تەڭىز ۇستىندەگى تاۋقىمەت

دەرەكتەرگە نازار اۋدارار بولساق، قازىرگى ۋاقىتتا جىلىنا مىڭداعان ادامدار مۇحيت بەتىندە ءارتۇرلى جاعدايعا دۋشار بولۋدا. اياقاستى جوق بولىپ كەتكەندەر بار. ءتىپتى تەڭىز بەتىندە قۇتقارۋ قىزمەتىنە قاجەتتى قۇرال- جابدىقتاردىڭ بارلىعىن الىپ شىققاننىڭ وزىندە امان قالاتىندار از. دەسەك تە، كورەر جارىعى بارلار كوپ.

 قىتاي تەڭىزشىسى لين پەن مىنگەن كەمە 1942 - جىلى اتلانت مۇحيتىنا شىققان. ايدىندا ءجۇزىپ كەلە جاتقاندا، ولارعا ا ق ش- تىڭ سۋاستى سۇڭگۋىر قايىعى كەلىپ سوقتىعىسقان. ءبىراق دابىل قاعىلعان ساتتە، جارىلىستىڭ بولاتىنىن سەزىپ، لين پەن كەمەدەن سەكىرىپ ۇلگەرگەن. اۋىر سوققىدان كەمە سۋ تۇبىنە كەتىپ، قۇتقارۋ جابدىعىن الىپ ۇلگەرمەگەندەر كەلمەسكە كەتتى. ال لين پەن سۋ بەتىندە قالقىپ جۇرگەن كەمەدەن قالعان قۇتقارۋ قۇرالىن موينىنا ءىلىپ، امان قالدى. ءبىراق مۇحيتتا 133 كۇنىن وتكىزەدى. بارلىق قورى تاۋسىلعاندا، سۋ بەتىندە بالىق اۋلاپ كۇن كورەدى. جاڭبىردىڭ سۋىن تالعاجاۋ ەتەدى. قولىنداعى فوناريكتىڭ سىمدارىنان يمەك جاساپ، بالىق ۇستايدى. شاباق جەيدى. كورەر جارىعى تاۋسىلماعان ەكەن. ەسى كىرەسىلى- شىعاسىلى بولىپ سۋ بەتىندە قالقىپ كەلە جاتقاندا، برازيليادان بالىق اۋلاۋعا شىققان ءۇش بالىقشى جولىعادى. ءسويتىپ، امان قالادى. 133 كۇندە 10 كەلى سالماق جوعالتقان ول تەڭىزشى بولعاندىقتان امان قالادى.

 ال الەن بومبار 1952 - جىلى تەڭىزگە ءوز ەركىمەن شىققان ادام. ول ادامنىڭ قابىلەتى مەن مۇمكىندىگى قانشالىققا ءتوزىمدى، سونى سىناعىسى كەلگەن. ساياحاتشى جىگىت كانار ارالىنان باربادوسقا دەيىن كىشكەنتاي قايىقپەن شىققان. 65 كۇننىڭ ىشىندە ءتيىستى جەرىنە امان- ەسەن جەتكەن. ءبىراق جورىق اياقتالعان سوڭ، دەنساۋلىعىن قۇرتىپ العان. 65 كۇننىڭ ىشىندە 25 كەلى سالماق جوعالتقان.

مۇنداي جاعدايلار كوپ. ت-36 بارجاسىنىڭ ءبىر توپ اسكەري قىزمەتشىلەرى 1960 - جىلدىڭ 17 - قاڭتارىندا تەڭىزگە شىققان. اياق- استىنان قۇيىن داۋىل كوتەرىلىپ، تەڭىزشىلەردىڭ كەمەسى اۋدارىلىپ قالادى. ساربازدار حابارسىز كەتەدى. ولاردى «ولدىگە» دەپ ساناپ، ىزدەستىرۋ جۇمىسى دا دوعارىلادى. ءبىراق.. .

 ولار امان قالدى. جاڭبىردىڭ سۋىن ءىشىپ، اش قالعاسىن بالىق، وزدەرىنىڭ كەرزى ەتىگىنە دەيىن جەپ كۇن كەشەدى. كەيبىرەۋلەرىنىڭ ەسى اۋىسا باستاعان شاقتا، ا ق ش- تىڭ اسكەري ۇشقىشى تەڭىز بەتىندە قالقىپ كەلە جاتقان ءبىر شوعىردى كورىپ، حابار بەرەدى. ولار سان- فرانسيسكوعا جەتكىزىلەدى. دارىگەرلەر ەندى ولار ءبىر كۇن كەشىككەندە، بارلىعىنىڭ جان تاپسىراتىنىن ايتقان.

 «قىرىق جىل سوعىس بولسا دا، اجالدا عانا ولەدى» دەگەن راس ەكەن. بۇل ءتامسىلدى مەريلين مەن موريس بەيليدىڭ ومىرىنەن بايقاۋعا بولادى. ولار وزدەرىنىڭ ياحتاسىنا ءمىنىپ، تەڭىزگە شىعادى، ءبىراق داۋىل تۇرعان ساتتە ولاردى كيت كەلىپ، اۋدارىپ تاستايدى. الايدا وزدەرىنىڭ ۇرلەنگەن قايىعىنا ءمىنىپ، ساپاردى ودان ارى جالعاستىرادى. ازىق- تۇلىك تاۋسىلعان سوڭ، شيكى بالىقتى جەپ كۇن كورەدى. ولاردىڭ جانىنان الىپ 7 كەمە دە ءجۇزىپ وتەدى. كورمەيدى. تەك ەكى كۇننەن سوڭ وڭتۇستىك كوريانىڭ بالىقشىلارى جولىعىپ، امان الىپ قالادى. ءوز ۋاقىتىندا كەلگەن كومەكتەن كەيىن تەڭىزشىلەر بار تاۋقىمەتتەن وسىلاي قۇتىلادى.

 ال امەريكالىق قىز تامي ولدحەم ەشكرافتىڭ تاعدىرى ءتىپتى قىزعىلىقتى. ول جىگىتى ەكەۋى 1983 - جىلى قايىقپەن سان ديەگوعا قاراي جۇزەدى. تەڭىز بەتىندە داۋىل تۇرىپ، قايىقتارى اۋدارىلادى. جىگىتىنەن قاس- قاعىم ساتتە ايىرىلىپ قالعان قىز قۇتقارۋ كيىمىن كيىپ ۇلگەرەدى. ەسىن جيناپ، ءوزىنىڭ قايىعىنا قايتا مىنگەن قىز ەش ساسپاستان 1500 ميل جۇزەدى. تۇندە جۇلدىزدارعا قاراپ قايىقپەن جۇزگەن قىز ءبىر كۇنى گاۆاي ارالىنا كەلىپ توقتاپ، ءوز ءومىرىن امان ساقتاپ قالادى. تاماعىن ۇنەمدەپ جەپ، بار تاۋقىمەتتى كورەدى. اقىرىندا بىرنەشە جىل وتكەن سوڭ، ول «مۇڭعا تولى تەڭىز ۇستىندەگى اسپان» اتتى كىتاپ جازادى.

 ستيۆەن كاللاحەننىڭ دە ءومىرى قىزعىلىقتى. ول 1982 - جىلى اتلانت مۇحيتىندا 76 كۇن جۇزەدى، ونىڭ ياحتاسى ءبىر ارالدىڭ ماڭىندا اۋدارىلىپ، سۋعا كەتەدى. ءوزى ارالعا امان جەتىپ، سال جاساپ، مۇحيت بەتىنە قايتا شىعادى. قولىنداعى كارتاسى مەن «تەڭىز بەتىندە قالاي ءتىرى قالۋ كەرەك؟ » دەگەن كىتاپشاسىن تاستاماعان ول نەبىر قيىندىقتى كورەدى. اكۋلامەن الىسادى، كۇنگە قاتتى كۇيگەن ونىڭ دەنەسى اۋىرسىنا باستايدى. سالماعىن جوعالتقان ستيۆەن 75 كۇن وتكەندە كاريب تەڭىزىندەگى ءبىر ارالعا كەلىپ توقتايدى. كەلەر كۇنى ول بالىقشىلارعا جولىعىپ، امان قالادى. كەيىن كىتاپ جازادى، ونىڭ تاعدىرى تۋرالى «پيدىڭ ءومىرى» اتتى كينو تۇسىرىلەدى.

 ال تەڭىز بەتىندەگى ەڭ اۋىر تاۋقىمەتتى كورگەندەر -  مەكسيكالىق ءۇش تەڭىزشى حەسۋس ەدۋاردو ۆيۆاند، سالۆادور وردونەز جانە لۋسيو رەندون. اكۋلا اۋلاۋعا شىققان ولار جاعالاۋدان ۇزاپ كەتەدى. ۇيىتقىپ سوققان تەڭىز بەتىندەگى داۋىل ولاردىڭ كىشكەنتاي قايىعىن كەرى بۇرۋعا مۇرشا بەرمەيدى. ازىق- تۇلىك ءتورت كۇننەن كەيىن تاۋسىلادى. جاڭبىردىڭ سۋىن ىشەدى. قايىعىن جەل قۋىپ كەتكەن ۇشەۋ 9 ايدان كەيىن تايۆاندىق بالىقشىلارعا كەزىگەدى. ولار ەڭ ۇزاق مەرزىم تەڭىز بەتىندە بولعان ازاماتتار رەتىندە «گيننەستىڭ رەكوردتار كىتابىنا» ەنەدى.

 ارينە، كەز كەلگەن ادام توسىن جاعدايدى باسىنان وتكىزبەي- اق قويسىن. «ەرلىك جاسايمىن» دەپ تەڭىزگە شىعۋدىڭ دا قاجەتى شامالى. اقيقاتى، ادامنىڭ اعزاسى قيىن، اپاتتى، كۇردەلى جاعدايلارعا قانشالىقتى شىداس بەرە الادى؟ ءتۇيىن وسى عانا.

بەرىك بەيسەن ۇلى

«ايقىن»

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى