كوڭىلدەس كەلىنشەكتىڭ كۇيەۋى سەكىلدى
« كەشىرەك شىقتىق قوي، ۇلگەرمەي قالساڭىزدار قايتەسىزدەر؟ » - دەدى شوپىر بالا. جۇرە كورەمىز،- دەدى قاسىمدا وتىرعان قازاقى تاقيالى، جۇقا ساقالدى جىگىت. سول كەزدە الدىڭعى ورىندىقتا وتىرعان قاسقاباس (ەلۋگە يەك ءىلىندىرىپ قالعان كىسى) جۇرگىزۋشىگە دەنەسىمەن ىركىلدەي بۇرىلىپ، جۇزىنە مىسقىل ما، الدە كۇلكى ءۇيىردى. سوسىن بارىپ: « ۇلگەرمەسەم وكىنىش جوق، بارار جەرىم جەتەدى. ارى وتكەن بەرى وتكەندە الدىمنان شىعاتىن كەلىنشەكتەرىم جەتەدى، سىرتتا كوپ جۇرەمىز، ويتپەي بولا ما، جىگىتتەر، ءا!» - دەپ وتىرىك كەڭكىلدەدى.
« ول ايەلدەردىڭ كۇيەۋلەرى جوق پا، اعا، سوندا؟ ؟ » - دەپ، ءسوز قوسارلادى تىزگىنشى جىگىت. « بار مەن جوقتىڭ اراسى... كۇيەۋلەرى كوبىندە سىرتتا جۇرە مە بىردەڭەسى بار، ونى قايتەيىن، ايتەۋىر كەلىنشىكتەرىم قاشاندا دايىن، ءبىرى بولماسا ءبىرى بار» - دەپ، ماساتتاندى قاسقاباس.
سول كەزدە قازاقى تاقيالى جىگىت: « اعاسى، ءوز ايەلىڭىز بار ما ەدى؟ ؟ » - دەپ الدىڭعى جاققا قاراي جەپ- جەڭىل ساۋال تاستادى. اناۋ قاسقاباس ءوزى ايتقانىن ءوزى قيالداپ وتىرىپ، ءمان دە بەرگەن جوق، « ءيا بار، ايەلىم بار، ۇيدە» - دەپ، تەك قۇلاققا تيگەن سوزگە جاۋاپ بەرە سالدى. « ەندەشە جاڭاعى كەلىنشەكتەردىڭ كۇيەۋى سەكىلدى ءسىز دە سىرتتا جۇرگەن جوقسىز با؟ ؟ . . » - دەپ قويىپ قالدى قاسىمداعى جۇقا ساقالدى، قازاقى تاقيا.
قاسقاباس ىشقىنىپ ارتقا بۇرىلدى. ءوڭى ءورت سوندىرگەندەي. قان كورگەن بۇقاداي تىجىرىنىپ، بۋىنىپ بارادى. ماشينا وڭدى- سولدى تەربەلىپ كەتتى. شوپىردىڭ دا قولى قالتىراپ كەتكەندەي بولدى. شىندىقتىڭ سوققىسى وسىنداي اۋىر بولار ما؟ ؟ ! ماشينانىڭ ىشىندە ساناۋلى سەكۋندتاردان كەيىن جارىلىس بولاتىنداي تىم- تىرىس قالدىق.
شوپىر جىگىت امالىن تاپتى ايتەۋىر، الدىندا تۇرعان ماگنيتوفوندى باقىرتتى دا جىبەردى. « ال بيكەشتەر وتتاي بولىپ، قول تيگىزبەس شوقتاي بولىپ جانادى ەي...» دەپ، دۇڭكىلدەتىپ الا جونەلدى...
تاقيالى جىگىتتىڭ وسى اڭگىمەسىنەن كەيىن مىنا ءبىر وقيعا ويىما ورالدى. ءبىر شاھاردى ارالاۋعا كەلگەن پاتشانىڭ ەرتىپ جۇرگەن قىزى جوعالىپ كەتەدى. ەركەتوتاي جالعىز قىزىنان كوز جازىپ قالعان پاتشا نوكەرلەرىنە اشۋلانىپ تەز ارادا تاۋىپ اكەلۋدى بۇيىرىپ جارلىق شاشادى. اساي- مۇسەيلەرى اينالا جۇگىرىپ قىزدى ءبىر قاراشانىڭ زورلىق جاساپ جاتقان جەرىنەن تاۋىپ الادى. الگى جىگىتتى شاشىنان سۇيرەپ پاتشانىڭ الدىنا اكەلىپ، بولعان جايدى بايان ەتەدى.
پاتشا ابدەن تىڭداپ بولعاننان كەيىن « ونى قويا بەرىڭدەر» دەپتى. اينالا جۇرت اڭ- تاڭ. كەسىمدى ءسوزىن ايتىپ كەرى بۇرىلىپ ادىمداي جونەلگەن پاتشانىڭ سوڭىنان ەكى ەتەگى جەلبىرەپ، ءبىر ءۋازىر جەتىپتى. « تاقسىر، مۇنىڭىز نە؟ ؟ بۇل جۇمساقتىعىڭىزدا نەندەي سىر بار؟ ؟ . . » دەپتى بۇگەجەكتەپ. سوندا پاتشا: « بۇل جۇمساقتىق ەمەس، جاۋىزدىقتىڭ وتەمى. وسىدان جيىرما جىل بۇرىن ءدال وسى جەردە، مەن دە ءبىر ايەلگە جاڭاعىداي قيانات جاساپ...» دەپ ءسوزىنىڭ سوڭىن جۇتىپ، تۇنجىراپ وتىرىپ قالعان ەكەن. سوسىن سوڭىندا تۇرعان قارا ءنوپىر حالىققا قاراپ تۇرىپ: « اركىم ادىلەتتىلىكتى وزىنەن باستاسىن!» دەپتى دە جۇرە بەرىپتى.
قاسقاباسقا كىم جەككورىنىشتى؟ ؟ قوزدانىپ كەلە جاتقان ناپسىسىنە شىرپى سالىپ ۇرلەپ وتىرعان شوپىر جىگىت پە؟ ؟ جوق، ونىسىنا سۋ سەۋىپ، كۇنادان ساقتاندىرعان جۇقا ساقال تاقيالى جىگىت پە؟ ؟ ءبىزدىڭ قوعامنىڭ قازىرگى سيپاتىنىڭ ءبىر ۇزىك كورىنىسى وسى. ءوزىڭىز تۋرالى شىندىقپەن ءسۇت پىسىرىم ۋاقىت بەتپە- بەت قالىپ كورىڭىزشى! قانداي بولار ەكەن؟ ؟!
ايانبالا التاي
KAZAITYS. KZ
