قالىڭدىققا كەڭەس
جاس-جۇبايلارمەن بولاشاق انالاردىڭ قۇلاعىنا التىن سىرعا دەي وتىرىپ، حاليما انانىڭ قىزىنا ايتقان وسيەتتەرىن بىرگە تىڭدايىق. حاتقا ءتۇسىرۋ بىزدەن، وقىپ عيبرات الىپ، امالعا اسىرۋ سىزدەن، ال جۇرەككە جەتكىزىپ، كومەستىڭ كىلتىن اشۋ حاق جابباردان!
سۇيىكتى قىزىم، مەنى مۇحيات تىڭدا. ناسيحات - بىلمەيتىندى ۇيرەتىپ، ال بىلگەننىڭ ەسىنە سالۋ پارىز. وسيەت ارتىق جۇك بولماس. ەگەر ايتقان سوزدەرىمدى بويتۇمار ەتىپ، ۇنەمى ەسىڭدە ساقتاساڭ ەكى دۇنيەدە دە قور بولمايسىڭ.
ەگەر قىزبالا كەمباعالدىعىنان تۇرمىسقا شىعاتىن بولسا، وندا سەن ەشقاشان ۇيلەنبەس ەدىڭ. ويتكەنى، سەن باي، داۋلەتتى دە سىيلى ادامنىڭ قىزىسىڭ. ءبىراق ءومىر مۇلدەم باسقاشا. اللا تاعالا بىزدەردى جاراتىپ جانە ءومىر بەرگەن. ءاربىرىمىز ول ۇلى جاراتۋشى بەلگىلەپ بەرگەن زاڭ شەڭبەرىندە ءومىر سۇرەمىز. اللا تاعالا بەلگىلەپ بەرگەن ءومىر وزەنىندە ۋاقىت ءساتى كەلگەندە قىز جىگىتكە مۇقتاج بولادى.
ەرلەر ايەلدەر ءۇشىن، ايەلدەر ەرلەر ءۇشىن جاراتىلعان. ولار ومىردە ءوز تەڭدەستەرىن تاۋىپ، سۇيىسپەنشىلىكپەن ءومىر سۇرۋگە تىرىسادى. بۇل اللا تاعالانىڭ زاڭى. مۇنى ەشكىم بۇزا المايدى. ءاۋ باستا ادام اتانى جاراتقاندا اللا تاعالا ونىڭ قابىرعاسىنان حاۋا انانى جاراتتى. ءبىر-بىرىنە دەگەن سۇيىسپەنشىلىك، ىنتىزارلىق سودان باستاۋ الىپ، قيامەت كۇنىنە دەيىن جالعاسىن تابادى. سول سەبەپتى ءوزىڭ تۋىپ وسكەن ءۇيىڭدى تاستاپ، بوتەن بەيمالىم ورتاعا باراسىڭ. سونىمەن قاتار سەن بىلمەيتىن جانە ءوز ءۇيىڭ، بولاشاق وتانىڭ بولاتىن ۇيگە باراسىڭ.
ەي، مەنىڭ كوزىمنىڭ نۇرى، جان قىزىم! ايتار اقىلىم، سەن وعان قىزمەت ەت، ول دا ساعان قۇشتار بولسىن! سەن وعان جەر بول، ول ساعان اسپان بولسىن! جولداسىڭا جايلى ءبىر ءۇي بول، ول ساعان تىرەۋ بولسىن!
سۇيىكتى قىزىم! ەندى مەنى مۇقيات تىڭدا. اقىلدارىما جاقسىلاپ كوڭىل ءبول. جادىڭدا ساقتا، ۋاقىت ساعاتى جەتىپ، وسيەتتەرىمدى ومىرىڭدە پايدالانارسىڭ. بۇل ايتقاندارىمدى امالعا اسىرساڭ، كۇيەۋىڭمەن بىرگە باقىتتى دا باياندى تۇرمىس قۇراسىڭ. قۇدا دا تىنىش قۇداعي دا تىنىش. ال جاعداي كەرىسىنشە سيپات الىپ جاتسا، وندا ەكى جاقتا ۋايىم-قايعىعا باتادى. ءوزىڭ ءبىر توزاقتا كۇي كەشكەندەي بولاسىڭ.
انانىڭ 10 وسيەتى
1) قاناعاتشىل بول. ءوز حالىڭە شۇكىر ەت. ياعني جولداسىڭ ۇيگە نە الىپ كەلسە دە، مەيلى ازىق-تۇلىك، نە كيىم-كەشەك بولسىن ونى جاقسى كوڭىلمەن قابىل ال. وعان راحمەت ايتىپ، العىسىڭدى ءبىلدىر. ويتكەنى، باقىتتى ءومىر ءسۇرۋدىڭ بىردەن-ءبىر جولى ءوز حالىنە شۇكىر ەتۋ. بارىنا شۇكىر ەتپەگەن، ءوز ءناپسىسىن تىيا بىلمەگەن كىسىنىڭ كوڭىلى تىنىش تاپپايدى، جۇرەگى راحاتتا بولمايدى. شىن مانىندە اللا تاعالا شۇكىر ەتكەندەردىڭ نەسىبەسىن ارتتىرا تۇسەدى.
2) كۇيەۋىڭە باعىن. ونىڭ ايتقاندارىنا قۇلاق اس. تىيعانىنان تىيىل. ەرىڭنىڭ سوزدەرىن مۇقيات تىڭداپ ال. ول سەنىڭ ەستىپ تۇرعانىڭنان-اق سول ءىستىڭ ورىندالاتىنىنا كوڭىلى تولسىن. سوندا اللا تاعالا سەنەن رازى بولىپ، جاقسىلىققا بولەنەسىڭ.
3) ءۇي-ءىشىنىڭ تازالىعىنا اسا كوڭىل ءبول. ۇيدە ارتىق جاتقان نارسە بولماسىن.
4) ءوز-ءوزىڭدى كۇت. ادەمى دە تازا بول. كۇيەۋىڭنىڭ الدىندا ءاردايىم حوش يىسپەن ءجۇر. جامان ءيىس سەزىلمەسىن. تەرىس پيعىلداعى ايەلدەر ەرىڭنىڭ كوزىنشە سەنى ماسقارا ەتىپ، ابىرويىڭدى تۇسىرەدى. مۇنداي جاعدايلار جولداسىڭنىڭ سەنەن كوڭىل سۋۋىنا سەبەپ بولادى. تازالىق پەن ادەمىلىك ەڭ جاقسى نارسەلەر. جۇبايىڭا شىرايلى كورىنۋ دە وسىلاردان.
5) تاماقتى ۋاقىتىندا دايىندا. كەشىكتىرمەۋگە تىرىس. ونىڭ تاماقتاناتىن ۋاقىتىن ءبىلىپ ازىرلە. قاي ۋاقىتتا تاماقتانۋعا داعدىلانسا، سول ۋاقىتتا دايىن ەت. ول ۇيگە كەلىسىمەن دەرەۋ داستارحانىڭدى جاسا. ەسىڭدە بولسىن، قارنى اش ادام اشۋلانشاق بولاتىنىن ۇمىتپاعايسىڭ.
6) ۇيىقتاۋ جانە ويانۋ ۋاقىتىن جاقسى ءبىل. ۇيقىسى كەلسە تەزدەتىپ، توسەگىن سالىپ بەر. ويتكەنى ۇيقىسىزدىق ادامدى قاتتى شارشاتادى. مۇنداي جاعدايدى پايدالانىپ قالعىسى كەلەتىن ءىبىلىس بولماشى نارسە ارقىلى سۇيىسپەنشىلىكتەرىڭە سىزات تۇسىرەدى.
7) جولداسىڭنىڭ مال-مۇلكىنە اباي بول! ولاردى جاقسى ساقتا، ويتكەنى ولار سەنىڭ دە دۇنيە-مۇلكىڭ. ولاردى ىسىراپ ەتپەي قادىرىنە جەتە ءبىل.
8) ونىڭ جورا-جولداس، تۋعان-تۋىستارىن سىيلا! ولاردى ءوز تۋىستارىڭداي كور. ولارعا قۇرمەت كۇيەۋىڭە قۇرمەت بولىپ تابىلادى. بۇل ونى وتە قۋانىشتى ەتەدى.
9) كۇيەۋىڭنىڭ سىرىن وزگەگە ايتپا! ساعان سەنىپ ايتقاندارىن كورىنگەنگە ايتا بەرمەگەيسىڭ. ەگەر ايتىپ قويساڭ ونى اشۋلاندىرىپ، سەنىمىڭدى جوعالتاسىڭ.
10) كۇيەۋىڭنىڭ دىنگە تۋرا كەلەتىن امىرلەرىن ورىندا! ياعني دىنگە قاتىستى ىستەرگە جالقاۋلىق تانىتپا. قانداي ءىس ىستەسەڭ دە ونىمەن اقىلداسپاي جاساما. ەگەر وندايعا جول بەرسەڭ ول ساعان كەك ساقتاپ، دۇشپان بولادى. بۇدان ءارى سەن قولىڭداعى باردان ايىرىلاسىڭ.
سونىمەن قاتار ول قۋانىپ-شاتتانعاندا سەن ءۇنجىرعاڭ تۇسۋدەن، ول كوڭىلسىز بولعاندا قۋانۋدان ساقتان. بۇلار البەتتە ادەپسىز ايەلدەردىڭ ءىس- ارەكەتى. تاربيەلىگە ءتان ەمەس.
قاراشىعىم! كۇيەۋىڭدى قانشالىق ءسۇيىپ، قۇرمەت كورسەتسەڭ، ءوزىڭ دە ىزگى قۇرمەتپەن ساعىنىش الەمىنە اينالاسىڭ.
وسى ايتقان اقىلدارىمدى تولىق ورىنداپ امالعا اسىرساڭ، سەن وسى دۇنيەدە جاراتقاننىڭ كومەگىمەن باقىتتى دا باياندى عۇمىر كەشەسىڭ، - دەپ اياۋلى حاليما انا وسيەتىن اياقتاعان ەكەن.
اۆتور: تولەبي وسپان، «نۇر استانا» ورتالىق مەشىتىنىڭ نايب يمامى
«الاش ايناسى»
