قىزىل سۇڭقاردى ەسكە الدى

استانا. قازاقپارات - الماتىداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى مۇراعاتىنىڭ وقۋ زالىندا كورنەكتى مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى، الاشتىڭ ارداقتى ازاماتى، قازاق كەڭەس ادەبيەتىنىڭ نەگىزىن سالۋشى ساكەن سەيفۋلليننىڭ 120 جىلدىعىنا ارنالعان دوڭگەلەك ۇستەل وتكىزىلدى.

قىزىل سۇڭقاردى ەسكە الدى

ساكەن سەيفۋلليننىڭ تاعدىرى  ⅩⅩ عاسىر باسىندا ورىن العان اسا ماڭىزدى وقيعالار - 1916 - جىلعى قازاق ۇلت-ازاتتىق كوتەرىلىسى، 1917 - جىلعى قازان توڭكەرىسى، ازاماتتىق سوعىس جانە 1920 - جىلعى اۆتونوميالىق رەسپۋبليكانىڭ، ودان كەيىن 1936 - جىلى وداقتىق رەسپۋبليكانىڭ قۇرىلۋىمەن تىعىز بايلانىستى. ول حالىق كوميسسارلارى كەڭەسىنىڭ العاشقى ءتوراعالارىنىڭ ءبىرى بولدى جانە قازاقستان جازۋشىلار وداعىن قۇردى.

ساكەن سەيفۋلليندى ەسكە الۋ شاراسىنىڭ ق ر پرەزيدەنتى مۇراعاتىندا ءوتۋىنىڭ وزىندىك ورنى بار. بۇرىن بۇل عيمارات پارتيا تاريحى ينستيتۋتى بولعان. جيىرما جىل بۇرىن پرەزيدەنت مۇراعاتى بولىپ قۇرىلدى. ال ساكەننىڭ 1926-1927 -جىلدارى ب و ك پ (ب) قازاق ولكەلىك كوميتەتى پارتيا تاريحى كوميسسياسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى بولعانى بەلگىلى. ەسكە الۋ شاراسى الدىمەن پرەزيدەنت مۇراعاتى عيماراتىنىڭ سىرتقى قابىرعاسىنداعى قازان ريەۆوليۋتسياسى مەن كوممۋنيستىك پارتيا تاريحى ماتەريالدارىن جيناقتاۋشى كوميسسيا باسشىلارىنىڭ تىزىمدەرى ىلىنگەن تاقتاعا گۇل شوقتارىن قويۋمەن باستالدى. بۇدان سوڭ ساكەن سەيفۋللينگە قاتىستى قۇجات كوشىرمەلەرى قويىلعان كورمەنىڭ تانىستىرىلىمى ءوتتى.

ول جەردەن ساكەننىڭ ءوز قولىمەن جازعان ءومىربايانىن، 1916 - جىلى ومبى مۇعالىمدەر سەمينارياسىن ءبىتىرۋ تۋرالى كۋالىگىن، جارى گۇلباھرامنىڭ ءوتىنىشى، حالىق كوميسسارلارى كەڭەسىنىڭ ءتوراعاسى ساكەننىڭ «وپەل» اۆتوكولىگىن ساتىپ الۋعا زاڭسىز قاراجات بولگەنى تۋرالى جەدەل ءبولىمنىڭ تەكسەرۋ ارىزى سەكىلدى قۇندى قۇجاتتاردى تاماشالاۋعا بولادى. دوڭگەلەك ۇستەلدەگى باسقوسۋدى پرەزيدەنت مۇراعاتىنىڭ ديرەكتورى بوريس جاپاروۆ اشىپ، جۇرگىزىپ وتىردى.

ەلورداداعى ساكەن سەيفۋللين مۇراجايىنان ارنايى دايىندالعان بەينەسيۋجەت كورسەتىلگەن سوڭ، پرەزيدەنت مۇراعاتىنىڭ قىزمەتكەرى الۋا اسانبايەۆا ارنايى بايانداما جاسادى. ساكەنتانۋشى عالىم، فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور تۇرسىنبەك كاكىشەۆ ساكەننىڭ اينالاسى مەن جان-جارى گۇلباھرام جايىندا قىزىقتى ەستەلىك ايتتى.

«كەيبىر عالىمسىماقتار «ءسابيت پەن ساكەن بولماسا، كەڭەس وكىمەتى قازاقستاندا ورنامايتىن ەدى، سوندىقتان سونىڭ بارلىق كۇناھارى وسى ەكەۋى بولدى» دەگەندەي پىكىر قالىپتاستىرعىسى كەلەدى. مۇنداي تەرىس پىكىرگە قاتاڭ تىيىم سالۋ كەرەك» دەپ الاش ارداقتىسىنا قاتىستى قۇجاتتار جيناعىن پرەزيدەنت مۇراعاتى كىتاپ ەتىپ شىعارسا دەگەن ويىن ءبىلدىردى. تاريحشى پروفەسسور قايدار الداجۇمانوۆ، اقىن قاليجان بەكحوجيننىڭ جارى زايدا بەكحوجينا، ساكەننىڭ شوبەرەسى، بەلگىلى كاسىپكەر ساكەن ورىنباي ۇلى سەيفۋللين، عالىم كۇلاش احمەت ت. ب. عالىمدار مەن قوعامدىق ۇيىم وكىلدەرى قايراتكەر تۇلعا جايىندا ەمەن-جارقىن اڭگىمە قۇرىپ، انشىلەر ساكەننىڭ ءانىن شىرقادى.

اۆتور: تورە عالي، «ايقىن»

оқулық
ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى