تالاي سىنعا ۇشىراعانىمەن، باتىستى باۋراپ العان «ناعيما» كينوسى نەسىمەن قۇندى؟

12 ادامنان تۇراتىن جۇمىس توبى از قارجىعا نەبارى 11 كۇندە تۇسىرگەن بۇل كوركەم تۋىندى ەكى جىلدىڭ ىشىندە دۇنيەجۇزىن شارلاپ، شەتەل ماماندارىنىڭ جاقسى باعاسىنا يە بولدى.

ولار ءبىرىنشى كەزەكتە رەجيسسەردىڭ ەرەكشە كوركەمدىك كوزقاراسى مەن «وقيعا تارقاتۋ» شەبەرلىگىن جوعارى باعالاپ وتىر. ءيا، تالاي سىنعا ۇشىراعان رەجيسسەردىڭ بۇل تۋىندىسى باتىستى قانداي ەرەكشەلىگىمەن باۋراپ الدى ەكەن؟!

فيلم العاش رەت 2013 - جىلى كورەيادا حالىقارالىق بۋسان كينوفەستيۆالىندە كورسەتىلدى. كينوفەستيۆالدە كورەرمەندەر مەن كينو ماماندارىنىڭ كوڭىلىنەن شىققان تۋىندى تۋرالى لوس انجەلەس قالاسىنان شىعاتىن، بەلگىلى امەريكالىق Variety اپتالىق جۋرنالىنىڭ ءتىلشىسى ماگگي لي: «جاننا يسابايەۆانىڭ ءتورتىنشى ءساتتى تۋىندىسى - قازاقستانداعى جالعىزباستى ايەلدىڭ الەۋمەتتىك اۋىر جاعدايىنا باتىل كوزقاراس.

تاۋەلسىز كوزقاراسى بار، دارىندى رەجيسسەر جاننا يسابايەۆا كەيىپكەرىنىڭ الەۋمەتتىك جانە ەموتسيونالدىق جەتىمدىگىن ۇستامدىلىقپەن سيپاتتاي وتىرىپ، ادامدى بەيجاي قالدىرمايتىن ەرەكشە شەشىمگە قول جەتكىزگەن» دەپ جازادى.

بۇل عاسىردان اسا جاڭا كينوتۋىندىلارعا ەڭ ءبىرىنشى بولىپ رەتسەنزيا جازۋمەن اينالىسىپ كەلە جاتقان اتاقتى باسىلىمنىڭ بەرگەن باعاسى. كينوسىنشى سونداي-اق: «شاعىن بيۋدجەتىنە قاراماستان، سايات جانعازينوۆتىڭ قولىنداعى كامەرا ناعيمانىڭ بايسالدى ءجۇزىن نو ماسكاسىنداي سۋرەتتەگەن» دەپ وپەراتوردىڭ جۇمىسىنا دا جوعارى باعا بەرگەن.

وسى بۋسان كينوفەستۆيۆالى «ناعيماعا» بەرلين حالىقارالىق كينوفەستيۆالىنە جولداما الىپ بەردى. 64- بەرلينالەنىڭ «فورۋم» ءبولىمى اياسىندا كورسەتىلگەن فيلمدە كينو ماماندارى جاننا يسابايەۆانىڭ ۆيزۋالدىق شەبەرلىگىنە ەرەكشە نازار اۋدارىپ، ونەرىنە ءتانتى بولىپ قايتقانى عالامتوردىڭ اقپارات كوزدەرىندە جازىلعان بولاتىن.

ال 2014 - جىلدىڭ كوكتەمىندە فيلم فرانسياداعى دوۆيل كينوفەستيۆالىندە «ازيا كينەماتوگرافياسى» اتالىمى بويىنشا جۇرت نازارىنا ۇسىنىلىپ، «لوتوس» جۇلدەسىن الدى. بۇل فيلمنىڭ جەڭىسىن القا مۇشەلەرى ءبىر اۋىزدان قولداپ، تۋىندىنى ءدال وسى جۇلدەگە لايىق دەپ تاپقان. وسى بايقاۋدا فيلمدى تاماشالاعان فرانسۋز كينو-ءتىلشىسى جانە بلوگەر داۆيد دەكلۋ: «كينونىڭ باسىنان اياعىنا دەيىنگى قىپ-قىسقا ۋاقىت ارالىعىندا ناعيما تىم كوپ سوققى كورىپ ۇلگەرەدى.

رەجيسسەر كورەرمەندى كەيىپكەرىنىڭ ءۇمىتسىز ءومىرى ءوتىپ جاتقان تۇستەر مەن سەزىمدەردەن جۇرداي الەمىنە ادەيى قاماپ قويعانداي» دەپ سۋرەتتەپ، وڭ پىكىر ءبىلدىردى.

بۇل فەستيۆالدىڭ ءىزىن الا «ناعيما» ماروككونىڭ زاگورا قالاسىندا وتكەن  XXIحالىقارالىق ساحارا كينوفەستيۆالىنە دە قاتىسىپ، باس جۇلدەگە يە بولادى.

فەستيۆالدىڭ القا مۇشەلەرى، تاۋەلسىز سىنشىلار مەن ب ا ق مۇشەلەرى تۇگەل جاننانىڭ تۋىندىسىن ءبىر داۋىستان «ۇزدىك» دەپ تانىعانى جايلى ماروككونىڭ فرانسۋز ءتىلدى ب ا ق وكىلدەرى جاريالادى. ال وسى جىلدىڭ 10-16 - قازان ارالىعىندا لوندون كينوفەستيۆالىندە كورسەتىلدى.

فرانسيا جانە باسقا فرانسۋز ءتىلدى ەلدەردەگى كورسەتىلىمى پاريج قالاسىنىڭ اتاقتى سەن-جەرمەن كوشەسىندە ورنالاسقان  «Cinéma St Germain des Prés» كينوتەاترىندا سالتاناتتى تۇردە باستالدى. ەندى تۋىندى بەلگيا، شۆەيتساريا جانە كانادا ەلدەرىنە دە جول تارتپاق.

ەلىمىزدە تۇساۋى كەسىلمەي جاتىپ، شەتەلدە اتاعى جەر جارعان «ناعيما» جايلى رەجيسسەردىڭ، سەناريستىڭ، پروديۋسەردىڭ جۇمىسىن بىرگە اتقارعان كينوگەر جاننا يسابايەۆانىڭ وزىنەن سۇراعان ەدىك.

- جاننا، جۋىقتا وتكەن لوندون كينوفەستيۆالىندە ناعيمانى كورسەتۋگە بارا جاتقانىڭىز جانە قوبالجىپ وتىرعانىڭىز جايلى فەيسبۋك پاراقشاڭىزدا جازدىڭىز. كورسەتىلىم قالاي ءوتتى؟ اعىلشىن كورەرمەندەرى شىعارماڭىزدى قالاي قابىلدادى؟

- شىندىعىندا دا، ءاربىر كورسەتىلىم الدىندا قوبالجيمىن. مۇنداي كورسەتىلىم مەن ءۇشىن قايتا-قايتا تاپسىراتىن ەمتيحان سياقتى. لوندوندا بارلىعى تاماشا ءوتتى، جۇرت جاقسى قابىلدادى. كورەرمەن قاۋىمى اقجارقىن جانە وتە پاراساتتى جاندار ەكەن. وندا فيلم سايىستان تىس كورسەتىلگەن بولاتىن.

- فيلم وتە از قاراجاتقا ءتۇسىرىلىپتى...

- مەن از بيۋدجەتكە كينو تۇسىرەمىن دەپ ماقتانبايمىن. مۇمكىندىك بولسا، ۇلكەن قاراجاتقا دا فيلم تۇسىرە بەرەر ەدىم. ءبىراق مەن تۇسىرەتىن كينولار كوپ پايدا اكەلمەيدى. ينۆەستورعا قارجىسىن پايداسىمەن بىرگە قايتارىپ بەرە المايمىن. سول سەبەپتى قولجەتىمدى قاراجاتقا فيلم تۇسىرگەندى ءجون سانايمىن.

- بۇل سۇراقتى سىزگە ءجيى قوياتىن شىعار. دەگەنمەن، ءسىزدىڭ ماماندىعىڭىز تەلەجۋرناليست ەكەن. كينو سالاسىنا قالاي كەلدىڭىز؟

- شىن ايتسام، ءتىلشى نەمەسە تەلەجۋرناليست رەتىندە ءبىر كۇن دە جۇمىس ىستەپ كورمەپپىن. 1991 - جىلى قاز م ۋ-دىڭ جۋرناليستيكا فاكۋلتەتىن اياقتادىم. ءدال سول تۇستا ك س ر و وكىمەتى قۇلادى دا، مەملەكەتتىك گازەت-جۋرنالدار جابىلىپ، ال جەكەمەنشىك گازەتتەر ءالى اشىلا قويماعان-دى. سوندىقتان ۋاقىتشا جارناما جانە كينو سالاسىندا جۇمىس ىستەۋدى ءجون دەپ تاپتىم. سولايشا وسى سالادا قالىپ قويدىم.

-  قازىر ەسىمدەرى الەمگە ايگىلى كينورەجيسسەرلەر، اعايىندى ليۋك جانە جان پەر داردەندەر دە كوركەم كينوعا دەرەكتى كينودان كەلدى. ۇزاق جىل الەۋمەتتىك تاقىرىپتارعا دەرەكتى فيلم تۇسىرگەن اعايىندىلاردىڭ تاجىريبەسى ولاردىڭ كانن كينوفەستيۆالىندە جەڭىسكە جەتكەن «بالا» جانە «روزەتتا» تۋىندىلارىنان كورىنىس تاپتى دەسەك، قاتەلەسپەيمىز. ءسىز دە ءدال سولايشا كينودا الەۋمەتتىك ماسەلەگە دەن قويىپ ءجۇرسىز. اعايىندى رەجيسسەرلەردىڭ تۋىندىلارىمەن تانىسسىز با؟

- ورىندى قويىلعان سۇراق. مەن كوركەم كينونىڭ «دەرەكتى»، «ومىرلىك» بولعانىن ۇناتامىن. بارلىعى بوياماسىز، كادىمگى ءومىر سياقتى بولعانى جاقسى. اعايىندى داردەندەر - الەۋمەتتىك تاقىرىپتارعا مىقتى فيلم تۇسىرەتىن ۇلى شەبەرلەر. ماعان ولاردىڭ بارلىق شىعارمالارى ۇنايدى.

- Variety جۋرنالى ءسىزدىڭ «ناعيماڭىزدى» گرۋزين رەجيسسەرى نانا ەكۆتيميشۆيليدىڭ   2013 - جىلى جارىققا شىققان  «In Bloom» ياعني «ۇزاق تا جارقىن كۇندەر» تۋىندىسىمەن ءبىر دەڭگەيگە قويدى. بۇل جايلى نە ايتار ەدىڭىز؟

- بۇل فيلمدى كورمەپپىن. ءبىزدىڭ فيلمدەرىمىزدى سالىستىرۋى نانا ەكەۋمىزدىڭ دە ايەل رەجيسسەرى بولۋىمىزدا شىعار. ونىڭ ۇستىنە ەكەۋمىزدىڭ دە كينوتۋىندىمىزدا مىنا قيىن قوعامدا جان ساقتاپ جۇرگەن قۇربى قىزداردىڭ ءومىرى باياندالادى. سول تۇرعىدان سالىستىرعان بولار دەپ ويلايمىن.

- قازاقستاندا ەندى عانا كورسەتىلگەلى جاتقان «ناعيمانىڭ» ترەيلەرىنە قاتىستى الەۋمەتتىك جەلىلەردە «قوعامنىڭ ەبەدەيسىز جاعدايلارىن كورسەتۋ ارقىلى باتىستىڭ كوڭىلىن تاپتى» دەگەن پىكىرلەر دە ايتىلۋدا...

-  شىندىعىن ايتقاندا، باتىس كورەرمەندەرىنىڭ ءبىزدىڭ قالاي ءومىر سۇرەتىنىمىزبەن ءىسى جوق. كوبى ءبىز تۋرالى بىلمەيدى دە. ماعان ەلىمىزدىڭ قاي جەردە ورنالاسقانىن ءجيى تۇسىندىرۋگە تۋرا كەلەدى. جاۋدى شەتەلدەن ىزدەۋدىڭ قاجەتى جوق. جاۋ ۇيدە. باستى دۇشپانىمىز ول ءبىزدىڭ -  جالقاۋلىعىمىز، نەمقۇرايلىلىعىمىز بەن شىدامسىزدىعىمىز. مىنە، مەن ءومىردىڭ وسىنداي تۇستارىن، شىندىعىن ەش بەتپەردەسىز كورسەتەمىن.

-  سۇحباتىڭىزعا راقمەت!

دايىنداعان ءسابينا زاكىرجان قىزى

«ايقىن»

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى