قيسا قابي ۇلى: مەنى ەلگە قانات يسلام شاقىرعان بولاتىن
بۇگىندە الەمنىڭ ءار تۇكپىرىندە تالاي قانداستارىمىز بيىك بەلەستەردى باعىندىرىپ ءجۇر.
سولاردىڭ ءبىرى ەركىن كۇرەس تۇرىنەن اسا اۋىر سالماقتا ونەر كورسەتىپ جۇرگەن قيسا قابي ۇلى.
وسىدان ءبىر جارىم جىل بۇرىن اقپارات قۇرالدارى ول تۋرالى جارىسا جازعان بولاتىن.
العاش ءومىر ەسىگىن اشقاندا 6 جارىم كەلى بولىپ تۋعان جىگىتتىڭ ەركىن كۇرەس تۇرىنەن ءبىراز بيىكتەردى باعىندىرعانىن، اتا-جۇرتىنا قونىس تەپكەنىن ەستىپ قۋانعانىمىز شىندىق. الايدا، سوڭعى كەزدەرى قيسا باۋىرىمىزدىڭ نە ىستەپ جۇرگەنى، قانداي جارىستارعا قاتىسقانى، قاي وبلىستا، قانداي قۇرامدا ونەر كورسەتىپ جۇرگەنى تۋرالى ەشكىم ەشقانداي ءتىس جارماي كەتتى.
قىتايدىڭ رەسپۋبليكالىق بىرىنشىگىنىڭ قولا جۇلدەگەرى، بۇكىل قىتاي كۋبوگى ءۇشىن وتكەن بالۋاندار باسەكەسىنىڭ 5-ورىن يەگەرى، سونداي-اق، تيانجين قالاسىندا وتكەن رەسپۋبليكالىق تۋرنيردىڭ قولا مەدالىن جەڭىپ العان ەركىن كۇرەستەن سپورت شەبەرى قيسا قابي ۇلىمەن ارنايى تەلەفون ارقىلى قايدا، نە ىستەپ جۇرگەنى تۋرالى ءوز اۋىزىنان اڭگىمەسىن تىڭداعان ەدىك.
- قيسا قابي ۇلى، ءبىر جىلداي ۋاقىت بولدى، ءسىز جارىستاردان كورىنبەي كەتتىڭىز عوي؟
- ءيا، نەگىزى، ەرتەرەكتە جارىستا اياعىمنان ۇلكەن جاراقات العان بولاتىنمىن. سول جاراقاتتان ءالى كۇنگە تولىق ايىعا المادىم. قازىر ەم قابىلداي ءجۇرىپ، جاتتىعۋىمدى جالعاستىرىپ جاتىرمىن.
- سوڭعى رەت قاشان، قانداي جارىستارعا قاتىستىڭىز؟
- مەن قازىر ەركىن كۇرەستى تاستاپ، قازاق كۇرەسىنە اۋىسىپ كەتتىم. سونىمەن قاتار، دزيۋدو كۇرەسىمەن دە اينالىسا باستادىم.
- قازاق كۇرەسىنە اۋىسقانىڭىزعا قانشا ۋاقىت بولدى؟
- جىلعا جاقىنداپ قالدى. بيىل قازاق كۇرەسىنەن الماتى وبلىسىندا وبلىس بىرىنشىلىگىن جەڭىپ الدىم.
- قازاق كۇرەسىن تاڭداۋىڭىزعا نە سەبەپ بولدى؟
- جالپى كۇرەس ونەرى قازاقتىڭ قانىندا بار سپورت ءتۇرى. قازىر الماتى وبلىسىنىڭ اتىنان ونەر كورسەتىپ ءجۇرمىن. قازاق كۇرەسى قازاقتىڭ ءتول سپورتى ەمەس پە؟ ونىمەن كۇرەستە جۇرگەن كەز كەلگەن قازاق بالاسى كۇرەسىپ كەتە الادى دەگەن ويدامىن. ەركىن كۇرەسپەن ءبىراز جىل تەر توگىپ اينالىستىم. ودان جامان بولعان جوقپىن. ءوز يگىلىگىمە جارايتىن كوپتەگەن تاجىريبەلەر جينادىم. ال، قازاق كۇرەسىمەن وسى اتا-جۇرتقا كەلگەننەن كەيىن ازداپ اينالىسىپ كورىپ ەدىم، وڭ جامباسىما كەلەتىن كۇرەس ەكەنىنە كوز جەتكىزىپ، سونى تاڭداۋىما تۋرا كەلدى.
- ەركىن كۇرەستە قانداي ءىرى جارىستارعا قاتىستىڭىز؟ قانداي بيىكتەردى باعىندىردىڭىز؟
- كوپتەگەن جارىستارعا قاتىستىم. قىتايدىڭ ءوز ىشىندە وتەتىن جارىستاردىڭ بارلىعىنان تىس قالعامىن جوق. سولاردىڭ ىشىندەگى نەگىزگى دەگەندەرىنە توقتالىپ وتەيىن. قىتايدا ءتورت جىلدا ءبىر كەلەتىن جازعى سپارتاكيادا ويىندارى بار. بۇل باسەكەنىڭ قىتايلار ءۇشىن ماڭىزى زور. مەنىڭ دە ەڭ العاشقى ءىرى دوداعا قاتىسۋىم - وسى سپارتاكيادان باستالدى.
بۇل 2005 - جىلى بولعان ەدى. العاش باسەكەگە ىرىكتەۋ سىندارىندا لانجۋدەگى 110-130 كەلى تارتاتىن بالۋانداردىڭ بارلىعىن ۇرشىقشا ءيىرىپ، جولداماعا يە بولدىم. وسىلايشا، 2005 - جىلى قىتاي سپارتاكياداسىنا 96 كەلى سالماقتا ونەر كورسەتتىم. ول كەزدە 17 جاستا عانا بولاتىنمىن. وندا ۇزدىكتەر قاتارىنان كورىنە الماسامدا تالاي مىقتى قىتايلاردىڭ جولىن بوگەدىم. 2009 - جىلى قىتايدا رەسپۋبليكالىق بىرىنشىلىكتىڭ قولا جۇلدەگەرى اتاندىم. تۋرا سول جىلى قىتاي كۋبوگى ءۇشىن وتكەن بالۋاندار باسەكەسىندە 5-ورىننان كورىندىم. ىلە-شالا بەيجىڭنىڭ اسكەري كومانداسىمەن بىرگە دايىندالىپ، تيانجين قالاسىندا وتكەن رەسپۋبليكالىق تۋرنيرىندە تاعى قولا مەدال ەنشىلەدىم. 2009 - جىلى الماتىدا تاغئ ءبىر حالىقارالىق تۋرنير ءوتتى. بذل باسەكەگە قىتاي اتىنان كەلىپ قاتىسىپ، بەلدەسىپ جۇرگەندە ابايسىزدا اياعىمدى قايىرىپ، ءسىڭىرىمدى سوزىپ الدىم. سول جاراقات ءالى كۇنگە تولىق ايىقپاي كەلەدى. الايدا، جاتتىعا ءجۇرىپ، تايلاندتا وتكەن ازيا چەمپيوناتىنا قاتىسىپ، العاشقى بەستىكتىڭ قاتارىنا ەندىم.
- ەلگە كەلگەننەن كەيىن قانداي ءىرى جارىستارعا قاتىستىڭىز؟
- ەلگە كەلگەنىمە ەكى جىلدان استى. 2012 - جىلدىڭ اقپان ايىنىڭ سوڭىندا اتاجۇرتتىڭ توپىراعىنا اياق باستىم. اتامەكەنىمە كەلگەلى 7-8 رەت حالىقارالىق تۋرنيرگە قاتىسىپ ۇلگەردىم. سونىڭ ىشىندە قىرعىزستاندا ءبىر رەت، الماتىدا ءبىر رەت قولا مەدالدى ەنشىلەسەم، تالدىقورعان قالاسىندا وتكەن حالىقارالىق تۋرنيردە چەمپيون اتاندىم. وتكەن جىلى ەل بىرىنشىلىگىندە 3-ورىندى يەلەندىم. الايدا، ۇلتتىق قۇراماعا ىلىگە الماي قالدىم.
- قازىر ناقتىلى قاي سالماقتا ونەر كورسەتىپ ءجۇرسىز؟
- بۇگىنگى سالماعىم 150 كەلى.
- بويىڭىز قانشا؟
- 190 سانتيمەتر.
- قازاقستانعا ءوز ەركىڭىزبەن كەلدىڭىز بە، الدە بىرەۋلەر شاقىردى ما؟
- ەلگە قونىس اۋدارۋىما بىردەن ءبىر سەبەپ بولعان بوكسشى قانات يسلام. ول «قيسا باۋىرىم، مەن اتاجۇرتىما كەشىگىپ جەتتىم. سەن قازىر كەلسەڭ ءدال ۋاقىتى. ءالى جاسسىڭ، الار اسۋىڭ الدا، سول بيىكتەردى قازاقتىڭ كوك تۋىن جامىلىپ باعىندىرىپ جذرسةث، سەن ءۇشىن ودان ارتىق باقىت جوق. ەڭ دۇرىسى ەسىڭ باردا ەلىڭە جەتىپ ال»، - دەگەن ىستىق ىقىلاسپەن. 2009 - جىلى تايلاندتا وتكەن ازيا چەمپيوناتىندا مالىك نادىربەكوۆ اعامىزبەن تانىستىم. مالىك اعامىز دا سول كەزدە كوكەيىمە كوپتەگەن ويلار سالىپ كەتىپ ەدى. «ەلگە كەل، ءوزىمىز تاربيەلەيمىز، جاعدايىڭدى جاسايمىز»، - دەگەن بولاتىن.
مىنە، ەلگە كەلدىم. قازىر بارلىعى ويلاعانىمداي بولدى دەۋگە بولادى. قىتايدان كەلگەندە الدىمنان قانات يسلام كۇتىپ الدى. كەيىن باۋىرجان وسپانوۆ دەگەن اعامىزبەن تانىسىپ، ول كىسى سپورتتاعى جولىمدى ارى قاراي جالعاستىرۋىما كۇنى بۇگىنگە دەيىن كومەكتەسىپ كەلەدى. ەلىم دەپ كەلگەندە الدىمنان وسىنداي اعالارىم شىعىپ، قول ۇشىن بەرىپ جاتقاندارىنا العىس ايتامىن.
- سۇحباتتاسقانىڭىزعا راحمەت!
بەيسەن سۇلتان ۇلى
