الماتى اكىمى ا. ەسىموۆ ەلباسى جولداۋى اياسىندا جۇزەگە اسىرىلاتىن نەگىزگى جەتى باعىتتى اتاپ ءوتتى
جيىن بارىسىندا قالا اكىمى احمەتجان ەسىموۆ ەلباسى جولداۋى اياسىندا الماتىدا جۇزەگە اسىرىلاتىن نەگىزگى 7 باعىتتى اتاپ ءوتتى.
قالا باسشىسى بۇگىنگى ەلىمىز قول جەتكىزگەن بەيبىت ءومىر مەن قارقىندى دامۋ ءۇردىسى ەلباسى بەلگىلەگەن ماڭىزدى قۇجات پەن باعدارلامالاردى ءتيىمدى اتقارۋدىڭ ارقاسىندا مۇمكىن بولىپ وتىرعاندىعىن اتاپ ءوتتى.
اسىرەسە، مەملەكەت قازىناسىنىڭ باستى دونورى الماتى قالاسى ءۇشىن اتالعان مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋ وتە ماڭىزدى.
«ەلباسى جولداۋىندا ەكونوميكامىزدىڭ دامۋىنا قاجەتتى ناقتى باعىت-باعدار بەرىلدى.
اتاپ ايتقاندا، ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋدىڭ 7 باعىتىن كورسەتتى. بىرىنشىدەن، كولىكتىك ينفراقۇرىلىم بويىنشا قالادا سوڭعى 5 -جىلدا 14 كولىكتىك جول ايرىعى، 5 ۇڭعىما جول، 165 شاقىرىم جول سالىنىپ، 1300 شاقىرىم جول كۇردەلى جوندەۋدەن ءوتتى. 68 جەراستى، جەرۇستى جاياۋ جۇرگىن جولدارى پايدالانۋعا بەرىلدى.
ەندى 2020 - جىلعا دەيىن ءبىز تاعى 3 جول ايرىعىن، 3 ۇڭعىما جول، 45 جاياۋ جۇرگىن جولى مەن مەترو ستانسالارىن پايدالانۋعا بەرۋىمىز قاجەت»، - دەدى ا. ەسىموۆ.
قالا باسشىسى كەلەسى باعىت بويىنشا ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتارداعى ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ كوزدەلگەنىن اتاپ ءوتتى.
«سوڭعى 5 جىلدا الاتاۋ اۋدانىنداعى ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتاعى يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالار پاركىندە كاسىپورىنداردىڭ سانى 150 گە جەتتى. بولاشاقتا 16 جوبا ماقۇلدانىپ، 4 مىڭ جۇمىس ورنى اشىلماق. اتالعان پاركتىڭ جۇمىسىن ودان ءارى ءتيىمدى ەتۋ ءۇشىن تاعى 18 ميلليارد تەڭگە ءبولۋ قاراستىرىلعان»، - دەدى ول.
اكىم جولداۋدا اسا ۇلكەن باسىمدىق بەرىلگەن ەنەرگەتيكالىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ بويىنشا ورىنباسارى ەربول شورمانوۆ پەن قالالىق ەنەرگەتيكا جانە كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق باسقارماسى باسشىسى كۋنيەۆكە اۋقىمدى تاپسىرما بەردى.
«قالادا ەنەرگيا جەلىلەرىنىڭ توزۋ كورسەتكىشى جوعارى. سىزدەر قالانىڭ ەنەرگەتيكالىق قۋاتىن ارتتىرۋ ءۇشىن «سامرۇق ەنەرگو» ا ق، «الەس» - پەن بىرىگە وتىرىپ، قوسىمشا قارجى كوزىن تابۋ تەتىكتەرىن جەدەل قاراستىرۋلارىڭىز قاجەت»، - دەدى اكىم.
ءتورتىنشى باعىت - تۇرعىن-ءۇي كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعىن جاڭعىرتۋ جولىندا الماتى قالاسىندا ەۋروپالىق دامۋ جانە قايتا قۇرۋ بانكىنىڭ قارجىلاندىرۋىمەن جىلۋ جەلىلەرىن جانە جىلۋ ينفراقۇرىلىمىن جاڭعىرتۋ بويىنشا جۇمىستار جاسالىپ كەلەدى.
جالپى تارتىلعان ينۆەستيتسيا كولەمى 250 ميلليون دوللاردى قۇرايدى. اكىم مۇنداي قارجىلاندىرۋدى ۇزاق مەرزىمدى ينۆەستيتسيالىق تاريفتەردى قالىپتاستىرۋ ارقىلى تارتۋ كەرەكتىگىن ايتتى.
«بەسىنشىدەن، ەلباسى تۇرعىن ءۇي ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋدىڭ ۇلكەن الەۋمەتتىك مازمۇنى بارىن ايتتى. ءقازىر قالادا وسى باعىتتا مەملەكەتتىك باعدارلامالاردان باسقا، قالالىق باسپانامەن قامتۋ باعدارلامالارى جۇزەگە اسىپ كەلە جاتقانىن ايتا كەتەۋ كەرەك. «ەسكى باسپانا» باعدارلاماسى ءوزىنىڭ تيىمدىلىگىن كورسەتتى. ونى ءبىز 2020 -جىلعا دەيىن جالعاستىرۋدا كوزدەپ وتىرمىز»، - دەدى اكىم.
پرەزيدەنت ءوز جولداۋىندا الەۋمەتتىك ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋعا قوسىمشا 90 ميلليارد تەڭگە باعىتتالاتىنىن ايتىپ ءوتتى. بۇل قارجى 2015-2016 - جىلدارداعى بيۋدجەتتەن بولەك قاراستىرىلعانىن اتاپ ءوتۋ كەرەك. قالا باسشىسى اتالعان قارجىدان قاعىس قالماۋدى تاپسىردى.
«وسى قارجىدان ءوز ۇلەسىمىزدى الۋ وتاربايەۆ (وتاربايەۆ ءمادي - قالالىق قۇرىلىس باسقارماسىنىڭ باسشىسى)، شيماشيەۆا (شيماشيەۆا راحات - ءبىلىم بەرۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى)، قاسىمجانوۆانىڭ (قاسىمجانوۆا جانات - قالالىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسى باسشىسى) قالاي جۇمىس جاساعانىنا بايلانىستى بولادى. سوڭعى 5 -جىلدا الماتىدا 25 بالاباقشا، 15 مەكتەپ، 11 ەمحانا مەن اۋرۋحانا سالىندى. الايدا، الەۋمەتتىك نىسانداردى تەك بيۋدجەتتىك قارجىمەن سالۋ ازدىق ەتەدى. ءبىز بيىل مەملەكەتتىك جەكە سەرىكتەستىك اياسىندا تۇرعىزىلعان نىسانداردى وسى سالاعا بەرەمىز»، - دەدى ول.
الماتى ش و ب سۋبەكتىلەرىنىڭ ارقاسىندا ەل قازىناسىنىڭ باستى دونورى ولىپ وتىر.
«الماتى شوب سۋبەكتىلەرىنىڭ ارقاسىندا جالپى ايماقتىق ءونىمنىڭ 25 پايىزىن، سالىق ءتۇسىمىنىڭ 58 پايىزىن قامتىپ وتىر. ەلباسىنىڭ بيىلعى ناۋرىزداعى ۇلتتىق قوردان شوب سۋبەكتىلەرىن قولداۋعا 100 ملرد. تەڭگەنى ءبولۋ تۋرالى شەشىمى شاعىن كاسىپكەرلەردى قولداۋدا شەشۋشى ءرول وينايدى. سوڭعى 10 ايدا شوب نەسيەلەندىرۋ 362 ميلليارد تەڭگەگە، 44,6 پايىزعا ارتىپ وتىر. قازىر الماتىداعى وڭدەۋ سالاسىنىڭ 47 كاسىپورنى 10,7 ميلليارد تەڭگە كولەمىندە قارجىلاي قولداۋ الدى. بۇل ەل تاريحىندا بولماعان قۇبىلىس»، - دەدى شاھار باسشىسى.
جيىندى قورىتىندىلاي كەلە احمەتجان ەسىموۆ 9 ايداعى قالانىڭ ءجاو كورسەتكىشى 4 تريلليون 787 ميلليارد تەڭگەنى قۇراعانىن ايتىپ، اتالعان كورسەتكىشتى جىل سوڭىنا دەيىن ساقتاۋ كەلەسى جىلدى تىڭ سەرپىنمەن باستاۋعا سەپ بولادى دەدى.
اۆتور: گۇلميرا عوسمانالي
