اسىڭا تويعىزباساڭ دا، اق نيەتىڭە تويعىز
- كانە، بالام، كومپيۋتەرىڭدى قوس، سەنىمەن بىرگە ماتچ جاسايىق، - دەدى دە ءوزىن كورسەتىپ: - ويىننىڭ ناعىز قاھارمانى قازىردەن بەلگىلى بولسا دا... - دەدى. ءادىل تاڭدانىپ:
- راس ايتاسىز با، اكە؟
- ءيا، كانە قوس، كەلە جاتىرمىن.
ءادىل قۋانا-قۋانا بولمەسىنە كىرىپ، ويىندى قوستى. اكە-بالا بىرگە كومپيۋتەر الدىندا تاماشا ۋاقىت وتكىزىپ جاتتى. اناسى ءامينا دا بەزەندىرۋ جۇمىسىن جاساپ جاتقان. كۇتپەگەن جەردەن ەسىك قوڭىراۋى سوعىلدى. ءامينا ەسىكتى اشتى. نۇرگۇل اپكە مەن ءالي اعاي بولاتىن. اكە مەن بالا ويىندارىن توقتاتىپ، قوناقتارىن قارسى الدى. ءادىل اس ۇيگە اناسىنىڭ جانىنا كەلىپ:
- نەگە بۇگىن كەلدى ەكەن، اتتەڭ! اكەممەن تاماشا ويىن ويناپ جاتىر ەدىك قوي، - دەپ بۇلتيدى. اناسى:
- ۇلىم، پايعامبارىمىز (س. ع. س): «قوناق ءوز ريزىعىمەن كەلەدى»، - دەگەن. اتاڭنىڭ: «قوناق كەلسە - قۇت. قوناقاقىسى - ءتاڭىر اقىسى. اسىڭا تويعىزباساڭ دا اق نيەتىڭە تويعىز. قۇتتى قوناق كەلسە، قوي ەگىز تابادى»، - دەپ ايتقان سوزدەرىن ۇمىتىپ قالدىڭ با؟ ولار كەتكەن بويدا ويىندارىڭىزدى جالعاستىرارسىزدار، - دەدى.
كوركىمىزگە ەمەس، كوڭىلىمىزگە قارايدى.
بۇگىن ءادىلدىڭ اجەسى مەن اتاسىنىڭ استاناعا ءبىرىنشى رەت كەلۋى ەدى. ول اتا-اجەسىنىڭ كەلگەنىن كورىپ، قۋانىپ كەتتى. ءبىرازدان سوڭ تاعى دا ولاردىڭ مويىندارىنا اسىلىپ: «قوش كەلدىڭىزدەر!»، - دەدى. ءادىل اتاسىنىڭ قولىنان ۇستاپ:
- ءجۇرىڭىز، اتا، سىزگە بولمەمدى كورسەتەيىن، - دەدى.
قۋانىشتان تولقىپ، قولىنان جەتەكتەپ، كەرەۋەتىن، كىتاپتارىن، كومپيۋتەرىن، بولمەسىندەگى بارلىق زاتتارىن كورسەتتى. يبراھيم اقساقال نەمەرەسىنىڭ شاشىنان سيپاپ:
- كەرەمەت! اناڭ مەن اكەڭ ساعان قاجەتتى بارلىق زاتتارىڭدى الىپ بەرىپتى. سەن دە ولاردىڭ بۇل جاقسىلىقتارىنا جاۋاپ رەتىندە ولارمەن جاقسى قارىم-قاتىناس جاسا. سەن بىلەسىڭ عوي، اللا ءبىزدىڭ دۇنيەمىزگە، كوركىمىزگە قارامايدى. ول تەك جۇرەگىمىزگە، جاقسى امالىمىزعا، جاقسى كوڭىلىمىزگە قارايدى.
اتاسىن قاتتى جاقسى كورەتىن ءادىل وسى سوزدەردەن كەيىن ونى تاعى دا قۇشاقتاپ الدى.
«جومارتتىڭ داستارحانى - داۋا...»
قىستىڭ ۇزاق تۇندەرى. ءادىل اقشام بولماستان، ءۇي تاپسىرمالارىن ورىنداپ قويدى. ۇيىقتاۋعا ءالى ەكى ساعات بار ەدى. ءار كەشتە ساعات 10 دا توسەككە جاتۋدى وزىنە ادەت ەتىپ العان ءادىل ءبىر كەزدە:
- شىركىن، ناعاشىلارىم كەلسە عوي، نۇردارىندى قۇشاقتاپ سۇيەر ەدىم، - دەدى.
اكەسى:
- تەلەفون سوعايىق، ەرتەڭ بوس بولسا، كەشكى تاماققا كەلسىن، دۇرىس قوي، اناسى؟ - دەدى.
- جارايدى، كەلسىن، - دەدى اناسى ءامينا.
ءادىل بىردەن ناعاشىسىنا تەلەفون شالدى. ءبىراز سويلەسكەن سوڭ، تۇتقانى اكەسىنە بەردى. قۇدايبەردى:
- ەرتەڭ سىزدەردى كەشكى استا كۇتەمىز.
اسىلبەك ازداپ سىرقاتتانىپ قالعانىن ايتىپ ەدى، قۇدايبەردى:
- مىندەتتى تۇردە كەلىڭدەر، كۇتەمىز، اپكەڭنىڭ دايىنداعان تاعامدارىن جەگەن سوڭ، اۋرۋىڭنان قۇلان تازا ايىعىپ كەتەرسىڭ، - دەدى.
ول:
- اللا قالاسا، ەرتەڭ كورىسكەنشە، - دەدى دە تۇتقانى قويدى.
ەرتەڭ كەشكە ناعاشىلارىنىڭ كەلەتىنىنە قاتتى قۋانعان ءادىل اكەسىنە:
- اكە، بۇگىن ءبىر حاديس ۇيرەتەسىز بە؟ - دەدى.
قۇدايبەردى ءسال كىدىرىپ: «جومارتتىڭ داستارحانى - داۋا، ساراڭنىڭ داستارحانى اۋرۋ اكەلەر»، - دەگەن حاديس- ءشارىپتى ۇلىنا ايتىپ بەردى.
«مەنى كەشىرەسىڭ بە؟»
ۇزىلىسكە شىعاتىن قوڭىراۋ سوعىلدى. ءادىل مەكتەپ اۋلاسىنا شىققىسى كەلمەدى. مۇعالىمنىڭ تۇسىندىرگەن تاپسىرماسىن قايتادان ورىنداماق بولدى. داپتەرىن پاراقتاپ وتىرعاندا، دوسى جومارت ونىڭ قولىنداعى قالامدى ءوزىنىڭ جوعالتىپ العان قالامىنا ۇقساتىپ، ادىلگە:
- بەر ماعان، انا قالامدى، ول مەنىكى، كەشە جوعالتىپ العانمىن. سەن تاۋىپ العانسىڭ عوي، - دەدى.
ءادىل جومارتتىڭ بۇل ايتقاندارىنان ساسىپ قالدى. قالامنىڭ وزىنىكى ەكەنىنە ءوز ەسىمىندەي سەنىمدى بولاتىن. الايدا جومارتتى قالاي دەسە دە، سەندىرە المادى. دوسىنىڭ قاتەلىك جاساعانىن ءوزى تۇسىنەتىن كەز كەلەتىنىن سەزىپ، قالامدى وعان بەردى. ايشا مۇعالىم كەلدى، سوسىن ساباق باستالدى. بۇل ساباق تا اياقتالعان. اركىم ءوز زاتتارىن جيناپ، مەكتەپتەن شىقتى. ءادىل مەكتەپ ەسىگىنەن شىعا بەرگەندە، ارتىنان بىرەۋ «ءادىل» دەپ داۋىستادى. بۇرىلىپ قاراسا، جومارت ەكەن. جاقىنداپ كەلىپ ادىلگە:
- ايىپقا بۇيىرما، ءادىل، بۇل قالام سەنىكى ەكەن. وزىمدىكى سومكەمنىڭ ەڭ تۇبىندە جاتىر ەكەن، - دەدى دە قالامدى ادىلگە ۇسىندى. جومارت:
- «مەنى كەشىرەسىڭ بە؟»، - دەي بەرگەندە، ءادىل جومارتقا جاقىندا اتاسىنان ۇيرەنگەن ىزگىلەردەن قالعان وسيەتتى ءسوزدى ايتىپ بەردى: «ءار ادام قاتەلىك جاسايدى. قاتەلىك جاساعانداردىڭ ەڭ قايىرلىسى - تاۋبەسىنە كەلگەنى».
- قاتەڭدى تۇسىنەتىنىڭدى بىلگەن ەدىم. ءبىراق كەلەسى جولى زاتىڭا مۇقيات بول، جومارت.
مۇندايدا قازاقتىڭ: «وزىڭە مۇقيات بول، كورشىڭدى ۇرى تۇتپا»، - دەگەن ءتامسىلى ويعا ورالادى.
سارقىلمايتىن قازىنا
ءادىل ءۇي تاپسىرمالارىن ورىنداپ بولعاننان كەيىن اكەسىنىڭ جانىنا بارىپ:
- اكە، كەشە دوسىم ايتتى، سوڭعى تەحنولوگيالىق جەتىستىكتەردى قامتىعان وتە كەرەمەت كومپيۋتەرلەر جاسالىپتى. ءبىز دە كومپيۋتەرىمىزدى جاڭارتساق، بولماي ما؟
قۇدايبەردى بالاسىن تىڭداپ بولعاننان سوڭ:
- جارايدى، الماستىرايىق، ولاي بولسا قازىنانى الىپ كەل، ىشىنەن كەرەگىن الايىق، - دەدى.
ءادىل اكەسىنىڭ بۇل سوزدەرىنە تاڭىرقاپ:
- مەنىڭ قازىنام جوق قوي، - دەدى.
قۇدايبەردى كۇلىمدەپ:
- ەندى سەنىڭ ءبىر قازىناڭ بولادى. بۇل قازىنانىڭ ىشىندەگىلەر سەنىڭ تۇتاس ومىرىڭە جەتەدى جانە قينالعان كەزدەرىڭدە ءۇمىتىڭ بولادى، - دەدى.
ءادىل تولقىنىسپەن جانە قىزىعۋشىلىقپەن اكەسىن تىڭداپ وتىردى. قۇدايبەردى ونەگەلى ءسوزىن جالعاستىرىپ:
- «قاناعات - سارقىلمايتىن قازىنا». قاناعات دەگەنىمىز - قولىندا باردى جەتكىزىپ، باسقاسىن قالاماۋ، تاعدىرىنا رازى بولۋ. ادام قولىنداعى بار قاجەتتىلىكتەرىن كورسە جانە بۇل ءۇشىن دە اللاعا شۇكىر ەتسە، اللا ول قۇلىنا بۇل شۇكىرىنىڭ جانە قاناعاتىنىڭ ناتيجەسىندە ودان دا جاقسىسىن ءناسىپ ەتەدى»، - دەدى.
ءادىل اكەسىنىڭ نە ايتقىسى كەلگەنىن ءتۇسىنىپ، قالاۋىن تەجەپ، ءسوزىن قوشتاي كەتتى. ەسىنە: «ەر ازىعى - قاناعات»، - دەگەن ناقىلدى ءتۇسىردى.
اۆتور: اعابەك قونارباي ۇلى، قمدب ءباسپاسوز ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى
