نۇرايشا ورازالى قىزى: اكەمدى ساعىنعاندا ايتىستارىن تىڭدايمىن
ۋاقىت وتكەن سايىن بيىكتەپ بارا جاتقان زاڭعار.
قازاننىڭ وتىزىندا جازۋشىلار وداعى «ورازسىز وتكەن 10 جىل» اتتى ەسكە الۋ كەشىن وتكىزبەكشى. ولەڭسۇيەر، ايتىسسۇيەر قاۋىم وت ءتىلدى، وراق اۋىزدى اقىنىن ەسكە الماقشى.
...ورازالىنىڭ قىزى نۇرايشا رەداكسياعا كىرىپ كەلگەندە باستاپقىدا تانىماي قالدىق.
بويى دا، ويى دا وسكەنى اڭعارىلادى. سۇحبات بارىسىندا نۇرايشادان ءىنىسى نۇرسۇلتاننىڭ ارماندارىن سۇراعانبىز. «بىرەسە ۇشقىش، بىرەسە اقىن بولامىن» دەيدى. بالا عوي ءالى» دەپ وتىر. ىنىسىنە دەگەن قامقورلىعى ءار سوزىنەن اڭعارىلادى. بايقاعانىم - نۇرايشا اكەسى جايلى شەشىلە سويلەگەن جوق. كوزىنە جاس ءۇيىرىلىپ، قىستىعا بەردى. ءبىراق ءار ءسوزىنىڭ استارىندا ءوزىن اسىلدىڭ سىنىعى ەكەنىن سەزىنۋ بار...
اكەم قوبىزدىڭ ءۇنىن ۇناتىپتى
- نۇرايشا، سەنى ەكونوميكالىق كوللەدجگە وقۋعا ءتۇستى دەگەندى ەستىگەندە قاتتى تاڭىرقادىق. مۋزىكا مەكتەبىندە وقىپ، قوبىزبەن ساحناعا شىعىپ ءجۇر ەدىڭ عوي. بۇل ءوزىڭنىڭ تاڭداۋىڭ با؟ نەگە مۋزىكالىق ءبىلىمىڭدى جالعاستىرمادىڭ؟
نۇرايشا: ءيا، ت. رىسقۇلوۆ اتىنداعى قاز ە ۋ ەكونوميكالىق كوللەدجىنىڭ I كۋرس ستۋدەنتىمىن. قارجىگەر بولۋدى ءوزىم قالادىم. ءبىر جاعى ۇلكەندەردىڭ دە اقىلىن تىڭدادىم. نەگىزى قىز بالاعا ناقتى ماماندىق يگەرگەن دۇرىس ەكەن. ال ونەردى قوسىمشا الىپ جۇرەتىن بولامىن. مەنى ءالى ساحنادان كورەسىز...
- دەگەنمەن ونەردە دە كاسىبيلىك كەرەك قوي. ەرتەڭ كاسىبي ونەرپاز بولماي قالامىن دەپ قورىقپايسىڭ با؟
نۇرايشا: ايتىپ وتىرعانىڭىز دۇرىس، ارينە. مەنىڭ و باستاعى ارمانىم ءانشى- اكتريسا بولۋ ەدى. كەيىن مۇمكىندىك بولىپ جاتسا، ونەر اكادەمياسىنا وقۋعا تاپسىرۋدى دا ويلايمىن. ءوزىڭىز بىلەتىندەي، مەن ا. جۇبانوۆ اتىنداعى مۋزىكالىق مەكتەپتىڭ قوبىز سىنىبىندا وقىدىم. انام «اكەڭ قوبىزدىڭ ءۇنىن ۇناتاتىن» دەپ مەنى قوبىز سىنىبىنا جازدىرعان. 3-سىنىپتان 7-سىنىپقا دەيىن قوبىزدا ويناۋدى ۇيرەندىم. ۇستازىم - بەلگىلى قوبىزشى سايان اقمولدا اعامىز. ىقىلاس دۇكەن ۇلىنىڭ، قورقىت اتامىزدىڭ كۇيلەرىنەن باستاپ، جالپى سانى 30 عا جۋىق كۇي ورىنداي الامىن. انام قايتىس بولعاننان كەيىن، ءبىز شىمكەنتتە ناعاشى اتامنىڭ قولىندا تۇراتىن بولدىق. ءسويتىپ وقۋىمدى شىمكەنتتەگى №9 ءو. جولداسبەكوۆ اتىنداعى فيزيكا-ماتەماتيكانى تەرەڭدەتىپ وقىتاتىن ليتسەيدە جالعاستىردىم. وكىنىشتىسى، ول جاقتا قوبىز ۇيرەتەتىن مۇعالىم بولمادى. بۇرىنعى ۇستازدارىم: «نەگىزى قوبىزدى جالعاستىرۋىڭ كەرەك ەدى. سەنەن جاقسى قوبىزشى شىعاتىن ەدى» دەپ وكىندى. ءبىراق مەن قوبىزدى ءالى دە جالعاستىرامىن. قازىر ءۇنتاسپالاردان تىڭداپ، قوبىزدى وزدىگىممەن ۇيرەنىپ ءجۇرمىن.
- نۇرسۇلتان دا مۋزىكالىق مەكتەپتىڭ دومبىرا سىنىبىندا وقىپ ەدى...
نۇرايشا: ول قازىر ساباقتان تىس ۋاقىتتا مۋزىكالىق مەكتەپكە بارىپ، دومبىرا ۇيرەنۋدى جالعاستىرىپ ءجۇر. ساباعى دا جاقسى. اتام كۇندەلىكتى ساباعىمىزدى قاداعالاپ وتىرادى. كەنجە قىزىنىڭ ومىردەن وزعانى ناعاشى اتاما وڭاي تيگەن جوق. سوندىقتان اتامىزدىڭ قاسىندا بولۋدى قالادىق.
ءۇيىمىزدى اكەمنىڭ مۇراجايىنا اينالدىرۋدى ارماندايمىن
ۇلان: الماتىعا ءۇش جىلدان كەيىن ورالىپ وتىرسىڭ. الماتى وزگەرىپ پە؟
نۇرايشا: وسىندا تۋىلعاسىن شىمكەنتتە جۇرگەندە الماتىنى ساعىناتىنمىن. مۇنداعى دوستارىمدى، مەكتەبىمدى، ءوزىمىزدىڭ ءۇيىمىزدى تۇسىمدە كورەتىنمىن. قازىر ءبىزدىڭ ءۇيىمىزدىڭ ەسىگى جابىق تۇر. ۇيىمىزدە ۇلكەن كىتاپ سورەسى بار. وندا اكەم مەن انامنىڭ كوزى تىرىسىندە جيعان كىتاپتارى تۇر. كەيىن وسكەن سوڭ اكەمنىڭ ءۇيىن مۇراجايعا اينالدىرۋدى ارماندايمىن. ول ۇيدە اكەمنىڭ ايتىستارىنىڭ تاسپالارى، كىتاپتارى، انام ەكەۋىنىڭ سۋرەتتەرى تۇرسا، ەكەۋىنىڭ ونەرىن سۇيەتىن حالىق اندا-ساندا كەلىپ، ەسىك اشىپ تۇرسا دەپ ويلايمىن.
- اكەلەرىڭ سەندەردى نە دەپ ەركەلەتەتىن؟
نۇرايشا: اكەم كەتكەندە مەن 5 جاستا بولدىم. نۇرسۇلتان ءتىپتى كىشكەنتاي، 3 جاسىندا قالدى. ءبىراق اكەم ەمىس-ەمىس بولسىن ەسىمىزدە. مەنى قارا قىزىم دەيتىن. نۇرسۇلتان سارى عوي، ونى «ورىستىڭ بالاسى» دەپ ەركەلەتەتىن. نۇرسۇلتانعا بىرەۋ ءسال قاباق شىتسا دا، داۋىس كوتەرىپ سويلەسە دە جىلاپ قالاتىن. وندايدا اكەم: «ويبۋۋ- ۋ، ءبىز بىلمەي قالىپپىز عوي. ورىستىڭ بالاسى ەكەن دەسەك، ءوزىمىزدىڭ نۇرسۇلتان ەكەن عوي» دەپ اينالاتىن. اكەم كوبىنە كەشكى استان كەيىن بالكوندا نەمەسە جەكە بولمەدە وڭاشا وتىراتىن. وندايدا انام بىزگە: «مازاسىن الماڭدار، ايتىسقا دايىندالىپ وتىر» دەپ ەسكەرتەتىن.
- اكەڭنىڭ سەنى قاتتى قۋانتقان ءساتىن ەسىڭە تۇسىرە الاسىڭ با؟
نۇرايشا: ءبىز اكەم ايتىسقا بارماي، ۇيدە بولعان كەزدە ەرەكشە قۋاناتىنبىز. مەن اكەمدى قاتتى جاقسى كوردىم. اياعىنا ورالىپ جۇرەتىنمىن. ونەر ادامى بولعاندىقتان گاسترولدە، سىرتتا كوپ بولاتىن ەدى عوي. قىتايعا، ماسكەۋگە دەيىن باردى. ءبىر جولى اكەمە سىرتقا شارۋالارىمەن شىعۋ كەرەك بولدى. مەن كەتپە دەپ، كۇنى بويى جىلادىم. اكەم سوندا دا سىرتقا شىعىپ كەتكەن. كەيىن 5 مينۋتتان كەيىن كوڭىلىمدى قيماي، قايتىپ اينالىپ كەلىپتى. قولىندا - بالمۇزداق. سول وقيعا كۇنى بۇگىنگىدەي ەسىمدە.
- ەسىمىڭدى نۇرايشا دەپ اكەڭ قويعان بولار؟
نۇرايشا: مەن تۋىلماي تۇرعاندا ناعاشى اپاما «بالانىڭ ەسىمىن نۇردان باستاپ قويىڭدار» دەپ ايان بەرىلگەن ەكەن. ال اكەمنىڭ تۇسىنە ءبىر ۇلكەن كىسى كىرىپ، «ايدان باستاپ قويىڭدار» دەپتى. مەن تۋعاندا ەكى ادامعا وسىنداي ايان بەرىلسە كەرەك. سودان ءبارى اقىلداسىپ، ەسىمىمدى نۇرايشا دەپ قويىپتى.
- نۇرسۇلتان وسكەندە كىم بولامىن دەيدى؟
نۇرايشا: ول قازىر 8-سىنىپتا وقيدى. بىردە اقىن بولامىن دەيدى، ەندى بىردە ۇشقىش بولسام با دەپ قويادى. ازىرگە ناقتى شەشىمگە كەلگەن جوق، ويلانىپ ءجۇر.
ورازدىڭ قىزى دەگەن اتقا لايىق بولۋىم كەرەك
- قازىر ءوزىڭ ايتىس تىڭدايسىڭ با؟ كىمدەردىڭ ايتىسى ۇنايدى؟
نۇرايشا: مۇنىڭ الدىندا ءبىراز ۋاقىت ايتىس تەلەديداردان جوعالىپ كەتتى عوي. ءوزىم اينۇر تۇرسىنبايەۆانىڭ، رينات زايىتوۆتىڭ ايتىستارىن جاقسى كورەمىن. كىشكەنتاي كۇنىمىزدە ءبىزدىڭ ۇيىمىزدەن قوناق ارىلمايتىن. انام قايتىس بولاردان بۇرىن اكەمنىڭ ايتىستارىن، ولەڭدەرىن جيناستىرىپ، «انە- مىنە كىتاپ شىعارامىن، ايتىستارىن ديسكىگە جازدىرىپ تاراتامىن» دەپ جۇرگەن. وكىنىشتىسى، ءبىر جىلدان كەيىن سول كىتاپقا ءوزى دە ەندى...
- كىتاپقا، رۋحاني دۇنيەگە قانشالىقتى جاقىنسىڭ؟ سوڭعى رەت قانداي كىتاپ وقىدىڭ؟
نۇرايشا: اكەم مەن انام تۋرالى «قوس جۇلدىز» دەگەن ەستەلىك كىتاپتى تولىقتاي وقىپ شىقتىم. سوڭعى رەت ماحاببات تاقىرىبىندا جازاتىن سەسيليا احەرننىڭ، گييوم ميۋسسونىڭ، يۋليا شيلوۆانىڭ كىتاپتارىن وقىدىم. مەنىڭ جاسىمداعى قىزداردىڭ كوبى ماحاببات روماندارىن وقيتىن بولۋى كەرەك. يۋليا شيلوۆا كريمينالدى باعىتتا جازادى ەكەن. سوندا دا ۇنادى.
- قازىرگى ەڭ ۇلكەن ارمانىڭ قانداي؟
نۇرايشا: اتا- انامنىڭ اتىنا كىر كەلتىرمەۋدى ويلايمىن. سوسىن حالىق انامنىڭ ورىنداۋىنداعى اندەردى ۇمىتپاسا دەيمىن. قۇداي قالاسا، سەسسيامدى ءساتتى اياقتاسام سازگەر ەرمەك ەلگەزەكوۆكە بارىپ، انامنىڭ رەپەرتۋارىنداعى ءبىر- ەكى ءاندى جازدىرۋدى ويلاپ ءجۇرمىن.
انام اندەرىن ىلعي سول كىسىگە وڭدەتەتىن. انامنىڭ رەپەرتۋارىنداعى «ساعىندىم سەنى» دەگەن ءاندى ايتۋعا ازداپ جۇرەكسىنەمىن. ويتكەنى، بۇل ءان انامنىڭ اكەمە ايتقان جوقتاۋى ىسپەتتەس. بۇل ءاندى حالىق جاقسى قابىلدادى. انام اكەمنىڭ تەلەەكراندا ساقتالعان بەينەلەرىن جيناقتاپ، وسى انگە بەينەبايان دا تۇسىرگەن.
انام كەزىندە اقبوتا كەرىمبەكوۆا، ايگۇل يمانبايەۆا، روزا ءالقوجا، الما امانجولوۆالارمەن جاقسى ارالاستى، جاقىن قۇربى بولدى. ول كىسىلەر وزدەرىنىڭ كەشتەرى بولاتىن بولسا، مەنى شاقىرىپ تۇرادى. جاقىندا روزا اپايدىڭ وڭتۇستىك سيركتە وتكەن كونسەرتىنە قاتىسىپ، ءبىر كەزدە انام ايتقان «اناعا حاتتى» ورىندادىم. انامنىڭ تۋعان جەرى بابا-اتادا دا روزا اپاي كەشىن وتكىزىپ، مەنى ساحناعا شىعاردى. حالىق وراز بەن اجاردىڭ قىزى دەپ جاقسى قابىلدادى. كوبىسى مەن ءان ايتقاندا جىلاپ وتىردى...
- ءوزىڭنىڭ حالىق سۇيگەن ايتىسكەر اقىننىڭ ۇرپاعى ەكەنىڭدى سەزىنەتىن كەزدەرىڭ بولا ما؟
نۇرايشا: كوللەدجگە قۇجات تاپسىرىپ جاتقانىمدا قۇجات قابىلداۋشى قىز فاميليامدى وقىپ: «ورازدىڭ قىزىسىڭ با؟» دەپ، بەتىمە قاراعان. وقۋعا تۇسكەنىمدە مۇعالىمدەردىڭ ءبارى «ورازالىنىڭ قىزى» دەپ بىردەن تانىدى. گرۋپپالاستارىم دا مەنىڭ ايتىسكەر اقىننىڭ، اجارداي ءانشىنىڭ قىزى ەكەنىمدى بىلەدى. 30 - قازان كۇنى بولاتىن اكەمدى ەسكە الۋعا ارنالعان كەشكە كوبى بارامىز دەدى. ءوزىم اتا-انامدى ساعىنعاندا عالامتورعا كىرەمىن دە، «Google» - عا ەكەۋىنىڭ اتىن جازامىن. اكەمنىڭ ايتىستارى، انامنىڭ اندەرى شىعادى. كوزى تىرىسىندە بەرگەن سۇحباتتارى تابىلادى. سولاردى وقيمىن. اكەمنىڭ ايتىستارىن تىڭدايمىن. مەن ورازدىڭ قىزى دەگەن اتقا لايىق بولىپ ءجۇرۋىم كەرەك. موينىمدا ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك بارىن سەزىنەمىن.
اڭگىمەلەسكەن قارلىعا يبراگيموۆا
«جاس وركەن»
