يمانعالي تاسماعامبەتوۆ وقۋشىنىڭ ولىمىنە قاتىستى تۇسىنىكتەمە بەردى
«قازىر تەرگەۋ امالدارى جۇرۋدە. بۇل، ارينە، قايعىلى وقيعا. بۇل تۋرالى بەلگىلى بولعاندا- اق ءبىلىم بەرۋ باسقارماسىنان، ءى ءى د- دەن مامانداردى سول جەرگە جىبەردىك. ولار وقيعانىڭ ءمان- جايىن انىقتاۋدا. ادام ولتىرگەن بالا پاۆلودار وبلىسىندا پسيحولوگيالىق ديسپانسەردە تىركەۋدە تۇرىپ، مۇندا كەلەر الدىندا مەديتسينالىق مەكەمەدەن ونىڭ قاراپايىم مەكتەپتە ءبىلىم الا الاتىنىن راستايتىن انىقتاما قاعازىن بەردى دەگەن بولجام بار. بۇل بولجام عانا، سوندىقتان ونىڭ اق- قاراسىن اجىراتپاي جاتىپ، انىعىن ايتۋ ءالى ەرتە» ، - دەدى ي. تاسماعامبەتوۆ.
«بۇل - قايعىلى وقيعا. بۇنداي جايتتىڭ ورىن الۋىندا پەداگوگتاردى كىنالاۋعا بولمايدى. مۇنداي جاعدايدى الدىن الا بولجاۋ مۇمكىن ەمەس، الايدا بۇدان قورىتىندى شىعارعان دۇرىس. قازىر بالالاردىڭ مەكتەپتەگى قارىم- قاتىناسىنىڭ قانداي بولعانىن انىقتاۋدامىز. وسىلايشا مۇنداي وقيعالاردىڭ قايتالانۋىنىڭ الدىن الۋ ءۇشىن قاجەتتى شارالار قابىلدايتىن بولامىز» ، - دەپ قوستى قالا اكىمى.
ەسكە سالا كەتيىك، 16 - قىركۇيەك كۇنى وقۋ ءۇردىسى ۋاقىتىندا №76 ورتا مەكتەپتىڭ وقۋشىلارى ەرەگىسىپ قالادى، جانجال بارىسىندا بىرەۋى ەكىنشىسىنىڭ كەۋدە تۇسىنا قالاممەن قاتتى سوققى جاساعان بولاتىن. كەۋدەگە تەرەڭدەي ەنگەن جاراقات سالدارىنان 8- سىنىپ وقۋشىسى وقيعا ورنىندا ءجانتاسىلىم ەتتى.
ەلوردالىق ەسىل اۋدانىنىڭ پروكۋرورى ءبىرجان ماجرەنوۆتىڭ ايتۋىنشا، اتالعان وقيعا بويىنشا استانا قالاسى ءى ءى د تەرگەۋ باسقارماسىمەن الدىن الا تەكسەرۋ امالدارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. «الدىن الا تەكسەرۋ امالدارىن وتكىزۋ ق ر قىلمىستىق كودەكسىنىڭ 15-بابىنا سايكەس، كامەلەتتىك جاسقا جەتپەگەن سەزىكتى قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلاتىن جاسقا، ياعني 14كە تولماعاندىعى نەگىز بولدى. وسى ورايدا ءولىمنىڭ سەبەبىن انىقتاۋعا باعىتتالعان سوت- مەديتسينالىق ساراپتاما جانە باسقا دا سوت- كريميناليستيكالىق ساراپتامالارى تاعايىندالدى» ، - دەدى ول.
سونىمەن قاتار، كۇدىكتى 2007 - جىلدان پسيحيكالىق دەنساۋلىق ورتالىعىندا ەسەپتە تۇرعانى انىقتالدى. الايدا بيىلعى تامىزدا دارىگەرلىك- كەڭەستىك كوميسسيانىڭ قورىتىندىسىنا سايكەس، 2014-2015 وقۋ جىلىندا جالپى وقۋ ادىستەمەلىك باعدارلاما بويىنشا ورتا مەكتەپ جاعدايىندا وقۋى ۇسىنىلعان. بۇل ونىڭ ورتا مەكتەپكە قابىلدانۋىنا نەگىز بولعان.
سونداي- اق، ق ر ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى تاراپىنان وسى وقيعانىڭ ءمان- جايىن انىقتاۋعا بايلانىستى كوميسسيا قۇرىلدى.
ال استانا قالاسىنىڭ ءبىلىم باسقارماسى قىركۇيەك- قازان ايلارىندا بارلىق مەكتەپتەردىڭ جوعارى سىنىپتارىندا ءتۇرلى ساباقتار، زەرتتەۋلەر، تەستىلەۋ مەن ويىندار وتكىزۋدى جوسپارلاپ وتىر.
اتاپ ايتقاندا، ادامدار اراسىنداعى ءوزارا قارىم- قاتىناستار تۋرالى تۇسىنىكتەرىن دامىتۋ ماقساتىندا 13-14 جاستاعى جاسوسپىرىمدەر اراسىندا قۇندىلىقتىق باعدارلاردى جانە سوعان سايكەس مىنەز- قۇلىق فورمالارىن قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان پسيحولوگيالىق ساباقتار؛ بالالاردىڭ پسيحولوگيالىق جايلىلىعىن قامتاماسىز ەتۋ، قورقىنىش، سەنىمسىزدىك ءتارىزدى پسيحيكالىق توسقاۋىلداردى جويۋعا ىقپال ەتۋ ماقساتىندا 9-11- سىنىپتاردا ءتۇرلى كيكىلجىڭدى جاعدايلارعا قاتىستى رولدىك ويىندار؛ ۇجىمدا تۇلعاارالىق قارىم- قاتىناستاردى، رەسمي جانە بەيرەسمي قۇرىلىمداردى، توپتاردى، تۇلعاارالىق قارىم- قاتىناستاردىڭ وزگەرۋ سيپاتىن انىقتاۋ ماقساتىندا الەۋمەتتىك زەرتتەۋلەر جۇرگىزىلىپ، وقۋشىلاردىڭ پسيحولوگيالىق سالاۋاتتىلىعىن انىقتاۋ ءۇشىن تەستىلەۋ وتكىزىلەدى. بۇل بالالارعا تولىق دياگنوستيكا جۇرگىزۋگە جانە كامەلەتكە تولماعانداردىڭ مىنەز- قۇلىقتارىنداعى قالىپتىدان اۋىتقۋشىلىقتاردى الدىن- الا انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
ادامگەرشىلىك تاربيە بەرۋ ساباقتارى اياسىندا مەكتەپ ديرەكتورلارىنا، ولاردىڭ وقۋ- تاربيە ءىسى جونىندەگى ورىنباسارلارىنا، سىنىپ جەتەكشىلەرىنە ارنالعان «قازىرگى زاماندا رۋحاني- ادامگەرشىلىكتىك تاربيە بەرۋدىڭ باسىمدىقتارى» ، «وقۋشىلاردى رۋحاني- ادامگەرشىلىككە تاربيەلەۋدەگى ۇستازدىڭ ءرولى» تاقىرىپتارىندا وقىتۋ سەمينارلارى ۇيىمداستىرىلادى.
قۇقىقتىق ساۋاتتىلىقتى ارتتىرۋ جانە قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا «قۇقىقتىق وقىتۋدى» وتكىزۋدىڭ مەكەمەلەر ارالىق كەستەسى ازىرلەندى. شارا اياسىندا دارىستەر وقۋ، سپورتتىق- مادەني شارالار، ترەنينگتەر مەن سەمينارلار وتكىزۋ جوسپارلانعان. سونىمەن قاتار وقۋشىلارمەن كوشپەلى پراكتيكالىق سەمينارلار، ەكسكۋرسيالار وتكىزىلەدى.
سونىمەن قاتار اتا- انالارعا ارنالعان «بالالاردى لايىقتى دەڭگەيدە تاربيەلەمەگەنى ءۇشىن اكىمشىلىك جازاعا تارتۋ» جانە «وتباسىندا تولەرانتتىلىققا تاربيەلەۋ» تاقىرىپتارىنداعى ترەنينگتەر وتكىزىلەدى.
