بۇگىندە سوقا باسى عانا سوپايىپ جۇرەتىن قازاق قىزدارىنىڭ قاتارى نەگە كوبەيىپ بارادى؟
بۇگىندە سوپايىپ سوقا باسى عانا جۇرەتىن جانداردىڭ قاتارى كوبەيىپ بارا جاتقاندىعى بايقالادى.
ارينە، ەشكىم دە جالعىزدىقتى جاراتقاننان جالىنىپ سۇراپ الماس. ءبىرى تاعدىردىڭ تايعاق جولىندا جالعىزدىقتى جانىنا سەرىك ەتسە، ەندى ءبىرى ءوز ەركىمەن قالاپ الادى.
جىل جىلجىعان سايىن الەمدە جالعىزدىقتان جاپا شەككەن جانداردىڭ سانى ارتىپ كەلەدى ەكەن.
زەرتتەۋ جۇرگىزگەن وڭتۇستىك كورەيالىق عالىمدار مۇنى عىلىمي پروگرەسپەن تۇسىندىرەدى، ياعني، بۇگىندە تەحنولوگيانىڭ مىقتاپ دامىعان زامانى.
كورەيا بۇگىندە الەمدەگى جالعىزباستى جانداردىڭ كوپتىگىمەن الدىڭعى قاتاردا تۇر. زەرتتەۋ كورسەتكەندەي، ادامدار تەلەديدارمەن دوس، عالامتورمەن دوس، الەۋمەتتىك جەلىلەر جەتەرلىك، ايتەۋىر زەرىكتىرمەيتىن قۇرىلعىلار جەتىپ ارتىلادى.
ارتىقشىلىعى مول كومپيۋتەر، ۇيالى تەلەفون، عالامتوردىڭ قولجەتىمدىلىگى، ماتەريالدىق جاعدايدىڭ جاقسارۋى، اينالاداعى ادامدارعا دەگەن سەنىمسىزدىك. وسىنىڭ ءبارى دە ادامداردىڭ جاپادان- جالعىز قالۋىنا، ادامدارمەن ارالاسپاۋىنا اكەپ سوقتىرادى ەكەن.
«الاش ايناسى» وسى تاقىرىپتى زەرتتەپ كورگەن ەدى. بۇگىنگى اقيقات: قارىم-قاتىناستىڭ جاڭا ءتۇرى پايدا بولدى. ياعني، عالامتورداعى دوستىق. الەۋمەتتىك جەلىلەردە الدەبىرەۋلەر مەنىڭ پالەنشە دوسىم بار دەپ ماقتاناتىنى سياقتى. تەمىر تەتىك دوستارمەن ارالاسۋعا جاقسى-اۋ الايدا ادامدىق جىلۋلىقتى بەرە الار ما ەكەن؟ ءبىراق ونى كىم تۇسىنەر؟
قاجەت نارسەڭدى كوزدى اشىپ جۇمعانشا الدىڭا توساتىن عالامتوردىڭ عاجايىبى دا بۇگىندە جۇرتتى جالىقتىرا باستادى. ەروتيكا مەن پورنوگرافيانى كورىپ جەرىندى. ماحاببات حيكايالارى دا تويدىردى. سەزىم مەن سىرعا تولى ولەڭدەردى دە تەمىر تەتىكپەن تاۋىپ الۋعا بولادى.
ال سول سوزدەردى بىرەۋ قۇلاققا سىبىرلاي وتىرىپ جەتكىزسە قانداي عاجاپ!.. بۇگىندە بىرەۋلەر ءۇشىن ارمانعا اينالعان بايلىققا قول جەتكىزىپ، بيىك بەلەستى باعىندىرعان حانىمدارىمىز جەتەرلىك.
ءبىر باسىندا حان سارايىنداي باسپاناسى بار، ەڭ سوڭعى مودەلدى قىمبات كولىگى، قالاداعى قالتالىلار عانا بارا الاتىن كەشەنگە ارنالعان كلۋبتىق كارتاسى دا بار، جىل سايىن شەتەلدەرگە بارىپ دەمالاتىن ميلليونداعان قارجىسى بار بيكەشتەرىمىز كوبەيىپ كەلەدى.
ءبىر قاراعاندا ءتورت قۇبىلاسى تۇگەل باقىتتى جانداي سەزىلەدى. ءبىراق ونىڭ وتباسى جوق. وتباسىلىق باقىتتىڭ نە ەكەنىن سەزىنە دە المايدى. بىرەۋلەر مۇنى ەركىندىك دەر، بىرەۋلەر تاۋەلسىزدىك دەر، ەندى بىرەۋلەر باقىت دەر مۇنى...
ال بۇل جالعىزدىق دەپ اتالاتىنىن كوپ ادام مويىنداعىسى كەلمەيدى. قانداي دا ءبىر بيىكتىكتى باعىندىرىپ، سول قۋانىشتى وزىنە ەڭ جاقىن ادامدارمەن بولىسە الماۋ دا - باقىتسىزدىق. بۇل دا بولسا جالعىزدىقتىڭ ءبىر تۋىسى. جالعىزدىققا «جار» بولعان جانداردىڭ ءبىرى جاستىق شاعىندا ءىلىم قۋىپ، عىلىمنىڭ سوڭىنا ءتۇسىپ ءوز باقىتىن جولىقتىرا الماعاندىعىن ايتىپ اقتالادى. ەندى ءبىرى سوڭىنان جۇگىرگەن جىگىتتەردىڭ ىشىنەن «اق بوزاتقا مىنگەن حانزاداسىن كەزىكتىرمەدىم» دەر. بىرەۋ ماحابباتقا ماس بولىپ «كۇيىپ» قالعانىن العا تارتادى. ءبىراق ولاردىڭ ءبىرازى ءوزىن جالعىزبىن دەپ سانامايدى.
باس الدىرمايتىن جۇمىستى وتباسىنىڭ راحاتىمەن الماستىرعىسى جوق. كوشەدەگى بەيتانىس ادام ونىڭ جان-جاراسىن تۇسىنە المايدى. باستىقتىڭ قالاي ۇرىسقانىن اعىنان اقتارىلىپ بىرەۋگە ايتقىسى-اق كەلەدى. ءبىراق كىمگە؟ بارىپ جۇرگەن شاشتارازىڭىزدىڭ سەنىڭ باسىڭنىڭ اۋىرعانىندا جۇمىسى بار ما، ونىڭ وعان تۇكىرگەنى بار.
جۇمىسىن جاقسىلاپ اتقارىپ، الدىنا كەلگەن ادامنىڭ اقشاسىن السا بولعانى. ۇجىمداستار دەرسىز، ولاردىڭ دا اراسىندا جىلى سوزگە، جىلى قاباققا ءزارۋ بوپ جۇرگەندەرى جەتەرلىك بولار. راسىندا بۇگىندە جىلۋلىققا، مەيىرىمگە مۇقتاج ادامدار از با ارامىزدا. وتباسىلىق پسيحولوگ دەرسىز. جوعارى بىلىكتى پسيحولوگتىڭ ءوزى جالعىزدىقتىڭ جاراسىن جازا المايدى.
ولاردىڭ ايتۋىنشا راسىندا بۇگىندە جالعىزدىقتان جابىققان جانداردىڭ كوپ كەلەتىنىن ايتادى. جالعىزدىقتان قۇتىلۋدىڭ جولى دەپ بىرەۋلەر ءۇي حايۋاناتتارىن اسىراپ جاتادى. ءبىراق ول قازاق ءۇشىن قول ەمەس. ول سەن ءۇشىن كۇيىپ، اۋىرعاندا باسىڭدى سۇيەمەيدى. ويتكەنى ول ادام ەمەس قوي...
بىردە قالاداعى قونايەۆ داڭعىلىنداعى مەيرامحانالاردىڭ بىرىنە جولىمىز تۇسكەن. الدەبىر كورىنىس كوڭىلىمىزگە كولەڭكە تۇسىرگەنى. قازاقتىڭ ءاپ-ادەمى قىزى قۋىرشاقتاي ءسۇپ-سۇيكىمدى، «سۋۆەنير» سياقتى كۇشىكتى موينىنا التىندالعان قارعىباۋ تاعىپ جەتەكتەپ الىپتى.
الگى سابالاق جۇندەرى جەر سىزعان كۇشىكتىڭ باسىنا بانتيك تاعىپ قويعانىن قايتەرسىز. ونىسى القىزىل ءتۇستى ەكەن. سونىسىنا قاراپ كۇشىكتىڭ «نازىكجاندى» ەكەنىن اڭعاردىق. ءبىرۋاقىتتا الگى قۇيتتاقانداي قۋىرشاق باسىمەن قىزدىڭ اياعىن قاسىلادى. ءسىرا دارەت سىندىرعىسى كەلگەندىگىن تۇسىندىرگەنى بولار.
قىز «قۋىرشاعىن» قۇشاقتاپ تالدىڭ تۇبىنە اكەلدى. ءبىر اياعىن كوتەرىپ قاجەتتىلىگىن وتەپ بولعان كۇشىكتىڭ ارتىن ىلعالدى سۇلگىمەن ءسۇرتىپ الدى. و زاماندا بۇ زامان ءيتتىڭ ارتىن جۋعان قازاق قىزىن كىم كورگەن؟ جاعامىزدى ۇستادىق. ءتورت اياقتى سەنىمدى سەرىگىنىڭ اياعىن ءسۇرتىپ كولىگىنە وتىرعىزىپ ىزعىتىپ كەتە باردى.
ونىڭ ورنىنا ءسۇپ-سۇيكىمدى ءسابيىن ەرتىپ جۇرسە قانداي جاراسىمدى بولار ەدى؟.. قۋ تىزەسىن قۇشاقتاپ، جاپادان-جالعىز جۇرگەن جاندار كوپ قوي ارامىزدا. اينالاداعى تولعان ادامنان بىردە-ءبىر دوس تابا الماي، دوستىق پەيىلىن ۇسىنعانداردان باسىن الا قاشىپ، سەنىمسىزدىكتى جانىنا سەرىك ەتكەن جانداردىڭ جان جاراسىن كىم تۇسىنەر؟
ماڭدايعا جازىلعانى وسى بولار دەيتىندەر دە تابىلار، ءبىراق تاعدىردىڭ دۇرىس باعىتقا بەت بۇرۋىنا ادام ءوزى ۇلەس قوسپاي ما؟ كەزىندە قوسىلايىق دەپ قولقا سالعان جاندارعا جوعارىدان قاراپ، مەنسىنبەي مازاق ەتىپ، جاسى ۇلعايعان شاعىندا جالعىزدىقپەن جۇبايلاسقان جانداردى دا جوق دەي المايسىز. بۇگىندە ەشكىم دە جالعىزدىقتان قۇتىلۋدىڭ جولى مىناۋ دەپ كورسەتىپ بەرە المايدى. دۇرىسى ەمى جوق اۋرۋ دەسە دە بولادى. م. شاحانوۆتىڭ:
نە بەرمەك ءتاننىڭ وداعى، جانىڭا جانىڭ قوسىلماۋ،
بۇل ناعىز بەدەۋ قاسىرەت، قوسىلماۋ دەگەن اشىلماۋ.
سوندىقتان ماحابباتىڭ دا، سىرت سانىن قۇرايتىندار كوپ
ءجاي كوزگە كۇلىپ جۇرگەنمەن، جاسىرىن جىلايتىندار كوپ» دەپ جىرلاۋى وسى تاقىرىبىمىزعا ءدوپ كەلەتىندەي.
«بالاڭدى ءوزىڭ باعىپ ال...»
بۇگىندە قازاقى دەگەن اجەلەردىڭ ءوزى بالالارىنان بەزىنەردەي حالدە. نەمەرەسىن باعىپ-قاعۋ ولار ءۇشىن اۋىر ازاپ. بالادان بەزىنەردەي اجەلەردىڭ باسىنا نە كۇن تۋدى دەرسىز؟ باستى سەبەپ: جان تىنىشتىعى. بۇگىنگى بالا ءتايت دەگەنىڭدى تىڭدار ما؟ «ءبىر بالا ءبىر كەمپىردى ءولتىرىپتى» دەگەندەي بۇگىنگى بالالاردى قاراۋ قيىننىڭ قيىنى. «ءوز بالالارىمدى باقتىم، قاقتىم، جەتىلدىردىم، ەندىگىسى نەمەرەلەردى باعۋ ەد، ءوز بالدارىڭدى وزدەرىڭ باعىپ الىڭدار». بۇل بۇگىنگى اجەلەردىڭ ءۋاجى. بالادان دا ءتاتتى نەمەرەنى باعۋدى نەگە سونشا اۋىرسىنادى؟ ونىڭ ورنىنا ساعىزداي سوزىلىپ بىتپەيتىن سەريال تاماشالاعاندى ارتىق كورەدى. ونىڭ ورنىنا كورشى كەمپىرلەرمەن ءبىرقايىرۋ وسەك ايتقان جاقسى.
ونىڭ ورنىنا قالاعا بارىپ قىدىرىپ قايتقان جاقسى. ونىڭ ورنىنا ايەلدەرمەن «گاپ» ويناپ، رەتى كەلسە جۇزدەتىپ العان جاقسى. وسى «جاقسى-جاقسىلاردىڭ» ارقاسىندا اجەلەرىمىز نەمەرەلەرىنەن بەزىنىپ ءجۇر. ءتاتتى قىلىعى بار، بالداي ءتاتتى كۇلكىسىمەن جاستى ۇزارتۋعا سەپ نەمەرە شىركىننىڭ ورنىن اجەلەرىمىز جالعىزدىققا ايىرباستاعىسى بار. ءۇيدى باسىنا كوتەرىپ ۋ-شۋعا تولتىراتىن نەمەرەدەن گورى اينالا تىپ-تىنىش تىنىشتىقتى قالايدى. ۇرپاق جالعاستىعى، ۇرپاقتار ۇندەستىگى، وتباسىلىق قۇندىلىق اڭىراپ ايدالادا قالعانداي.
بۇرىنعى تۋىستىق قارىم-قاتىناسپەن جىلاپ كورىسەرلىك حالگە جەتكىزبەگەي. مەيىرىمگە مۇقتاج بوپ وسكەن بالا كەيىن قارتايعان شاعىندا قارار ما؟ وسىلايشا مەيىرىمسىزدىكتىڭ ءدانىن بۇگىننەن سەۋىپ جۇرگەندەي مە بىرەۋلەر؟ «سەن مەنى كىشكەنتايىمدا بالا-باقشاعا وتكىزىپ تاستاعانسىڭ، ەندى مەن دە سەنى قارتتار ۇيىنە وتكىزىپ تاستايمىن» دەپ ءبىر بالا ايتتى دەمەكشى، وسىنداي ءبىر ءتامسىل ەرتەڭگى كۇنى شىندىققا اينالماسىنا كىم كەپىل؟
اۆتور: باقىتنۇر جۇماش
