الەم اپتا ىشىندە: ب. وباما «اقساق ۇيرەك» اتانسا دا، ەلىنە پايدا اكەلۋ ءۇشىن قىزمەت ەتپەك

ويتكەنى، وسى ەلدە كونگرەستىڭ ارالىق سايلاۋى وتكەن ەدى.

تارتىستى وتكەن سايلاۋ بارىسىندا سوڭعى 7  جىلدا العاش رەت رەسپۋبليكالىق پارتيا امەريكانىڭ باستى زاڭ شىعارۋشى ورگانىنىڭ 2 پالاتاسىنا بىردەي باقىلاۋ جۇرگىزۋگە مۇمكىندىك الدى.

ال بۇل جايت ا ق ش-تىڭ ءىس باسىنداعى پرەزيدەنتى، دەموكرات باراك وبامانى «اقساق ۇيرەككە» اينالدىردى دەسەك تە بولادى.

سەيسەنبى، 4 - قاراشا كۇنى وتكەن ا ق ش كونگرەسىنىڭ ارالىق سايلاۋىندا پرەزيدەنت باراك وبامانىڭ باستى قارسىلاسى رەسپۋبليكالىق پارتيا سەناتتا دا، وكىلدەر پالاتاسىندا دا باسىم ورىنعا يە بولدى.

الدىن الا مالىمەتتەرگە سايكەس، رەسپۋبليكاشىلدار جوعارى پالاتاداعى 100 ورىننىڭ 52 دەن 55 ىنە دەيىن، ال دەموكراتتار شامامەن 46 ورىندى يەلەنبەك. بۇعان دەيىن رەسپۋبليكاشىلار سەناتتا 45، ال دەموكراتتار 53 ورىنعا يەلىك ەتكەن بولاتىن.

دەموكراتتاردىڭ وكىلدەرى باسىم داۋىسقا يە بولىپ كەلگەن باتىس ۆيردجينيا، وڭتۇستىك دوكاتا، مونتانا، اركانزاس، كولورادو، ايوۆا، سولتۇستىك كارولينا، سونداي- اق كانزاس پەن كەنتۋككي سىندى شتاتتار بۇل جولى جۇرىسىنەن جاڭىلىپ، سەناتقا رەسپۋبليكاشىلاردىڭ باسشىلىق جاساۋىنا مۇمكىندىك بەرىپ وتىر.

ايتا كەتەرلىگى، تاعى 2 شتاتتا جەڭىمپازدىڭ ەسىمدەرى جاريا ەتىلمەسە، تاعى ءبىر شتاتتا سايلاۋدىڭ ەكىنشى كەزەڭى وتكىزىلەتىن بولادى. دەمەك، رەسپۋبليكاشىلاردىڭ باسىمدىقتارىن ارتتىرا تۇسۋىنە مۇمكىندىگى بار دەگەن ءسوز.

ءدال وسى ارالىقتا قۇراما شتاتتاردا گۋبەرناتور سايلاۋى دا ءوتتى. وندا 36 شتاتتىڭ تەك 8 ىندە عانا دەموكراتتار جەڭىسكە جەتسە، 24 شتاتتا رەسپۋبليكاشىلاردىڭ مەرەيى ۇستەم بولدى. بۇعان قوسا، ادەتتە دەمكراتيالىق پارتيا وكىلدەرى عانا بيلىگىن جۇرگىزەتىن شتاتتاردىڭ وزىندە رەسپۋبليكاشىلار جەڭىسكە جەتىپ جاتىر.

وكىلدەر پالاتاسىنا سايلاۋدىڭ قورىتىندىسىنا سايكەس، 174 ورىن دەموكراتتارعا، ال 242 ورىن رەسپۋبليكاشىلارعا بۇيىردى. 435 ورىندىق تومەنگى پالاتادا باسىم داۋىسقا يە بولۋ ءۇشىن 218 دەپۋتات جەتكىلىكتى.

دەموكراتتاردىڭ مۇنداي ساتسىزدىككە ۇشىراۋى پرەزيدەنت باراك وباما رەيتينگىنىڭ قۇلدىراۋىمەن بايلانىستىرىلۋدا. سوڭعى ايلاردىڭ ىشىندە ونىڭ رەيتينگى رەكوردتىق كورسەتكىشكە، ناقتى ايتقاندا 44 پايىزعا تومەندەپ كەتتى. پرەزيدەنتكە تاعىلعان باستى سىن - ەكونوميكاداعى تابىستىڭ بولماۋى جانە سىرتقى ساياساتتاعى تابانسىزدىعى.

ناتيجەسىندە دەموكراتتار پارتياسىنىڭ ءبىرقاتار مۇشەسى ب. وبامانى وزدەرىنىڭ سايلاۋالدى شارالارىنا شاقىرمادى ءارى ونىڭ تانىمالدىعى تومەن باستامالارىنان جالتارا باستادى. بۇعان قوسا، ونىڭ ءبىرقاتار پارتيالاستارى 2008 جانە 2012 - جىلدارداعى سايلاۋدا ب. وباماعا داۋىس بەردىڭىز بە، دەگەن ساۋالعا حالىق الدىندا جاۋاپ بەرۋدەن دە باس تارتتى.

الەۋمەت تانۋشىلاردىڭ اتاپ وتۋىنشە، 2014 - جىلدىڭ باسىندا ب. وبامانىڭ رەيتينگى 49 پايىزدى قۇراسا، ال ونىڭ 2- رەت پرەزيدەنتتىك لاۋازىمعا كىرىسەر الدىنداعى كورسەتكىشى 60 پايىز بولعان ەدى. سايلاۋشىلاردىڭ 53 پايىزى پرەزيدەنت قىزمەتىن تەرىس باعالايتىندىقتارىن ايتۋدا. امەريكاندىقتاردىڭ تەك 46 پايىزى عانا پرەزيدەنت ا ق ش تۇرعىندارىنىڭ پروبلەمالارىن تۇسىنەدى دەپ سانايدى. ساۋالناماعا قاتىسقانداردىڭ 49 پايىزى داعدارىس ورىن العان جاعدايدا ب. وباماعا سەنۋگە دايىن.

وسىلايشا، ا ق ش-تا وتكەن ارالىق سايلاۋ قورىتىندىسىنا سايكەس، 2015 - جىلدىڭ قاڭتارىنان جۇمىسىنا كىرىسەتىن كونگرەستىڭ جاڭا شاقىرىلىمىنا 2006 - جىلدان بەرى العاش رەت رەسپۋبليكاشىلار تولىعىمەن باقىلاۋ جۇرگىزەتىن بولادى.

بۇل ولاردىڭ 2 پالاتاداعى بارلىق كوميتەتتەرگە باسشىلىق جاسايتىندىعىن ءارى زاڭنامالىق كۇن ءتارتىبىن بەلگىلەيتىندىكتەرىن بىلدىرەدى. مۇنداي كەلەشەك دەموكرات پرەزيدەنت باراك وبامانىڭ الداعى 2  جىلدا اق ۇيدەگى قىزمەتىنە ءبىرشاما قيىندىقتار تۋىنداتۋى مۇمكىن.

ساياسات تانۋشىلاردىڭ بولجاۋىندا ءىس باسىنداعى پرەزيدەنت قارسىلاسىنىڭ تابىسقا جەتۋى كونگرەسس پەن اق ءۇي اراسىنداعى قارىم-قاتىناستى قيىنداتۋى ىقتيمال.

بۇل رەتتە رەسپۋبليكاشىلار دا پرەزيدەنتتىڭ باستى باستامالارىنا توسقاۋىل قويۋ نيەتتەرىنىڭ بار ەكەندىكتەرىن دە جاسىرىپ وتىرعان جوق. ولاردىڭ قاتارىندا ەڭبەك تولەماقىسىنىڭ تومەنگى دەڭگەيىن كوتەرۋ مەن كوشى-قون رەفورماسى بار.

ەلدى سىرتقى ساياساتىندا دا پروبلەمالار تۋىنداۋى مۇمكىن. ويتكەنى، رەسپۋبليكاشىلاردىڭ تاباندى قادامداردى جاقتايتىندىقتارى بەلگىلى.

امەريكاندىق ب ا ق-تىڭ جازۋىنشا، رەسپۋبليكاشىلار كونگرەستىڭ ەكى پالاتاسىنا بىردەي باقىلاۋىن جۇرگىزگەن ساتتە دەموكرات ب. وباما مەرزىمىنەن تۇرىن «اقساق ۇيرەككە» اينالادى. ادەتتە، مۇنداي لاقاپ ات ءوزىنىڭ ەكىنشى مەرزىمىنىڭ قورىتىندى كەزەڭىنە اياق باسقان اقش پرەزيدەنتىنە بەرىلەدى. ويتكەنى، پرەزيدەنت وكىلەتتىك مەرزىمى اياقتالعاننان كەيىن قىزمەتىنەن كەتۋگە ءتيىس ءارى مەملەكەت باسشىسى لاۋازىمىنا ۇمىتكەر بولا المايدى. سوندىقتان دا ول ماڭىزدى، سەرپىندى شەشىمدەر قابىلدامايدى.

دەگەنمەن، دەموكراتيالىق پارتياسىنىڭ ساتسىزدىككە ۇشىراعاندىعىنا قاراماستان ا ق ش كوشباسشىسى باراك وباما ءتىپتى «اقساق ۇيرەك» رەتىندە دە ءوز ەلىنە پايدا اكەلۋ ءۇشىن جۇمىس ىستەي بەرەتىندىگىن مالىمدەدى. «الەمدەگى ەڭ ماڭىزدى ۇيىمعا - ا ق ش ۇكىمەتى ءۇشىن، ءبىزدىڭ ارميامىز ءۇشىن، سونىمەن قاتار بىزدەردىڭ دۇنيە جۇزىندە جاساپ جاتقان جاقسى ىستەرىمىز ءۇشىن جاۋاپتى بولۋ زور مارتەبە»، - دەدى باراك وباما.

اۆتور: مارلان جيەمباي

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى