ءتۇس ارقىلى ەمشىسىن تاپقان انا
استانا.قازاقپارات - ءتۇس اللا جاراتقان كەرەمەتتىڭ ەڭ كىشىسى ەكەن. ول ءۇش ءتۇرلى بولادى. العاشقىسى - شايتاني ءتۇس. باس - اياعى جوق، ادامدى مازالاپ، تۇسىنىكسىز كۇيگە تۇسىرەتىن شىم- شىتىرىق تۇسىنىكسىز ءتۇس. ەل ونى شايتاننىڭ اسەرى دەپ سەنەدى.
ەكىنشىسى - پەرىشتەلەر كورەتىن ءتۇس، ياعني ايان ءتۇس. ول تاڭ الدىنا كورىنەدى. وتە قىسقا جانە اپ- انىق بولادى. ەسىڭنەن شىقپايدى. بۇل ءتۇستى كەلەشەكتەگى جاقسىلىق - جاماندىق يشاراتتان بەلگى- حابار دەپ ىرىمدايدى. ءۇشىنشىسى - قيالي ءتۇس. بۇل - شايتانمەن پەرىشتەنىڭ اسەرىنسىز، ادامنىڭ ءوزى كورەتىن ءتۇس. مۇنى ادام قاتتى شارشاعاندا نەمەسە قاتتى ويلانىپ، مازاسىزدانعاندا كورەدى ەكەن.
«ءتۇس وڭالماي، ءىس وڭالمايدى» دەپ سانايدى قازاق. كورگەن ءتۇستىڭ وڭىمىزدە قايتالانۋى مۇمكىن بە؟ اللانىڭ قۇدىرەتىمەن بەرىلەتىن ايان تۇستەر ارقىلى ادامزات بالاسى الدىڭعى كۇندەرىنە بولجام جاساپ، ەمشى، ءتاۋىپ، بالگەرلەرىمىز الدىنا قانداي ناۋقاستىڭ، نەندەي دەرتپەن كەلەتىنىن ءبىلىپ وتىرعان. بويىنا وسىنداي كيەلى قاسيەت دارىعان كەيبىر ادامدار دا ومىرىنە ەنەتىن وزگەرىس جايلى، ناۋقاس جاندار اۋرۋىنان ايىعاتىنى جايلى كورگەن تۇستەرى ارقىلى ءبىلىپ ۇمىتتەرى جالعانىپ وتىرعان. قۇدايدىڭ قۇدىرەتىمەن جاراتىلعان تىلسىم قۇبىلىستىڭ بارلىعى ادامزاتتىڭ يگىلىگىنە ارنالعان.
كەز كەلگەن ادامعا قونا بەرمەيتىن ءتۇس كورۋ ارقىلى بولجام جاساۋ قاسيەتى راحيليام اپانىڭ دا ۇزىلگەن ءۇمىتىن ۇكىلى ەتىپ، جانىن جىگەرلەندىرگەن ەكەن.
جاستايىنان دەنساۋلىعىنان جاپا شەككەن 86 جاستاعى راحيليام اپاي، ۇزاق جىلدار بويى حالىق ەمدەرىنە جۇگىنگەن. سۋىق تيگەننەن مەشەل دەرتىنە شالدىققان راحيليام اپا اۋليە امبيەلەردىڭ مازارلارىنىڭ باسىنا تۇنەپ دەرتىنە شيپا ىزدەگەن. بىردە، ورال وڭىرىندەگى قاراتوبە اۋدانىندا ءداۋقارا دەيتىن اۋليە كىسىنىڭ باسىنا زيارات ەتىپ جاتقاندا، تۇسىنە ەنىپ ايان بەرىپتى. الگى اۋليە كىسى كەلىپ: « ەلۋ مەتر اق شىت اكەپ بايلا، مەنىڭ توپىراعىمنان الىپ اياعىڭا تاڭىپ جاق » دەپ تاپسىرعان كورىنەدى. راحيليام اپا ءداۋقارا اۋليەنىڭ ايتقاندارىن بۇلجىتپاي ورىنداپ، ايتقاندارىن ىستەپ اۋرۋىنان ايىققان ەكەن.
ءبىر اۋرۋدان ايىعىپ، ەكىنشىسىنە دۋشار بولعان راحيليام اپايدىڭ بۇگىندە مەديتسينادان كوڭىلى قالعان. ءوزىنىڭ ايتۋىنشا وڭ جاق جامباسى مەن وڭ جاق قولى كوتەرتپەي قاقساپ اۋىرادى . « جۇرەك اقاۋىمەن كارديولوگيالىق اۋرۋحاناعا جاتىپ شىقتىم، توقتامايتىن ءبىر كوك جوتەل بار، برونحيت دەگەن دياگنوز قويدى. جەرگىلىكتى اۋرۋحاناعا بارىپ ءدارى - دارمەكتەرىن ءىشىپ، ەمدەرىن الدىم، ۇيگە ماسساج شاقىرتىپ ماسساجدى دا كوردىم.. . ءبىراق، ەشبىرىنەن ەشقانداي وڭدى ناتيجە كورە المادىم. «مۇگەدەك بولىپ قالمايمىن با.. .» دەگەن قورقىنىشتى وي كۇننەن كۇنگە بويىمدى بيلەپ الدى.
قىتايدان كەلگەن قانداس ءبىر كەلىنشەككە بارىپ كوردىم. ول ءرى بەرى قاراپ كورىپ: « جامباسىڭىزدا ماي دا جوق، سۋ دا جوق قۇرعاپ، كەۋىپ كەتكەن. ەمدەۋگە كەلمەيدى.. .» دەپ كوڭىلىمدى سۋ سەپكەندەي باستى.
سىرقاتىم كۇننەن كۇنگە ماسزالاپ، ەڭسەم ءتۇسىپ جاتقاندا، ءبىر كۇنى قىزىم الماتىداعى « جاس- اي» ورتالىعى جايلى ەستىپ، سوعان اپارام دەدى.
« جاس- اي» - عا كەلەر الدىندا ءبىر تانىس كىسىلەردەن قۇرانمەن 11 كۇن قازاقشا ەمەدەيتىن ەمشى بار ەكەنىن ەستىپ جولداسىما ايتتىم. سوندا جولداسىم: « بوس اۋرەشىلىككە سالىنىپ، ۋاقىتتى بەكەر كەتىرمەي بارساڭ جاسانعا بار!» دەپ تىلەۋلەس بولىپ، باتاسىن بەرىپ شىعارىپ سالدى.
الىستان ارقالاپ قىزدارىم وسى « جاس- اي» - عا اكەلدى. جاسان بالامنىڭ ءوڭى جىلى، شىرايلى بىردەن ۇنادى. ادامعا دەگەن ەرەكشە مەيىرىمدىلىگى بار، كىشىپەيىل جان ەكەن. تامىرىمدى ۇستاپ كوردى دە: « اپا ۋايىمداماڭىز، جازىلاسىز.. .» دەدى. جاساننىڭ بۇل ءسوزىن ەستىپ جىگەرلەنىپ، ۇزىلگەن ءۇمىتىم قايتا جالعانعانداي بولدى.
وسىندا كەلىپ ەم العالى بەرى ءوزىمدى جەڭىل سەزىنىپ، اۋرۋىمنىڭ شيپاسىن وسى جەردەن تاپقانداي بولدىم. اياق - قولدارىمنىڭ قاقساعانى باسەڭدەپ، اۋىراتىن بەلىم مەن قۋىق استى بەزدەرىمنىڭ مازالاعانى دا قالپىنا كەلە باستادى. ون كۇندىك ەمىمدى الىپ ۇيگە وتە سەرگەك بولىپ قايتتىم. جيىرما ءبىر كۇننەن كەيىن ەكىنشى كۋرستىق ەمگە كەلۋىم كەرەك بولدى. ۇيگە بارعان سوڭ ءبىراز كۇننەن كەيىن جاسان بالام تۇسىمە ەندى.. . « قولىندا ءبىر جارىم مەتردەي كۇرەگى بار، شالىمىز ەكەۋمىزدىڭ ورتامىزعا قونىپ شىقتى. بۇل كورگەن ءتۇسىمدى جاقسىلىققا جورىپ قۋانىپ ءجۇردىم. ودان بەس كۇن وتكەن سوڭ تاعى دا ءتۇس كوردىم. تۇسىمدە، ءبىر مىسىق كەلىپ اۋىرعان بەلىمدى سيپاپ جاتىر ەكەن. ۇيدە مىسىق جوق ەدى مىنا مىسىق مەنىڭ اۋرۋىمدى الايىن دەپ جاتىر ەكەن اۋ.. . - دەپ جاقسى ويعا جورىدىم.
«جاس - اي» - عا قايتا كەلەتىن كۇنى ۇيدەگى بالالارىما: « مەن وسى بارعاننان جازىلىپ كەتەمىن جاسان مەنىڭ تۇسىمە كىرىپ ايان بەردى» دەپ بالالارىما جارىما كورگەن ءتۇسىمدى ايتتىم. ولار دا قۋانىپ، اق جول تىلەپ، شىعارىپ سالدى.
مىنەكەي، « جاس - اي» - عا كەلگەلى تاماققا تابەتىم اشىلىپ، ۇيقىم تىنىشتالىپ، اۋىرعان كۇندەرىمدى ۇمىتىپ جادىراپ سالا بەردىم. ەندى جاسان بالامنىڭ قولى شيپالى بولىپ ەمى قونار دەگەن ۇمىتتەمىن.. . - دەپ بار سىرىن اقتارعان راحيليام اپاي ءسوزىنىڭ اياعىن اق باتامەن اياقتادى:
«ا، قۇدايىم وڭداسىن!
وڭ جولىنا باستاسىن.
قىدىر اتا جولداسى بولسىن!
بالە جالادان، ءقاۋىپ قاتەردەن ساقتاسىن.
داۋلەتى اسىپ، قازانى قايناسىن.
وسى باتامدى اللا قابىل ەتسىن! ءاۋمين!»
ءتۇس ءسوزىنىڭ توركىنى رەڭسىز دەگەندى بىلدىرەدى. ادام ءتۇس جورۋ ارقىلى وعان رەڭ، ءتۇس بەرەدى. ال، دۇرىس جورىلماعان جاعدايدا، ءتۇس وڭىندە قۇبىلىپ كەتەدى.
راحيليام انانىڭ كورگەن ءتۇسى وڭىنە اينالىپ، ءلايىم دەنساۋلىعى وڭالىپ، جايدارلى جۇزىنە تەك قۋانىشتىڭ كۇلكىسى ۇيىرلسە ەكەن.
دايىنداعان: ايناش الديبەك
«جاس-اي»