ەلباسىنىڭ ۇلىتاۋداعى سۇحباتىندا اقيقات ايتىلدى
«ەلباسىنىڭ ۇلىتاۋ تورىندە بەرگەن سۇحباتىن گازەتتەن دە وقىدىم، تەلەديداردان دا تىڭدادىم. ارينە، نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ كورەگەندىگىن، سوزگە شەشەندىگىن، ويىنىڭ ۇشقىرلىعىن ءبارى مويىندايدى. بۇل سۇحبات ەرەكشە قىرىنان تانىلدى. ەل مەن جەر، ءتىل مەن ءدىن، تاريح پەن مادەنيەت، قازىرگى ساياسات، ەكونوميكالىق جاعداي - ءبارىن جىلىكتەپ، قولمەن قويعانداي ەتىپ ايتىپ بەردى. ەڭ باستىسى، پرەزيدەنت ەلگە ءوز ويىن ناقتى ءارى قاراپايىم تىلمەن جەتكىزە ءبىلدى.
«ءبىزدىڭ «تەڭىزىمىز» - رەسەي تەرريتورياسى. ءبىزدىڭ «تەڭىزىمىز» - قىتاي تەرريتورياسى. وسى ەكى مەملەكەتتى تەڭىز دەپ ساناساق، ءبىز سولاردىڭ جاعاسىندا تۇرمىز. ەندى ءبىز وسىلارمەن ساۋدا-ساتتىق جاساماساق، وندا ەكونوميكامىز قالاي وسەدى؟» - دەدى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى. شىنىندا، ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتى ءار ەل مەن كونتينەنتتەردى ساۋدا-ساتتىق جاعىنان بايلانىستىرعان ۇلى جىبەك جولىنىڭ بەينەسى دەپ ايتۋعا ابدەن بولادى. جىبەك جولى - الەمدەگى ەڭ كونە، جان-جاقتى دامىعان، تۇراقتى، بەيبىت ءومىر ءسۇرۋدىڭ سيمۆولى بولعان ەكونوميكالىق-ديپلوماتيالىق بايلانىس قوي. ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا ەنە وتىرىپ قازاقستان قارا جانە بالتىق تەڭىزدەرىنە باج سالىعىنسىز شىعۋعا مۇمكىندىك الدى. قازىرگى تاڭدا ۆلاديۆوستوك ارقىلى تىنىق مۇحيتقا دا ەركىن وتكەل تاۋىپ وتىر. تەمىر جول جانە اۆتوموبيل ماگيسترالى قۇرىلىستارىنىڭ اياقتالۋى ەلىمىزدى ەۋروپا مەن ازيا اراسىنداعى اسا قۋاتتى كولىك دالىزىنە اينالدىرادى.
تاريحشى- فيلوسوفتار ⅩⅨعاسىردى - ەۋروپا عاسىرى، ⅩⅩعاسىر - امەريكا عاسىرى، ХХІ عاسىر - ازيا-تىنىق مۇحيت ءوڭىرىنىڭ عاسىرى دەپ تۇجىرىم جاساۋدا. شاماسى، ءۇشىنشى يندۋستريالىق ريەۆوليۋتسيانىڭ جەمىسى دە وسى جاققا قاراي اۋىسپاق. زامان تالابىمەن دامۋ قارقىنىنا ساي الەمدەگى ەكىنشى جانە ءۇشىنشى (قىتاي، جاپونيا) ەكونوميكالىق دەرجاۆالار، اسا جاڭا تەحنولوگيالار، اسكەري الەۋەت، ساياسي سالماق، يدەولوگيا مەن قۇندىلىقتار وسى وڭىرگە جايعاسقان.
ХХІ عاسىردا ەشقانداي مەملەكەت وقشاۋلانعان جاعدايدا الەمدىك باسەكەلەستىكتىڭ دامۋىنا توتەپ بەرە الماسى انىق. تەك قانا جەر استىنداعى بايلىققا يەك ارتىپ، عىلىمي-تەحنيكالىق جاڭا تەحنولوگياعا نەگىزدەلگەن ءوندىرىستى دامىتپاي، الەمدىك باسەكەلەستىككە ساي دامۋ مۇمكىن ەمەس. وسىنىڭ تامىرىن ءدوپ باسقان ەلباسى تابىستان تۇسكەن قارجىنىڭ ءبىرازىن ءوندىرىستى ءارتاراپتاندىرۋ سالاسىنا پايدالانۋدىڭ قاجەتتىگىن باسا ايتۋدا.
بۇل ءبىزدىڭ ستراتەگيالىق باعىت - شيكىزات ەكسپورتىنان دايىن ءونىم ەكسپورتىنا كوشۋ دەگەن ءسوز. جاڭا ينتەگراتسيالىق بىرلەستىكتەر وتاندىق كاسىپكەرلەرگە ۇلكەن مۇمكىندىكتەر تۋعىزىپ وتىر. اتاپ ايتساق، قازاقستان قازىرگى كەزدە سىرتقى نارىققا 700-دەن استام تاۋار شىعارىپ ساتۋدا. سوڭعى ەكى جىلدا قازاقستاندىق تاۋارلاردىڭ رەسەي نارىعىنا كوپتەپ ەنىپ جاتقانىن بايقاۋعا بولادى.
قوعام بولعان سوڭ وداقتى، ينتەگراتسيانى سىنعا الىپ جاتقاندار دا بارشىلىق. الەۋمەتتىك ستراتەگيا جانە ساياسي زەرتتەۋلەر ا ق ش مەملەكەتتىك حاتشىسىنىڭ وڭتۇستىك جانە ورتالىق ازيا ەلدەرى بويىنشا كومەكشىسى ر. بلەيك وسى ينتەگراتسيا تۋرالى وڭ پىكىرىن: «تۇركيادان كاسپي تەڭىزى ارقىلى وڭتۇستىك ازياعا دەيىن سوزىلعان ديناميكالىق دامۋداعى ايماقتا تىعىز ىنتىماقتاستىق پەن ينتەگراتسيا وركەندەۋ مەن تۇراقتىلىققا الىپ كەلەدى»، - دەگەن بايلاممەن بىلدىرەدى»، - دەپ جازىلعان ماقالادا.
ەلباسى بۇل جونىندە «بىرەۋلەر «رەسەي ءبىزدى قايتادان باسىپ الاتىن بولدى» دەپ قورقاقتايدى. ولاي ەمەس. قازاقستان، رەسەي جانە بەلارۋس ەلدەرى جينالىپ، ءۇش پرەزيدەنت ماسەلە قاراعان كەزدە، بىرەۋى قارسى بولسا، ەشقانداي شەشىم قابىلدانبايدى. كونسەنسۋس دەگەن سول. ەگەر ەكەۋىنىڭ شەشىمى جاقپايتىن بولسا، مەن قارسى بولامىن، ماسەلە شەشىلمەيدى. سوندىقتان، ءبارىنىڭ قۇقىعى بىردەي»، - دەپ اڭگىمەنىڭ اشىعىن ايتتى. شىنىندا، ە ا ە و-دا ەڭ باستى ماسەلە - قازاقستاننىڭ تاۋەلسىزدىگى، بۇل ىلعي ءبىرىنشى ورىندا تۇرادى. ە ا ە و تەك ەكونوميكالىق وداق ەكەنىن ەستەن شىعارماعان ءجون.
