قازاق ەلىنە قارىزدارمىن - مايا مانەزا

قازاق ەلى سول كۇنى تورتكىل دۇنيەنى تامساندىرىپ، سپورت جارىستارىنىڭ تورەسى - جازعى وليمپيادا ويىنىندا تۇڭعىش رەت الەم بويىنشا 12- ورىنعا يە بولدى. بۇل بۇرىن- سوڭدى بولماعان تاريحي جەتىستىك ەدى.

ءيا، وليمپيادانىڭ العاشقى كۇنى ۆەلوشاباندوزىمىز الەكساندر ۆينوكۋروۆ، ەكىنشى كۇنى اۋىر اتلەتيكادان قىتايدان كەلگەن لەگيونەرىمىز زۇلفيا چينشانلو، ءۇشىنشى كۇنى تاعى ءبىر قىتايلىق لەگيونەرىمىز مايا مانەزا ساپ التىندارعا قول جەتكىزدى. ارى قاراي قازاقتىڭ ءانۇرانى شىرقالىپ، جەڭىستى جولدار جالعاسىپ جاتتى.

 كەيىن، وليمپيادا ويىندارى اياقتالعاننان سوڭ، وسى قىتايدان كەلگەن ەكى اۋىر اتلەتكە بايلانىستى نەشە ءتۇرلى اڭگىمەلەر ءوربىدى. ءتىپتى، «ءزۇلفيا چينشانلونى قىتايعا قاشىپ كەتىپتى» دەپ جارىسا جازدى. ال مايا تۋرالى دا ءار ءتۇرلى پىكىرلەر ايتىلعانى انىق. مىنە، سول ەكى قىزدىڭ ءبىرى، ناقتىراق ايتساق، چينشانلو بۇگىن ينچحوندا ءوتىپ جاتقان جازعى ازيا ويىندارىندا قازاق ەلىنىڭ نامىسىن قورعاۋعا اتتانسا، مانەزا الماتىدا وتەتىن الەم بىرىنشىلىگىنە دايىندالىپ جاتىر.

«ساباقتى ينە ساتىمەن» دەمەكشى ازيا ويىندارىنىڭ قارساڭىندا مايا مانەزامەن سۇحباتتاسۋدىڭ ءساتى ءتۇستى.

- بۇگىن ينچحوندا ازيا ويىندارى باستالدى. بۇل ويىننان نەگە شەت قالدىڭىز؟

- ءيا، سارىقۇرلىق دوداسىنا بارا الماعانىم شىنىمەن وكىنىشتى. لوندون وليمپياداسىنان كەيىن تۇرمىسقا شىقتىم. ومىرگە ءسابي اكەلىپ، انا اتاندىم. جاسىراتىنى جوق، ەكى جىلعا جۋىق ۋاقىت دۇرىس جاتتىعۋ جاساي المادىم. سوندىقتان ازيا ويىندارىنا بارۋدان باس تارتتىم. الايدا، جولداسىم قازاق ەلىنىڭ، وتباسىمىزدىڭ نامىسى ءۇشىن سول باسەكەگە اتتانىپ كەتتى. ءبىر ۇيدەن ءبىر ادام قاتىسسا دا جەتكىلىكتى شىعار دەپ ءوزىمدى جۇباتىپ، كۇيەۋىمنىڭ تىلەۋىن تىلەپ وتىرمىن.

- بيىل الماتىدا الەم بىرىنشىلىگى وتەدى. بۇل باسەكەگە قانشالىقتى دايىنسىز؟

- ءبىزدىڭ ەلىمىزدە تۇڭعىش رەت الەم بىرىنشىلىگى وتەتىنىنە وتە قۋانىشتىمىن. بۇل بىرىنشىلىكتە برازيليادا وتەتىن كەزەكتى وليمپيادا ويىندارىنا جولدامالار ساراپقا سالىنادى. قازىر سول بىرىنشىلىككە بارىمدى سالىپ جاتتىعىپ جاتىرمىن. ءوز ەلىمىزدە وتەتىن بىرىنشىلىكتە قالايدا توپ جارۋىم كەرەك. ەل بىزدەن ۇلكەن ءۇمىت كۇتەتىنى شىندىق. وسىنداي بىزگە سەنىم ارتاتىن قازاقستاندىق جانكۇيەرلەرىمە العىس ايتقىم كەلەدى. دەسە دە، ازداپ قوبالجىپ ءجۇرمىن. لوندوننان كەيىن، بىردە- ءبىر جارىسقا قاتىسقان ەمەسپىن. بۇيىرسا، وتانداستارىمنىڭ ءۇمىتىن جەردە قالدىرمايمىن دەگەن ويدامىن. بار زەيىنىمدى جاتتىعۋعا سالىپ، جاقسى ناتيجە كورسەتۋگە تىرىسىپ جاتىرمىن.

- ءدال قازىرگى تاڭدا باستى قارسىلاستارىم دەپ كىمدەردى اتاي الاسىز؟

- ءدال بۇگىنگى مەنىڭ قارسىلاسىم - ءوزىم. مەن جاتتىعۋ زالىندا ءوزىمدى ءوزىم جەڭىپ، بۇرىنعى قالپىما كەلسەم بولدى. باسقا ماعان قارسىلاس تا، قيىندىق تا جوق.

- ءالى قانشا وليمپياداعا قاتىسۋ مۇمكىندىگىڭىز بار؟

- وليمپيادا ويىندارىنا قاتىسۋ - ءار سپورتشىنىڭ باسىنا بۇيىرا بەرمەيتىن باقىت. ال قاتىسقان وليمپيادادان چەمپيون اتانىپ، التىن مەدالعا قول جەتكىزۋ - باقىتتىڭ باقىتى. ايلاپ، جىلداپ توككەن تەرىڭنىڭ وتەۋى. سوندىقتان، كەز- كەلگەن سپورتشى وليمپيادادان وليمپياداعا قاتىسا بەرگىسى كەلەدى. ءبىراق، اركىم كەلەسى كۇنى نە بولارىن بىلە بەرمەيدى عوي. سول سياقتى مەن دە ەرتەڭىمدى بىلمەيمىن. ءالى 3-4 وليمپياداعا قاتىسا الامىن دەپ ايتا المايمىن. ءبىراق، الماتىدا وتەتىن الەم بىرىنشىلىگىندە توپ جارىپ، 2016 - جىلعى برازيليا وليمپياداسىنا قاتىسۋعا بار كۇش- جىگەرىمدى سالىپ جاتىرمىن.

- ءسىز ءبىر ەمەس، بىرنەشە رەت «مەنىڭ باعىمدى اشقان قازاق ەلى» دەپ سۇحبات بەرگەنسىز. ەگەر، باسقا ەل قوماقتى قارجى ۇسىنىپ، شاقىرسا بارار ما ەدىڭىز؟

- ءيا، مەنىڭ باعىمدى اشقان قازاق ەلى. ءالى دە سولاي ايتا الامىن. ايتۋدان جالىقپايمىن دا. مەنىڭ ولاي ايتۋعا قاقىم بار. شىنىمەن باعىم قازاق ەلىنە كەلىپ اشىلدى. سول ءۇشىن قازاق ەلىنە قارىزدارمىن. مەنى ءوز قىزىنداي باۋىرىنا باسىپ، باعىمدى اشقانى ءۇشىن العىسىم شەكسىز. وسىنداي باعىمدى اشىپ، بالا سۇيدىرگەن قازاقستاندى ەشقانداي ەلگە ايىرباستامايمىن. سوندىقتان باسقا ەلگە بارۋ، باسقا ەلدىڭ اتىنان جارىستارعا قاتىسۋ دەگەندى ەشقاشان ويلاعان ەمەسپىن. ويلانبايمىن دا.

- وتباسىن قۇرعاننان كەيىن، سپورتپەن اينالىسۋ قيىن ەمەس پە؟

- جوق، كەرىسىنشە، باقىتتى سەزىنەمىن. مەنىڭ جارىم مەنى قۇرمەتتەيدى. ايالاي بىلەدى. ءارقاشان قولداپ وتىرادى. ءبىزدىڭ سۇيكىمدى ۇلىمىز بار، ءار كۇنى جاتتىعۋدان شارشاپ كەلگەندە بالامىزدى باۋىرىمىزعا باسىپ، شارشاعانىمىزدى ۇمىتىپ كەتەمىز. تۇرمىسقا شىعىپ، انا بولعانىما شەكسىز قۋانامىن. نەگىزى، ءوزىمدى باقىتتى ايەل دەپ سانايمىن.

- بالا تاربيەسىنە قالاي كوڭىل بولەسىز؟ جاتتىعۋعا كەتكەندە بالاڭىزدى كىم باعادى؟

- ەل ىشىندە ەشقانداي تارشىلىق كورىپ جاتقام جوق. بالا باعۋ مەن تاربيە ءىسى جاعىنان ەنەمە راحمەت ايتقىم كەلەدى. ول كىسى مەن جاتتىعۋعا كەتكەندە بالامىزدى ءوزى قارايدى. ءتىپتى، الىس ەلدەرگە جارىسقا باراتىن بولساڭ دا، ارتىڭا، بالاڭا الاڭداما دەپ ۇنەمى ايتىپ وتىرادى. باعىما جاراي ەنەم وتە اشىق جارقىن، سونداي باۋىرمال ادام. بالامىزدى ول كىسىگە قالدىرىپ، ءبىر جاققا شىققاندا الاڭداپ كورگەن ەمەسپىن.

- ءسىزدى بىرەۋلەر قىتاي دەسە، بىرەۋلەر دۇنگەن دەپ ءجۇر. ءوزىڭىزدىڭ جەكە باسىڭىز تۋرالى ايتىپ بەرسەڭىز؟

- مەن جۇرتتىڭ بارلىعى جاقسى كورەتىن «تەڭگە» ەمەسپىن عوي. ۇناتاتىن ادامدار دا، ۇناتپايتىن ادامدار دا بار شىعار. ايتايىن دەگەنىم - مەنىڭ قاي ۇلت ەكەنىم ماڭىزدى ەمەس. ەڭ ماڭىزدىسى، قازاقستاننىڭ ازاماتشاسىمىن. بايراقتى باسەكەدە قازاق ەلىنىڭ كوك بايراعىن جەلبىرەتىپ، قازاق ەلىنىڭ ءانۇرانىن شىرقاتسام - سول ماڭىزدى. ال ءارتۇرلى اقپارات كوزدەرى قالاي ايتادى، قالاي جازادى ول مەنى قىزىقتىرمايدى. كەرىسىنشە، مەن تۋرالى سولاي ايتىپ، جازىپ، تالاسىپ جاتسا، ول مەنىڭ وسى ەلدە، وسى قوعامدا وزىمدىك ورنىمنىڭ بار ەكەندىگى.

- قازاقستانعا كەلگەلى ءبىراز جىل بولىپ قالدى. قازاق ءتىلىن قانشالىقتى مەڭگەردىڭىز؟

- جاسىراتىنى جوق، كەرەمەت ۇيرەندىم نەمەسە ۇيرەنىپ جاتىرمىن دەپ ايتا المايمىن. قازاق ءتىلىن ۇيرەنۋگە جاتتىعۋدان بوساي الماي ءجۇرمىن. ءبىراق، بولاشاقتا مىندەتتى تۇردە ۇيرەنەمىن. قازىر امان- سالەمنەن اسا الماي ءجۇرمىن.

- ەندى دوسىڭىز ءزۇلفيا تۋرالى ايتىپ بەرسەڭىز؟ ەكەۋىڭ قاي كەزدەن بەرى تانىسسىزدار؟

 - ءزۇلفيا ەكەۋمىز تانىسقالى ءبىراز جىلدار بولدى. ءبىزدى تانىستىرعان وسى سپورت. سول العاش تانىسقان كۇننەن بەرى قاراي وتە جاقسى ارالاسامىز. مەيلى، جارىستا بولسىن، مەيلى كۇندەلىكتى تۇرمىستا بولسىن ءبىر- بىرىمىزگە كومەكتەسىپ تۇرامىز. وتە جاقىن دوستارمىز. ول ازيا ويىندارىنا كەتتى. بۇيىرتسا، قازاقستانعا التىن مەدال سىيلايدى دەپ ۇمىتتەنىپ وتىرمىن.

- اڭگىمەڭىزگە راحمەت!

سۇحباتتاسقان كۇنسۇلتان وتارباي، حاميتبەك تۇردىبەك

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى