-جازۋشى، قىزىلجار ءوڭىرىنىڭ تۇلەگى عابيت مۇسىرەپوۆتىڭ اتالىق قامقورلىعىن كورگەن ءانشى دامەش قۇرمانكينا «جاڭاجولدان شىققان جازۋشى - مەن، اقىنى - ەربول شايمەردەنوۆ بولسا، ءانشىسى - سەن بولاسىڭ» دەگەن ماقتان ءسوزىن اركەز ەسىنە ساقتايدى. ءتىپتى ساحناعا شىعار الدىندا دا عابەڭنىڭ ارتقان سەنىمىن اقتاۋ ءۇشىن جان سالادى، اركەز وسى سەنىممەن قاناتتانادى، العا ۇمتىلادى. ومىرىنە وشپەستەي ءىز قالدىرعان عۇلاما جازۋشىنىڭ اسىل ءسوزى الماستاي وتكىر، اسىل ارمانداي بيىك ەكەنىن سەزىنەدى. شۇكىرشىلىك ەتەدى.
قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى ق ر مادەنيەت قايراتكەرى، قازاقستان جۋرناليستەر وداعى سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى، قازاق راديوسىنىڭ «التىن قور» ءبولىمىنىڭ جەتەكشىسى التىن يمانبايەۆا
