قازاقستاندا يتەلگىلەر قۇرىپ كەتۋدىڭ از- اق الدىندا تۇر - زوولوگ- عالىم ا. كوۆالەنكو
ونىڭ ايتۋىنشا، ەلىمىزدە يتەلگىنىڭ سانى كۇرت ازايىپ كەتكەن.
«اسىرەسە، كەڭەس وداعى ىدىراپ، شەكارالار اشىلىپ، شەتەلدەرمەن بايلانىس ورناعان كەزدە يتەلگىلەر جاپپاي زاڭسىز ۇستالا باستادى. ولار نەگىزىنەن اراب ەلدەرىنە ساتىلىپ جاتتى. بۇل ۇدەرىس ەشقانداي باقىلاۋسىز، بەي- بەرەكەت جۇرگىزىلدى. سونىڭ سالدارىنان يتەلگىلەردىڭ سانى بىرنەشە ەسەگە ازايىپ كەتتى. مىسالى، 2000 -جىلداردىڭ باسىندا الماتى وبلىسىنداعى سوگەتى، تورايعىر، بوگەتى تاۋلارىندا 50 جۇپتان ونداعان جۇپقا قىسقارسا، كەيىن بۇل ايماقتا ەكى- ءۇش ۇيا عانا قالدى» ، - دەدى ا. كوۆالەنكو.
زوولوگ- عالىم قازىرگى تاڭدا مەملەكەت تاراپىنان يتەلگىلەردى جاپپاي اۋلاۋعا قارسى كۇرەس جۇرگىزىلىپ جاتقاندىقتان، جاپپاي اۋلاۋ ۇدەرىسى ءبىرشاما باسەڭدەگەنىن اتاپ ءوتتى. دەگەنمەن، كەيبىر وڭىرلەردە ءالى دە ولاردى زاڭسىز اۋلاۋ ارەكەتتەرى ءجۇرىپ جاتىر.
«قازىرگى تاڭدا براكونەرلەر باسقا ايماقتاردا يتەلگىلەر ازايىپ كەتكەن سوڭ ماڭعىشلاق، ءۇستىرت وڭىرىنە اۋىز سالىپ جاتىر. ءقازىر قۇستار نەگىزىنەن سول جاقتا جاپپاي اۋلانۋدا» - دەدى ا. كوۆالەنكو.
ونىڭ ايتۋىنشا، بۇگىنگى تاڭدا يتەلگىلەر نەگىزىنەن قازاقستاننىڭ وڭتۇستىك- شىعىسىندا، قاراتاۋ وڭىرىندە جانە شىعىستاعى التاي تاۋلارىندا ساقتالعان. ال ولاردىڭ سانىن كوبەيتۋدىڭ ءبىر جولى رەتىندە عالىم جازىق جەرلەرمەن، تاۋ بوكتەرلەرىمەن وتەتىن ەلەكتر جەلىلەرى باعانالارىنا جاساندى ۇيالار جاساۋدى ۇسىندى. ويتكەنى بۇدان 15 جىل بۇرىن ادەتتە تاۋ، جارتاستارعا ۇيالايتىن يتەلگىلەر بەلگىسىز سەبەپتەرمەن جاپپاي ەلەكتر باعانالارىنا ۇيا سالا باستاپتى. ءبىراق وكىنىشكە قاراي، ەلەكتر جەلىلەرىنىڭ ماماندارى بۇل ۇيالاردى جاپپاي بۇزىپ، قۇستاردىڭ كوبەيۋىنە كەرى اسەر ەتكەن. سودان يتەلگىلەر تاۋ- جارتاستارعا قايتا اۋىپ كەتكەن.
عالىمنىڭ ايتۋىنشا، بەلگىلى ءبىر شارالاردى قولعا الماسا، بۇل قۇستاردىڭ سانى بۇدان دا ازايىپ كەتۋى مۇمكىن.
اۆتور: جاپپاربەرگەن ايبوتا
