قازاق بوكسىنىڭ قارا نارى - ءابدىسالان - كەسكىن

مومىن نۇرماحانعا ءۇبىرلى-ءشۇبىرلى بالانى قۇداي بەردى عوي.

ۇيەلمەلى-سۇيەلمەلى ءوسىپ كەلەدى، تۇگە. الدى قولعاناتتىققا جاراپ قالدى.

بۇل بيشارانىڭ دا قولى ەتەگىنە جەتكەنى دە ەندى، - دەپ جاناشىر اعايىن اڭگىمە ەتىپ جاتتى. «اقسارىداعى» اۋىلدا شىلدەحانا دۇركىرەپ ءوتتى.

سودان ءبىر اپتا اۋعاسىن جۇدىرىقتاي نارەستەنىڭ قۇلاعىنا ەتجەڭدى شال «ءابدىسالان، ءابدىسالان» دەپ ءۇش رەت سىبىرلادى. ەمشەك ەمىپ، تويىپ جاتقان بالا قولىن ەربەڭ-ەربەڭ ەتكىزىپ قالا بەردى - دەپ سۋرەتتەگەن ەدى قازاق سپورتىنىڭ قوس تۇلعاسى تۋرالى قالداربەك نايمانبايەۆ.

بەسىكتەگى بالانىڭ كىم ەكەنىن ءبىلىپ وتىرعان بولارسىز. ول - قازاق بوكسىنىڭ العاشقى قارلىعاشتارىنىڭ ءبىرى، بوكستان قازاقستاننىڭ 10 دۇركىن چەمپيونى، كسرو چەمپيوناتىنىڭ ەكى دۇركىن كۇمىس جۇلدەگەرى قازاقتان شىققان اسا اۋىر سالماقتاعى تۇڭعىش بوكسشى - ءابدىسالان نۇرماحانوۆ بولاتىن.

قازاق بوكسىنىڭ اتاسى شوقىر بولتەك ۇلى دەگەنىمىزبەن، ونىڭ ءىزباسارلارى جوق ەمەس ەدى. ولار شارشى الاڭمەن شەكتەلگەن جوق، شاكىرت تە تاربيەلەي ءبىلدى. ءابدىسالان نۇرماحانوۆتىڭ شارشى الاڭداعى تاماشا جەڭىستەرى وتكەن عاسىردىڭ ەنشىسىندە قالسا دا، جانكۇيەر قاۋىم ونى ۇلتتىڭ باتىرى دەپ اسپەتتەيدى.

ول بىردەن بوكس قولعابىن كيگەن جوق. العاشىندا وكتيابر جارىلعاپوۆ ءابدىسالاندى ۆولەيبولعا شاقىرىپتى. وكتيابر اعا «ءاي، سەن بالانىڭ جۇرەگىڭ انا جاقتا ەكەن. سەنەن ۆولەيبولشى شىقپايدى، بارساڭ بوكسىڭا» بار دەپتى.

قازاق بوكسىنىڭ قارا نارى بوكستى سپورت دەپ قانا بىلگەن جوق، ونى عىلىمعا اينالدىردى. باپكەرلىك جولىنداعى قادامى دا ءساتتى بولدى. شاكىرتتەرى رينگتىڭ شاڭىن قاعىپ، وليمپيادادا اتوي سالدى. 1996 - جىلى اتلانتا وليمپياداسى قارساڭىندا باسشىلاردىڭ تابالدىرىعىن توزدىرا ءجۇرىپ، قارجى ءبولدىرىپ، امەريكاعا ەلدەن بۇرىن ەرتە جەتەدى.

بوكسشىلار مۇندا بوي ۇيرەتىپ، تابيعاتىنا ابدەن سىڭىسەدى. وسىلايشا، كليماتقا توسەلگەن جىگىتتەر رينگتە ەلدىڭ ابىرويىن اسقاقتاتتى. مۇنىڭ ءوزى تۇنعان عىلىم دەپ ەسكە الادى سول كەزدەردى 1996 - جىلى ورىنباسارى بولىپ بارعان ق ر ەڭبەك سىڭىرگەن جاتتىقتىرۋشىسى تۇرسىنعالي ەدىلوۆ. ءابدىسالان اعا 90-جىلدارى تاريحتىڭ وتپەلى ساتىسىندا ەلىنىڭ ەڭسەسىن كوتەرىپ، جىگىتتەرگە جىگەر بەرە ءبىلدى. 1996 - جىلى اتلانتا وليمپياداسىندا بولات نيازىمبەتوۆ، ەرماحان ىبىرايىموۆ، بولات ءجۇمادىلوۆ جانە ۆاسيلي جيروۆ سول وليمپيادادا «ەڭ ۇزدىك بوكسشى» اتاعىن جەڭىپ الدى.

«1962 - جىلى كيەۆتە كسرو-نىڭ ەكى الىپ بوكسشىسى فينالدا كەزدەستى» دەپ ەسكە الدى بەلگىلى سپورت جۋرناليسى قىدىربەك رىسبەك ۇلى.

بۇل كسرو چەمپيوناتىنىڭ اقتىق ايقاسى ەدى. ءابدىسالان وسى جەكپە-جەكتە ناعىز باتىرعا ءتان مىنەز كورسەتتى. ءۇش راۋند بويى ابراموۆقا ەس جيعىزعان جوق. قارسىلاسىن ەكى مارتە نوكداۋنعا تۇسىرسە دە، تورەشىلەر ادىلدىكتى بەلدەن باسىپ، جەڭىستى اندرەيگە الىپ بەرەدى.

تورەشى ءبىراق ابراموۆتىڭ قولىن كوتەرگەن ساتتە نۇرماحانوۆتىڭ باپكەرى داۋلەتكەرەي مۋللايەۆ جىلاپ جىبەردى. «قازاق بالاسىنا كورسەتىلگەن مۇنداي قياناتتار كوپ ەدى»، - دەيدى قىدىربەك اعا.

تاۋ تۇلعالى الىپ دەنەسىنە قىزىققان شاكەن ايمانوۆ ءابدىسالاندى «قىز-جىبەك» فيلمىنە تۇسۋگە شاقىرىپتى. ءبىراق سول تۇستا عىلىمعا دەن قويعان ابەكەڭ كينوعا تۇسۋدەن باس تارتتى. ەسەسىنە، بىلعارى قولعاپتىڭ ناعىز شەبەرى اتاندى. كسرو قۇراماسىمەن وليمپياداعا قاتىسپاسا دا، ەلدىڭ سىي-قۇرمەتىنەن كەندە قالعان جوق.

قايدا بارسا دا قازاقتىڭ ءابدىسالانى اتانىپ ءجۇردى. ونىڭ ارمانى قازاق بالاسىنىڭ وليمپ شىڭىن باعىندىرعانىن كورۋ ەدى. ارمانىنا جەتتى. ءوزى تۋىپ وسكەن توپىراقتىڭ ۇلانى بەكزات ساتتارحانوۆ سول بيىكتى باعىندىردى...

BNews.kz

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى