قايرات نۇرتاس مەنى قالاي ولىمنەن قۇتقارىپ قالدى؟
سوسىن، سابىرعا كەلىپ، ءوز ءوزىمدى باسۋعا تىرىسامىن...
ءبارىن باسىنان باستاپ باياندايىنشى. كۇيەۋىم ەكەۋمىز ءاۋ باستا ءسۇيىپ قوسىلدىق. جاندى ەلجىرەتەر ءتاتتى سەزىم دە، ساعىنىپ قاۋىشتىرار ىستىق جۇرەك ءلۇپىلى دە بولدى بىزدە. ءبىراق جىلدار وتە ارامىزدا سىزات پايدا بولا باستادى.
ول - كۇيەۋىمنىڭ بەتى جىلتىراعان قىز-قىرقىنعا قۇمارلىعى ەدى. بالكىم ونىڭ بۇنداي قاسيەتسىز جولعا بەت بۇرۋىنا مەنىڭ دە كىنام بار شىعار، كىم بىلگەن؟..
جاسى كەلگەن سوڭ قويار دەگەن ءۇمىتىم دە جوق ەمەس-تىن. ءبىراق ول قىرىقتان اسقان سوڭ تىپتەن قۇتىرا باستادى. ايقايلاستىق تا، ۇرىستىق تا، جايلاپ تا ايتىپ كوردىم، ءبىراق قويار بولمادى. اكە-شەشەسى دە كەلىپ «وتباسىڭدى ساقتا، باسىل» دەپ تالاي اقىلىن دا ايتتى. ءبىراق «جارتاسقا باردىم، كۇندە ايقاي سالدىمنىڭ» كەرى شىقتى. كوپ ىشەتىندى، اپتالاپ جوعالىپ كەتەتىندى شىعاردى. بارىنە كوندىم، بارىنە ءتوزدىم. بالالارىم ءۇشىن...
قاشانعى شىدايىن، مەن دە ەت پەن سۇيەكتەن جارالعان پەندەمىن عوي. سىنىپ كەتكەن كەزدەرىم دە بولدى. اۋزىما الىپ كورمەگەن اراقتىڭ دا ءدامىن تاتىپ كوردىم، تەمەكىنى دە شەكتىم. ءبارى دە ءىشىمدى ۋداي اشىتقان ۋايىم قايعىدان-تىن.
كوز جاسىمدى كولدەتىپ، كورەر تاڭدى كوز ىلمەي اتىرعان كەزدەرىم دە كوپ بولدى. ءبىراق ءبارى دە بەكەر. قانىنا بىتكەن قاسيەتسىز تىرلىكتەن قول ءۇزىپ كەتە المادى. قويار بولمادى. ءۇمىتىم دە شۋدا شىپتەي ۇزىلۋگە اينالدى. ارتتا قالعان بالالىق شاقتى قايتىپ ورالار دەپ ۇزدىگە كۇتكەن اقىماقتىڭ ۇمىتىندەي ەدى مەنىكى.
ونىڭ تۇزەلىپ، تۋرا جولعا تۇسپەيتىندىگى ءاۋ باستان-اق بەلگىلى-تىن. ءبىراق مەن ءوز ءوزىمدى كۇشتەپ سەندىردىم... سوڭعى كەزدەرى ول ءتىپتى مەنى قورلاپ، مازاق ەتەتىندى شىعاردى. ۇيگە كەلىپ داستارحان باسىندا وتىرىپ-اق ناقسۇيەرلەرىمەن بەيمارال وتىرىپ سويلەسەتىندى شىعاردى. ءتىپتى ءتۇن ورتاسىندا كيىنىپ ۇيدەن كەتىپ قالىپ تا ءجۇردى. اقىر سوڭىندا ابدەن كۇيىنگەن مەن ءوز ءومىرىمدى ءوزىم قيماق بولدىم (قۇداي ءوزى كەشىرسىن). تابانىنىڭ ءبۇرى جوق ەركەكتەن ءۇمىت كۇتكەنىم بەكەر-اق ەكەن. ءتىپتى بالالارىمدى دا ويلاعىم كەلمەدى. ميىمدى قاتىرعان سان ساۋال، سانسىز كۇيىك مەنى اقىرى وسى شەشىمگە اكەپ تىرەگەن ەدى.
سول كۇنى ءتۇن ورتاسىندا ەسىك الدىنداعى جازعى اسحانانىڭ توبەسىنە شىعىپ، ارقان بايلادىم. ەشتەڭەنى ويلاماۋعا تىرىستىم. ءسال توقتاپ ويلانسام بەكىنگەن شەشىمىمنەن اينىپ قالارداي اسىقتىم. سول ءسات كورشى اۋلادان ادەمى ءبىر اۋەن ەستىلدى.
قايرات نۇرتاستىڭ «شىدا جۇرەك» دەگەن ءانى ەكەن. باستالعاننان-اق تاپجىلماي تىڭدادىم. ءاننىڭ سوزدەرى ءدال ماعان ارنالعانداي. تەك ماعان ارنالىپ قانا شىعارىلعانداي ەكەن. ءار شۋماعىن ەستىگەن سايىن ساناما ساۋلە تۇسە باستادى. بەتى بەرى قارامايتىن اقىماق ەرىم ءۇشىن، ءتىپتى بالالارىمدى دا ويلاماي حارام ىسكە بەل بۋعانىمدى ءتۇسىندىم. وكىرە جىلادىم.
«ارمانىڭا اسىعاسىڭ، تاسىناسىڭ، باسىلاسىڭ. ءار ادامنىڭ جايى وسىلاي، كىمنەن نەنى جاسىراسىڭ؟!». راسىندا بۇگىندە كىمنىڭ باسىندا پروبلەماسى جوق. ايەلدەردىڭ ءبارى دە كۇيەۋلەرىنىڭ جۇرىسكەرلىگىنەن ازاپ شەگىپ جۇرگەن جوق پا؟ ونى جاسىرىپ جاپقانمەن بۇگىنگى كۇننىڭ شىندىعى وسى عوي.
«بۇل ءومىردىڭ سىناعى كوپ.
شىدا ءبىراق، شىدا جۇرەك.
ەرتەڭىڭنەن كۇدەر ۇزبە،
«جانىم بۇگىن جىلادى»، - دەپ. راسىندا ءومىر بويى جىلاتىپ كەلگەن كۇيەۋىم ءۇشىن ءومىرىمدى قيۋ اقىماقتىق ەكەنىنە انىق كوزىم جەتتى. شىدايمىن بارىنە. توزەمىن بارىنە. كىم ءۇشىن، ارينە بوتاقاندارىم ءۇشىن. اكەلەرىنىڭ وسىنداي تىرلىگى ءۇشىن ولار كىنالى ەمەس قوي. ءوزىمدى عانا ويلاعان ەگويستىگىم ءۇشىن قاتتى قىسىلدىم.
«ءومىر، ءومىر، ءومىر دەگەن،
كىمگە باقىت، كىمگە قايعى؟!
كەيدە گۇلدەپ كوڭىل دەگەن،
كەيدە ويىڭدى مۇڭ قامايدى». ءومىرىمنىڭ قاراڭعى جاقتارىن سىزىپ تاستاپ، جارقىن ساتتەرىن عانا ەسكە الۋعا تىرىستىم.
«ۋاقىت سەنى تىڭدامايدى،
قاباعىنا كىم قارايدى؟!
جىگەرى مول ادام عانا،
كورە الادى كۇندى ارايلى». ارايلى كۇندى كورۋ ءۇشىن، بالالارىمنىڭ بال كۇلكىسى، جارقىن بولاشاعى ءۇشىن بارىنە توزۋگە، سول ءۇشىن العا ۇمتىلۋىم كەرەك دەپ ءوز ءوزىمدى جىگەرلەندىردىم...
وسىلايشا قايرات نۇرتاس مەنى ولىمنەن اراشالاپ الىپ قالدى. سول ءۇشىن دە العىس ايتامىن.
اۆتور: جايساڭ، اقتاۋ قالاسى
«الاش ايناسى»
