ءتارتىپ ساقشىلارىنان ءتارتىپ كەتىپ تۇر
شاعىمدار دەر كەزىندە تىركەلىپ، حات رەتىندە قۇزىرلى ورگاندارعا جولدانادى.
مۇنداي حاتتاردىڭ جارتىسىنان كوبى ارىزدانۋشى ازاماتتاردىڭ پايداسىنا شەشىلىپ جاتادى ەكەن.
رەسپۋبليكا بويىنشا قوعامدىق قابىلداۋ بولمەلەرى بىلتىردان باستاپ جاڭا فورمات بويىنشا جۇمىس ىستەۋگە كوشىپ، مينيسترلەردەن باستاپ، وبلىس جانە اۋدان اكىمدەرىنىڭ تىزىمدەرى جاساقتالدى. ولار جىل بويى حالىقتى قابىلداپ جاتىر.
قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ باسشىلارى دا قابىلداۋ وتكىزەتىن بولدى. سونىڭ ارقاسىندا وڭ شەشىمىن تاپقان ارىزداردىڭ سانى دا ءبىرشاما ارتىپ وتىر. قابىلداۋ بولمەسى ماماندارىنىڭ ايتۋىنشا، ازاماتتار نەگىزىنەن، قۇقىقتىق جاردەم، كوممۋنالدىق قيىندىقتار مەن باسپانا ماسەلەسى بويىنشا وتىنىشپەن كەلەدى ەكەن. «سونىمەن قاتار قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا، سونىڭ ىشىندە ءتارتىپ ساقشىلارى مەن قىزمەتكەرلەرىنىڭ زاڭسىزدىعىنا قاتىستى شاعىمدار ءجيى ءتۇسىپ جاتادى.
اسىرەسە، جول پوليتسياسى قىزمەتكەرلەرى مەن ىشكى ىستەر سالاسىنا قاتىستى ارىز كوپ. تەك وسى جىلدىڭ توعىز ايىنىڭ وزىندە جول-كولىك وقيعاسىنا قاتىستى 768 شاعىم ءتۇستى» دەيدى قابىلداۋ بولمەسىنىڭ ماماندارى.
ارىزدانۋشىلاردىڭ ايتۋىنشا، كوپ جاعدايدا زاڭسىزدىقتارعا جول ساقشىلارىنىڭ وزدەرى جول بەرەدى ەكەن. ءىستى تىركەمەيدى. تىركەلگەنىن اياعىنا دەيىن جەتكىزبەيدى. پروكۋراتۋرا ماماندارى دا حاتتامالاردىڭ كوبى تەكسەرۋسىز قالاتىنىن، بەلگىسىز جاعدايدا بلانكىلەردىڭ جوعالۋى سەكىلدى جايتتاردىڭ كوبەيىپ بارا جاتقانىن ايتىپ جاتادى. جول پوليتسياسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى رەسمي دەرەكتى جاسىرىپ قالاتىندىقتان، كوپتەگەن ءىس اياقسىز قالادى.
كەيدە جول ساقشىلارى حاتتاما تولتىرماي-اق، «ءسۇزىسىپ قالعان» جۇرگىزۋشىلەردى ىمىرالاستىرىپ، ءوز جايىنا كەتىپ جاتاتىنى بار. ءبىراق مۇنىڭ اياعى داۋ-دامايعا ۇلاسادى. مىسال رەتىندە ايتار بولساق، استانا قالالىق ءى ءى د جول-پاترۋلدىك پوليتسيا پولكىنىڭ ءبىر قىزمەتكەرى كەنەسارى-سەمبينوۆ كوشەلەرىنىڭ قيىلىسىندا سوعىلىسىپ تۇرعان كولىك جۇرگىزۋشىلەرىن اۋىزشا كەلىستىرىپ قويا بەرگەن.
جول وقيعاسىنا كىنالى جۇرگىزۋشى جول ساقشىسىنىڭ كوزىنشە «كولىگىڭدى جوندەتە بەر، بىتكەن سوڭ اقشاسىن تولەيمىن» دەپ ۋادە بەرەدى. الايدا، ۋادە بەرگەن ادام قاراسىن كورسەتپەيدى. كورسەتكەن تەلەفونى مەن مەكەنجايى دا وتىرىك بولىپ شىعادى. قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنان ەش قايىر بولماعان سوڭ، پارتيانىڭ قابىلداۋ بولمەسىنە كەلىپ جۇگىنەدى. بۇگىندە ارىزدانۋشى احات مۇحامەد ۇلىنىڭ كولىگىن قيراتىپ 160 مىڭ تەڭگە شىعىن كەلتىرگەن جۇرگىزۋشى انىقتالىپ وتىر. ارىزدانۋشىعا سوتقا ارىز جازۋ تۋرالى ۇسىنىس بەرىلدى. ال جول-كولىك وقيعاسىن راسىمدەمەگەنى ءۇشىن پوليتسيا ستارشيناسى قاتاڭ سوگىس العانى بەلگىلى بولىپ وتىر.
بۇگىندە كۇرە جولدىڭ بويىنداعى باسسىزدىق پەن قوعامداعى تارتىپسىزدىكپەن كۇرەسۋدىڭ ورنىنا، ۋداي ماس كۇيىندە كولىككە وتىرىپ، ادام ولىمىنە سەبەپكەر بولىپ جاتقان قىزمەتكەر ازايماي وتىر. ءبىراق وكىنىشكە قاراي، بۇل وقيعالاردىڭ بارلىعى دا ىڭ-شىڭسىز باسىلىپ قالىپ جاتىر. «قىلمىستىق سيپات تابىلمادى» نەمەسە «ەكى تاراپ ءوزارا كەلىسىمگە كەلدى» دەگەن جەلەۋمەن ءىس جابىلىپ تىنادى.
ماسەلەن، 2013 - جىلى ستەپنياك قالاسىندا اقمولا وبلىسى اۋداندىق سوتىنىڭ بۇرىنعى ءتوراعاسى قايرات توقسانبايەۆ Daimler Chrysler كولىگىن ماس كۇيىندە ءارى قۇجاتسىز جۇرگىزىپ كەلە جاتىپ، جول جيەگىندە تۇرعان جۇكتى ايەلدى قاعىپ كەتەدى. كەلىنشەك كەلەسى كۇنى اۋداندىق اۋرۋحانادا كوز جۇمدى. «كەلتىرىلگەن زياندى تولىق وتەۋىنە بايلانىستى» جانە قازا تاپقان كەلىنشەكتىڭ تۋىستارىمەن كەلىسىمگە كەلدى دەپ بوساپ شىقتى.
بيىل جىل باسىندا قاراعاندى قالاسىندا Mercedes كولىگى 31 جاستاعى جاياۋ جۇرگىنشىنى قاعىپ كەتتى. قازا بولعان جىگىتتىڭ سوڭىندا جاس كەلىنشەگى مەن ءبىر جاسار بالاسى قالدى. قاڭتار ايىنىڭ 5- كۇنى اتىراۋ وبلىسى، قۇلسارى قالاسىندا Lexus سوققان 30 جاستاعى جىگىت وقيعا ورنىندا كوز جۇمدى. سول اپتادا استانا قالاسىندا دا قايعىلى وقيعا تىركەلىپ، 70 جاستاعى تەمىر جول ارداگەرى العان جاراقاتتان اۋرۋحانادا قايتىس بولدى. ءۇش وقيعا دا كولىكتى پروكۋراتۋرا قىزمەتكەرلەرى باسقارىپ كەلە جاتقاندا بولعان.
ارينە، بۇل وقيعالار دا كوپ ۇزاماي ۇمىت بولدى. تەك سوڭعى وقيعا - استانا قالاسىنىڭ الماتى اۋدانى پروكۋرورىنىڭ كومەكشىسى ماقسات شىڭعىسوۆتىڭ ءىسى ءبىرازعا سوزىلدى. ول جاڭا جىلدىڭ العاشقى كۇنىندە استانا كوشەلەرىنىڭ بىرىندە قاريانى كولىگىمەن قاعىپ كەتەدى. زارداپ شەگۋشىگە كومەك كورسەتۋدىڭ ورنىنا، ول وقيعا ورنىنان تايىپ تۇرعان.
وسىلايشا، 70 جاستاعى جاقسىلىق اقپانوۆ اۋىر جاراقاتتان اۋرۋحانادا جاتىپ كوز جۇمدى. ارادا كوپ وتپەي شىڭعىسوۆتى پوليتسيا تۇتقىنداپ، قىلمىستىق ءىس قوزعايدى. ءبىراق ءىس ءسوزبۇيداعا سالىنىپ كەتەدى. ارتىنشا شىڭعىسوۆ تاراپتار «كەلىسىمگە كەلدى» دەگەن جەلەۋمەن بوستاندىققا شىعادى.
امالسىز باقيلىق بولعان اقساقالدىڭ تۋىسقاندارى «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ قابىلداۋ بولمەسىنە شاعىمدانۋىنا تۋرا كەلەدى. قابىلداۋ بولمەسىندە باس پروكۋروردىڭ سول كەزدەگى ورىنباسارى جاقىپ اسانوۆتىڭ قابىلداۋىندا بولىپ، استانا قالاسىنىڭ الماتى اۋدانى پروكۋرورىنىڭ بۇرىنعى كومەكشىسىنە قاتىستى قىلمىستىق ءىستىڭ اۋرە-سارساڭعا سالىپ وتىرعانىن ايتادى.
«بىزگە قىسىم كورسەتىپ، مامىلەگە كەلۋدى سۇرايدى. ءبىراق ءبىز وعان كەلىسپەيمىز. شاعىم جازعانمەن، وعان ىلعي دا سىرعىتپا جاۋاپ الامىز. سىزدەن پروكۋروردىڭ كومەكشىسىن جاۋاپكەرشىلىككە تارتۋعا كومەك كورسەتۋدى سۇرايمىز» دەيدى مارقۇمنىڭ تۋىسى نۇرگۇل مولداگەلدينوۆا. ءوتىنىش يەسىن تىڭداعان باس پروكۋروردىڭ ورىنباسارى جاقىپ اسانوۆ قىلمىستىق ءىستى تەكسەرۋ بارىسىن ءوز باقىلاۋىنا الاتىنىن ءارى ءىستىڭ مۇقيات، ءادىل تەكسەرىلەتىنىن ايتادى. ەگەر ول كىنالى بولسا، قاتاڭ جازاعا تارتىلاتىنىنا ۋادە بەرەدى. وسىدان كەيىن كوپ ۇزاماي ءىس ءبىر ارناعا ءتۇسىپ، ادام قاققان شەندى 3 جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرىلدى. سوت سونداي-اق ونىڭ 2017 - جىلعا دەيىن كولىك تىزگىنىنە وتىرۋ قۇقىعىنان ايىرۋ تۋرالى شەشىم شىعاردى. ارادا شامالى ۋاقىت وتكەن سوڭ سوتتالۋشى جاق پەن جابىرلەنۋشى تاراپ ءوزارا كەلىسىمگە كەلىپ پروكۋروردىڭ بۇرىنعى كومەكشىسى ۋاقىتىنان بۇرىن بوستاندىققا شىقتى.
كۇنى كەشە عانا قاراعاندى وبلىسىندا 26 جاستاعى قىز لاۋازىمدى تۇلعانىڭ قۇربانى بولدى. قايتىس بولعان قىزدىڭ جاقىندارى كىنالىلەر جازادان قۇتىلىپ كەتە مە دەپ قورقىپ وتىر. ويتكەنى جەڭىل كولىك تىزگىنىندە بولعان جانسەرىك داۋرەنبەكوۆ - پوليتسيا قىزمەتكەرى، قاراعاندىنىڭ وڭتۇستىك-شىعىس پوليتسيا ءبولىمى باستىعىنىڭ ورىنباسارى ەكەنى بەلگىلى بولدى. «ۋداي ماس بولسا دا جازاسىز قالا ما دەپ قورقامىز. قىزىمىزدى قاعىپ كەتكەن ادامنىڭ تۋىسى وبلىستىق ىشكى ىستەر دەپارتامەنتى باستىعىنىڭ ورىنباسارى بولىپ ىستەيدى. قىزىما دەر كەزىندە كومەك كورسەتىلگەندە ءتىرى قالار ما ەدى؟ سوققان ادام كومەك كورسەتۋدىڭ ورنىنا، قاشىپ كەتكەن» دەيدى مارقۇمنىڭ اناسى التىن سۇيىندىكوۆا.
بۇركىت نۇراسىل
«ايقىن»
