قازاقستاندىق اتاقتى اسابالار: كىم قانشا سۇرايدى؟
ءساندى مەيرامحانا، مول داستارحانعا كوزىڭ تويعان سوڭ، ءبارىمىزدىڭ باقىلايتىنىمىز - تويدىڭ اساباسى. ويتكەنى تويدىڭ ءسانىن دە، ءمانىن دە كەلتىرەتىن اسابا بولعاندىقتان توي يەسىنەن اسابانىڭ ورنى ماڭىزدىراق بولىپ تۇرادى ەكەن.
جاقىندا تويعا ءجيى باراتىن قۇربىممەن اڭگىمەلەسىپ وتىرىپ، ونىڭ قازىرگى اسابالارعا كوڭىلى تولمايتىنىن بايقاپ قالدىم.
«وتكەندە ءبىر تويعا بارعانمىن. اپكەمنىڭ جالعىز بالاسى ۇيلەنىپ، تويدى قالانىڭ قاق ورتاسىنداعى مەيرامحاناعا جاسادى. سەنەسىڭ بە، داستارحاندا اۋىز تولتىرىپ جەيتىن سالات بولعان جوق. ادام باسىنا 10 مىڭ تەڭگەنى سىپىرىپ الاتىن مەيرامحانالار نەگە سونشا قىمبات، ا؟ ءجا، ونى قويشى، بۇل باسقا اڭگىمە.
بارىنەن دە اسابانى ايتسام، قان قىسىمىم كوتەرىلەدى. تويدى بەلگىلى وتباسىلىق انسامبل جۇرگىزدى. نە جۇرگىزۋشىلىك، نە انشىلىك قابىلەتتەرى جوق دارىنسىز اسابالاردى الدەقانداي ەتىپ تويلارىمىزعا شاقىرىپ، قالتالارىن قامپايتىپ جاتامىز.
ەل الدىندا جۇرگەن تانىمال ازاماتتار عوي، تويىمىزدىڭ ءسانىن كەلتىرسىن دەپ وزىمىزشە سۇراعان قالاماقىسىن بەرۋگە تىرىسامىز. سويتكەن اسابالار سەنىمىمىزدى اقتامايدى. تويدى ەشقانداي دايىندىقسىز شاشىراڭقى جۇرگىزدى. تويدا وتىرىپ ۇيىقتاپ قالا جازدادىم»، دەيدى قۇربىم.
راسىندا دا، قۇربىمنىڭ ايتىپ وتىرعان ءسوزىنىڭ جانى بار. ويتكەنى قازىرگى كەزدە توي جاساۋدىڭ قىر-سىرىن مەڭگەرىپ العان، تويدى بىرىنەن ءبىرى قالىسپاي جوعارى دەڭگەيدە جاساۋعا تىرىساتىن حالىقتىڭ بۇگىندە اساباعا قوياتىن تالاپتارى دا كۇشەيدى. الايدا اسابالاردىڭ كوبى سول حالىقتىڭ كوڭىلىنەن شىعا بەرمەيدى. تەلەديدار ارقىلى كوپشىلىككە جۇزدەرى تانىس بولىپ قالعان ءانشى، اكتەر، تەلەجۇرگىزۋشى اسابالار وزدەرىنىڭ «بەتتەرىنە سەنىپ» تويلارعا دايىندىقسىز كەلەتىندەرىنە كۋا بولىپ ءجۇرمىز. كەرەك دەسەڭىز، تويدىڭ ورتاسىندا تويشى قاۋىمنان بۇرىن ءوزى ماسايىپ قالىپ، ءتىلى كۇرمەلىپ جاتاتىندارى دا بار.
سوندا اسابا قانداي بولۋ كەرەك دەيسىز عوي؟ ەڭ باستىسى اسابانىڭ مادەنيەتى جوعارى، ساۋاتتى ءارى قاراپايىم بولعانى جاقسى عوي. كەيبىر «جۇلدىز اۋرۋىنان» ايىعا الماعان اسابالار توي يەسىن، توي قوناقتارىن مەنسىنبەي مۇرىندارىن ءشۇيىرىپ، «ءوزىم بىلەمگە» باسىپ جاتادى. سونداي-اق وزدەرىن تانىمال ءارى سۇرانىسقا يە سانايتىن اسابالاردا ىزدەنىس ازايعان سەكىلدى، ەشقانداي جاڭالىق جوق. قايتا 5000 دوللار ەمەس، 500-1000 دوللاردى قاناعات ەتىپ، توي باسقارىپ جۇرگەن قاراپايىم اسابالاردىڭ ىزدەنىسى، كىشىپەيىلدىگى جاقسىراق پا دەپ قالاسىڭ.
توي جاسار كەزدە ءبارىمىز جانتالاسىپ جاقسى تامادا ىزدەيمىز. ءبىراق ءبىز كوبىنە اسابانى تانىمالدىعىنا قاراپ باعالاپ جاتامىز. سوندا قازىرگى تانىمال اسابالار كىمدەر؟
قۇرمەتتى وقىرمان، تومەندە ءبىز سىزدەرگە اسابا رەتىندە ەسىمى ەلگە تانىلىپ قالعان ونەر يەلەرىنىڭ ءتىزىمىن ۇسىنىپ وتىرمىز.
تۇرسىنبەك قاباتوۆ - قازاقستاندىق بەلگىلى اكتەر، كۆن ءارتىسى، «ءازىل الەمى» ءازىل-ىسقاق تەاترىنىڭ جەتەكشىسى قازاق تويلارىندا ەڭ ۇلكەن سۇرانىسقا يە اسابا. ونىڭ قالاماقىسى قۇپيا. ءبىراق 5000 دوللاردان كەم ەمەس دەيدى بىلەتىن جۇرت. تۇرسىنبەك قاباتوۆتىڭ ايتۋىنشا، ول اسابالىقتان ۇلكەن ساحناعا كەلگەن.
نۇرجان تولەنديەۆ - ساحناعا شىقسا، جۇرتتى قىران-توپان كۇلكىگە قارق قىلاتىن ساتيرا اكتەرى. ول «الداراسپان» ساتيرا تەاترىنىڭ ديرەكتورى. نۇرجاننىڭ ايتۋىنشا، ول تەاترىن قارجىلاندجىرۋ ءۇشىن تويلاردى باسقارىپ اسابالىق ەتەدى. نۇرجاندى تويعا شاقىرۋشىلار جارتى جىل بۇرىن تاپسىرىس بەرەدى ەكەن.
اسىلبەك بورانبايەۆ - بەلگىلى اكتەر، «تاماشا» ءازىل-ىسقاق وتاۋىنىڭ باس رەجيسسەرى. ول توي بيزنەسىندە 20 جىلدان استام ۋاقىت اسابالىق ەتىپ كەلەدى. ونىڭ ايتۋىنشا اسابالىق اكتەردىڭ جۇمىسىنا ەشقاشان كەدەرگى كەلتىرمەپتى.
راحمان وماروۆ - ع. مۇسىرەپوۆ اتىنداعى بالالار جانە جاسوسپىرىمدەر تەاترنىڭ اكتەرى. ول دا كوپ جىلدان بەرى قوسىمشا اسابالىقپەن اينالىسادى. راحمان وماروۆ اسابالىقتىڭ پايداسى كوپ، زيانى جوق دەيدى. ول ءوزىن مادەنيەتتى اسابا دەپ ەسەپتەيدى. راحمان وماردىڭ قالاماقىسى 2000-3000 دوللار كولەمىندە.
جاناتبەك بايتەكوۆ - «تاقيا مەن مافيا» تەاترىنىڭ اكتەرى، تەلەجۇرگىزۋشى، اسابا. توي باسقارۋ قىزمەتى ءۇشىن شامامەن 3000 دوللار اقى سۇرايدى.
ەرلان ءبىلال - بەلگىلى اكتەر. جوعارى مادەنيەتتى، ساليقالى اسابا رەتىندە كوپشىلىكتىڭ سۇيىسپەنشىلىگىنە بولەنگەن اسابا ەرلان ەليتالىق تويلارعا ءجيى شاقىرىلادى. قالاماقىسى دا جامان ەمەس، 3000-5000 دوللار.
ازامات ساتىبالدى - دراما اكتەرى. تانىمالدىعىنىڭ ارقاسىندا اسابالىق ەتۋگە تويلارعا ءجيى شاقىرىلادى. ازاماتتىڭ ايتۋىنشا اكتەر ءۇشىن توي جۇرگىزۋ وپ-وڭاي. ول اسابالىق قىزمەتى ءۇشىن وتە كوپ قالاماقى الادى ەكەن. 5000 دوللار شاماسىندا.
تالانت ارعىنعالي - اقىن، ونىڭ ولەڭدەرىنە تالاي سازگەر ءان جازىپ، بەلگىلى انشىلەر ورىنداپ ءجۇر. سونداي-اق تالانت اسابالىق قىرىمەن دە كوپشىلىككە تانىمال. ول اسابالىقتى تابىس كوزى عانا ەمەس، ونەر دەپ ەسەپتەيدى.
رينات زايىتوۆ - ايتىسكەر اقىن. ول حالىققا ءوزىنىڭ وت اۋىزدى، وراق ءتىلدى اقىندىعىمەن ۇناعاندىقتان ريناتتى دا حالىق تويىن باسقارۋعا ءجيى شاقىرادى. ونىڭ تويداعى تابىسى 3000-5000 دوللار شاماسىندا ەكەن.
قانات ءالجاپپار - اۋزىمەن اۆتوماتتىڭ دىبىسىن سالۋ ارقىلى ساحنادا تانىمالدىققا يە بولعان ازىلكەش قانات ءالجاپپار دا سۇرانىسقا يە اسابا. قالاماقىسى توي يەسىمەن كەلىسىلەدى.
ولجاس سىدىقبەكوۆ - بەلگىلى پاروديست، اكتەر، جۋرناليست، اسابا. بەلگىلى ادامداردىڭ داۋىسىن سالۋ ارقىلى جۇرتشىلىقتىڭ كوڭىلىنەن شىققان ولجاس تەلەجۇرگىزۋشىلىكپەن قاتار اسابالىقتى الىپ جۇرەدى. قالاماقىسى 2000-3000 دوللار.
ءبىز اتاعان اسابالار كوبىنەسە الماتى، استانا، شىمكەنت قالالارىندا تويلاردى جۇرگىزەدى. ولاردىڭ قالاماقىسى دا وسى قالالارعا لايىقتالعان. سونداي-اق بۇل اسابالاردىڭ بارلىعى دەرلىك اكىم-قارالاردىڭ، شەنەۋنىكتەردىڭ، تانىمال ادامداردىڭ تويلارىن، ياعني ەليتالى تويلاردى جۇرگىزەدى.
ال ءسىز قانداي مىقتى اسابالاردى بىلەسىز؟ ءوزىڭىزدىڭ كوڭىلىڭىزدەن شىققان اسابانىڭ اتىن جازىپ، پىكىر ءبىلدىرىڭىز. مۇمكىن بولسا، بەينەجازباسىن دا سالىڭىز. قازاق تويلارىن باسقارىپ جۇرگەن ۇزدىك اسابالاردى بىرگە انىقتايىق...
كەلەسى جولى قاراپايىم حالىقتىڭ تويىن جۇرگىزەتىن اسابالاردىڭ رەيتينگىن جاسايمىز.
«الاش ايناسى»
