ايناعا قاراسام وزگە بەينەنى كورەم
نەگىزى مۇنداي قۇبىلىس العاش رەت 7-8 جاسىمدا بوي كورسەتكەن. ءۇشىنشى سىنىپتا وقىپ جۇرگەن كەزىمدە كورشى ءۇيدىڭ قىزدارىمەن ويناپ وتىرعانبىز. ءبىر كەزدە مەنىمەن ءبىر سىنىپتا وقيتىن كورشىنىڭ قىزى «دانا مىنا اينانىڭ ىشىندە بىرەۋ وتىر» دەدى. قىزىق كورىپ، قولىما اينانى الىپ قاراسام، اينادا ءوز بەينەممەن بىرگە تاعى ءبىر بەينە تۇر. باسقا قىزدار دا ايناعا كەزەك-كەزەك قاراپ، ءوز بەينەلەرىنەن وزگە ەشقانداي بەينەنى كورمەگەندەرىن ايتتى. اينانى الىپ، قايتا قاراپ ەدىم ەشتەڭە كورىنبەدى. كەشكە جۇمىستان كەلگەن اتا-اناما ايتىپ ەدىم، ولار، ماعان ەلەس كورىنگەنىن، ول جايلى ۇمىتۋ كەرەكتىگىن ايتتى. سودان كەيىن ول تۋرالى مۇلدە ۇمىتىپ كەتتىم. ودان كەيىن ونداي جاعداي قايتالانعان ەمەس.
قازىر ەكى بالانىڭ اناسىمىن. 5 جانە 3 جاسار ەكى قىزىم بار. ەكى جىل بۇرىن قاراعاندى قالاسىنا كوشىپ كەلدىك. وسى جازدا ءۇي شارۋالارىن جاساپ جۇرگەنىمدە قاسىما 5 جاستاعى قىزىم كەلىپ «ماما انا جەردە ءبىر ادام تۇر» دەدى. ۇيگە بىرەۋ كەلگەن ەكەن عوي دەپ ەسىككە قاراي ءجۇردىم. ءبىراق قىزىم «مىنا جاقتا» دەپ قوناق بولمەنى كورسەتىپ، سولاي جۇگىرىپ كەتتى. ەشتەڭەنى ۇقپاي، قوناق بولمەگە بارسام ەشكىم جوق. قىزىم «انە» دەپ اينانى كورسەتتى. ايناعا قاراپ شوشىپ كەتتىم. اينا بەتىندە باياعى بالا كەزىمدە كورگەن سول ءبىر بەينە تۇر. قىزىمدى ەرتىپ قوناق بولمەدەن قاشىپ شىقتىم. ءبىر جاعىنان قىزىم ول بولمەگە كىرمەسىن دەپ، ەكىنشىدەن ءوزىم دە قورقىپ، ول بولمەنىڭ ەسىگىن مىقتاپ جاۋىپ قويدىم. كۇنى بويى ول ەسىكتى قايتا اشپادىق.
كەشكە جولداسىم جۇمىستان كەلگەن سوڭ بولعان جايدى ايتتىم. الايدا جولداسىم مەنىڭ سوزىمە سەنگەن جوق. قايتا مازاق ەتىپ كۇلدى. مەن شىداي الماي جىلاپ جىبەردىم. مەنىڭ جىلاعانىمدى كورىپ، سوزىمە سەندى مە، ايادى ما، ايتەۋىر «شىنىمەن بە؟» دەپ قوناق ۇيگە بەتتەدى. مەن جولداسىمنىڭ سوڭىنان ەردىم. ول قوناق بولمەگە كىرىپ، ايناعا قارادى. ەشقانداي ەلەستىڭ جوق ەكەنىن ايتىپ، «كەلشى، ءوزىڭ قاراشى» دەدى. قورقىنىشتان دەنەم دىرىلدەپ تۇرسام دا، جولداسىمنىڭ قاسىنا بارىپ، ايناعا قارادى. راسىمەن دە ەشكىم جوق. اينادا تەك جولداسىم ەكەۋمىزدىڭ بەينەمىز عانا.
سول ءبىر جاعدايدان كەيىن ۇيدە بالالارمەن جالعىز بولعاندا قوناق بولمەگە كىرمەيمىن، كىرە قالعان جاعدايدا ايناعا قارامايتىن بولدىم. كەيىننەن ءتىپتى قوناق بولمەدەگى اينانىڭ بەتىن جاۋىپ قويدىم. ءسويتىپ جۇرگەندە ەڭبەك دەمالىسىم ءبىتىپ، جۇمىس تا باستالىپ كەتتى. ءبىر كۇنى ءبىرىنشى، ەكىنشى ساباعىم جوق بولعان سوڭ جولداسىمدى جۇمىسقا شىعارىپ سالىپ، اسىقپاي ءشاي ءىشىپ بولىپ جۇمىسقا جينالىپ جاتتىم. جاتىن بولمەدەگى ايناعا قاراپ، بويانىپ وتىرعام. جەرگە ءتۇسىپ كەتكەن پامادانى الىپ، باسىمدى كوتەرگەندە قورقىنىشتان جان داۋىسىم شىعىپ ايعايلاپ جىبەردىم.
اينا بەتىندە باياعى بەينە تۇر. ەسىمدى ارەڭ جيدىم. توسەك جاپقىشتى الىپ اينانىڭ بەتىن جاپتىم دا، كيىمدەرىمدى الىپ بالالار بولمەسىنە بارىپ اسىعىس كيىنىپ، جۇمىسقا كەتتىم. سول كۇنى جۇمىسىم ەرتە ءبىتتى. ءبىراق ۇيگە بارۋعا قورقىپ، جولداسىمنىڭ بالالاردى باقشادان الىپ ۇيگە كەلەتىن ۋاقىتىن كۇتىپ مەكتەپتە وتىردىم. كەشكى جەتى شاماسىندا ۇيگە كەلدىم. جولداسىم «قايدا ءجۇرسىڭ، بالالارعا تاماق تا دايىنداماپسىڭ» دەپ رەنىش ءبىلدىردى. مەن ەشتەڭە دەمەستەن جىلاپ جىبەردىم.
جولداسىم «نە بولدى، كىم رەنجىتتى؟» دەپ سۇراقتى جاۋدىرىپ جاتىر. جاۋاپ قاتار شاما جوق، كوز جاسىمدى زورعا تىيدىم. جولداسىم نە بولعانىن تۇسىنبەي دال «نە بولدى، ايتسايشى؟!» دەپ باۋىرىنا قىستى. مەن پانا ىزدەپ ونىڭ باۋىرىنا تىعىلا ءتۇسىپ، كوز جاسقا تاعى ەرىك بەردىم. سالدەن سوڭ ءوزىمدى قولعا الىپ، بولعان جايدى ايتتىم. جولداسىم ءۇنسىز ويلانىپ تۇردى دا، «ءبارى جاقسى بولادى» دەپ جۇباتتى. جاتىن بولمەگە جولداسىممەن بىرگە كىرىپ كيىم اۋىستىرىپ، تاماق ىستەۋگە كىرىستىم. مەن تاماق ىستەپ جۇرگەندە جولداسىم ۇيدەگى اينانىڭ ءبارىن بالكونعا شىعارىپ، وراپ تاستاپتى. ءتىپتى بالالار بولمەسىندەگى شكاف بەتىنە ورناتىلعان اينانى دا الىپ تاستاپتى. تەك جۋىناتىن بولمەدەگى اينا قالىپتى.
اينا بىتكەننىڭ كوزى قۇرىعان سوڭ جەلكەمنەن ءبىر جۇك تۇسكەندەي جەڭىلدەپ قالدىم. الايدا ول قۋانىشىم ۇزاققا سوزىلمادى. ەرتەڭىندە تاڭەرتەڭ ءتىسىمدى ىسىپ بولعان سوڭ ادەتتەگىشە ايناعا قارادىم. ايعاي سالىپ، جۋىناتىن بولمەدەن اتىپ شىقتىم. نە بولدى دەپ جولداسىم جۇگىرىپ كەلدى. مەن اينادان باياعى سول بەينەنى كورگەنىمدى ايتتىم. جولداسىم ول اينانى دا الىپ، بالكونعا شىعارىپ وراپ تاستادى. جولداسىمنىڭ نە ويلاعانىن بىلمەيمىن، «ەرتەڭ ەمشىگە بارايىق» دەدى. مەن باسىمدى يزەپ، كەلىسكەنىمدى ءبىلدىردىم.
ەرتەڭىندە ەمشىگە باردىق. ەمشى ارعى اتالارىمىزدىڭ ءبىرى ەلەۋسىز قالعانىن، بۇل سونىڭ ارۋاعى ەكەنىن، اتالارىمىزعا ارناپ قۇران وقىتۋىمىز كەرەكتىگىن ايتتى. قوي سويىپ، اس بەرىپ، اتالارىمىزعا قۇران باعىشتادىق. مەشىتكە بارىپ، ارنايى قۇران وقىتتىق. ءبىراق ناتيجە بولمادى. ءبىر اپتادان كەيىن دارىگەردىڭ قابىلداۋىندا بولدىم. دارىگەر جۇيكەنى تىنىشتاندىراتىن ءدارى بەرىپ، ەشتەڭە ويلاماۋعا، كوبىرەك دەم الۋعا كەڭەس بەردى. سوسىن جولداسىم ەڭبەك دەمالىسىن الىپ، دارىگەردىڭ كەڭەسى بويىنشا قارقارالى ماڭىنداعى ءبىر دەمالىس ورنىنا بارىپ، 10 كۇن دەمالىپ قايتتىق. ءبىراق ايناداعى بەينەدەن قۇتىلا المادىم. قازىر ايناعا قاراۋدان قورقامىن، ويتكەنى سول ءبىر بەينە ەندى كەز كەلگەن اينادان كورىنەتىن بولدى.
قازىر شاراسىز كۇيدەمىن. بىرەۋلەر باسقا ۇيگە كوشىڭدەر دەپ كەڭەس بەرسە، ەندى بىرەۋلەر مىقتى مولداعا وقىتىلۋ كەرەك دەيدى. بازبىرەۋلەردىڭ «مىناۋ جىندانايىن دەگەن-اۋ» دەگەن كۇدىكپەن قارايتىنىن دا بايقايمىن. مۇنداي كۇيدى ەشكىمگە دە تىلەمەيمىن. ەگەر كىمدە-كىم وسىنداي جاعدايعا تاپ بولىپ، ودان ارىلعان ادامدار تۋرالى ەسىتىپ-بىلگەن بولسا، سول جايلى ايتسا ەكەن.
اۆتور: دانا ەسىمبەك
«الاش ايناسى»
