كۇيەۋىم ناماز وقىعىسى كەلەدى، مەن قارسىمىن
بۇگىن مەن دە ءوزىمنىڭ سىرلاسىما اينالعان وسى ءبىر ايدار ارقىلى وقىرمانعا باسىمنان ءوتىپ جاتقان مىنا ءبىر جايتتى جولداپ وتىرمىن.
ەگەر كوڭىلدەرىڭىزدەن شىعىپ جاتسا جارىققا شىعارارسىزدار.
مەنىڭ تاپ وسى جازبامدى وقىعان ءبىراز قاۋىم مەنى «ءدىنسىز، مۇسىلماندىققا قايشى ارەكەت جاساۋشى» دەپ قابىلداۋى دا مۇمكىن. ءبىراق ءبىزدىڭ وتباسىنداعى قازىرگى جاعدايدىڭ تىم شيەلەنىسىپ كەتكەنى مەنى قاتتى الاڭداتۋدا. سوندىقتان وسى ءبىر جايتتى قاعاز بەتىنە ءتۇسىرۋدى دۇرىس دەپ ويلادىم.
وسىدان ءبىر جارىم جىل بۇرىن ءبىز سۇتتەي ۇيىعان وتباسى ەدىك. ال قازىر ءبىزدىڭ شاڭىراقتىڭ تاتۋلىعى شايقالعان. بۇعان ناقتى سەبەپ - كۇيەۋىمنىڭ ءدىندارلىققا بەت بۇرعىسى كەلەتىنى. اقيقاتىن ايتۋ كەرەك، كەزىندە مەنىڭ كۇيەۋىم دە، اراق-شاراپتى ءىشتى، قىز-قىرقىنعا قىرىندادى، توي-تومالاقتىڭ «گۇلى» دە بولا ءبىلدى. ءتىپتى ول وسىنداي ىردۋ-دىردۋدان ابدەن شارشاعان مەنى «مودادان قالعانسىڭ» دەپ تە سوگەتىن.
«ەلدىڭ ايەلدەرى ءتارىزدى ىشەتىن جەردە ءىشىپ، بيلەيتىن جەردە بيلەپ، كۇلەتىن جەردە كۇلىپ نەگە جۇرمەيسىڭ» دەپ تالاي مارتە تۇقىرتقان كەزى دە بولدى. وندايدا بالالارىمدى قۇشاقتاپ، ءبىر اللاعا شۇكىرشىلىك ەتىپ ۇيدە قالا بەرەتىن ەدىم.
ءومىرىمىز وسىلاي جالعاسا بەرەتىن بە ەدى، كىم ءبىلسىن؟ ءبىر كۇنى ول ۇيگە باسقا جۇمىسقا اۋىساتىنىن ايتىپ كەلدى. ءسويتىپ، قالاداعى بەلگىلى ءبىر كومپانياعا كولىك جۇرگىزۋشى بولىپ جۇمىسقا تۇردى.
مەن بۇعان «جالاقىسى دا اجەپتاۋىر، ورتاسى دا وزگەردى» دەپ قۋانىڭقىراپ ءجۇردىم. سول جۇمىسقا كىرگەلى بەرى كۇيەۋىمنىڭ مىنەزى قاتتى وزگەرە باستادى. ءبىر جاقسى جاعى ول بۇل جۇمىسقا كىرگەن سوڭ ىشىمدىك اتاۋلىنى مۇلدەم تاتىپ المايتىن بولدى. كولىگىنە قۇراننىڭ سۇرەلەرىن ءىلىپ، ءتىپتى ۇيگە مۇسىلمان دىنىنە قاتىستى كىتاپتار اكەلىپ وقي باستادى. باستاپقىدا بۇعان ءىشىم جىلىپ، بۇل ارەكەتتەرىن قۇپتاپ، كەيدە ءدىن يسلام تۋرالى كىتاپتاردى وزىمدە ساتىپ اپەرىپ ءجۇردىم.
بىرتىندەپ ول كولىگىنە وتىرعان بەتتە قۇران سۇرەلەرىنىڭ اۋديو تاسپاسىن قوسىپ قوياتىندى شىعاردى. مەن بۇعان تىپتەن قۋانىپ تۋعان-تۋىستارىما «مىناۋ ءبىر جاقسى نىشان بولدى» دەپ ماقتانىشپەن جەتكىزدىم.
ودان كەيىن باقيلىق بولعان اتا-بابالارىمىزعا، تۋعان-تۋىستارىمىزعا قۇران باعىشتاۋدى ۇيرەنىپ، دۇعا-تىلەگىن ايتىپ وتىراتىنى، تىپتەن كوڭىلىمدى مارقايتىپ ءجۇردى. وسىلايشا جالعاسىپ-جالعاسىپ كەلىپ بىرتىندەپ ول ماعان مىناداي ەسكەرتۋلەر ايتا باستايتىن بولدى: «مىناۋىڭ مۇسىلماندىققا جات»، «بۇل اللاعا سەرىك قوسۋ»، «كۇيەۋىنىڭ ريزاشىلىعىن الماعان ايەل جۇماققا بارمايدى»، «كۇيەۋىن بەتىنەن العان ايەل توزاقتا كۇيەدى»، «بالانى ۇشىقتاما، ول اللاعا سەرىك قوسۋ»، «ءۇيدى الاستاما، ول سەرىك قوسۋ»، «ارۋاق قولدايدى دەمە، ول سەرىك قوسۋ». مىنە، وسى ىسپەتتى تولىپ جاتقان ەسكەرتپەلەردەن قازىردە ۇيىمىزدە ءجيى-ءجيى ۇرىس-كەرىس بولادى.
مەن قانشا جەردەن ءوزىمنىڭ پىكىرىمدى دالەلدەگىم كەلسە دە، وعان قۇلاق اسىپ جاتقان ول جوق. ورىندى-ورىنسىز وسىنداي ءدىندارلىعىن كورسەتىپ ءبارىمىزدى ابدەن مەزى ەتتى. ءتىپتى قازىر توي-تومالاققا بارۋدان دا قالدىق. بۇرىندارى كەلىمدى-كەتىمدى قوناقتارمەن ەسىگىمىز جابىلمايتىن.
ال قازىر كۇيەۋىم وزىمەن-ءوزى وقشاۋلانىپ، تۋعان-تۋىستارمەن ەتەنە-جاقىن ارالاسقىسى دا كەلمەيدى. ءولىم-ءجىتىم، توي-تومالاقتارعا بارا قالسا، بىرەۋلەر جاقتىرا ما، جاقتىرماي ما - بىلەتىن ۋاعىزىن ايتىپ ماڭىنداعىلاردى مەزى ەتەدى. وتكەندە ءبىر تۋىسى دۇنيەدەن ءوتتى. سول ۇيگە كەشكىسىن بارلىق جاقىندارى جينالىپ، ۇلكەن كىسىلەردىڭ ءبىرى ءۇي يەسىنە ءمايىت جاتقان جەرگە شىراق جاعىپ قويۋ قاجەتتىگىن ءتۇسىندىرىپ جاتتى. سول كەزدە كۇيەۋىم «ول - سەرىك قوسۋدىڭ ءبىر ءتۇرى. مۇندايدى «شيرك» دەيدى. ونداي ىرىمداردى قولدانۋدىڭ ەش قاجەتى جوق» دەپ شىراق جاعۋعا قارسىلىق تانىتىپ، جۇرتتىڭ بارلىعىن تىكسىندىرىپ تاستادى. ءتىپتى سول اۋىلدىڭ مولداسى دا كۇيەۋىمدى قولداپ «دۇرىس، بۇل كىسى بىلەدى ەكەن» دەپ دەم بەرە ءتۇستى. بايقاعانىم، كۇيەۋىمنىڭ ەسكەرتۋلەرى قازىردە تىم تەرەڭدەپ كەتتى. ءوزىنىڭ كەمشىلىكتەرىن كورمەي، ءبىرىنشى مەنىڭ كەم-كەتىگىمدى تىزبەلەيدى.
باسىندا ىشىمدىكتى تاستاعانىنا، مۇسىلماندىق تۋرالى ايتا باستاعانىنا قاتتى قۋانۋشى ەدىم. ءدىن وكىلدەرىنىڭ كىتاپتارىن ۇيگە جيىپ ءدىن يسلام نەگىزدەرىن وقي باستاعىنا ءىشىم جىلۋشى ەدى. ال قازىر دەر كەزىندە توقتاۋ سالا الماعانىما وكىنەمىن. قازىر ول جۇما نامازىنا ۇزبەي بارادى. ءبىر جارىم اي بولدى «نامازعا جىعىلسام با» دەپ، مەشىتكە بارىپ ارنايى ءدارىس الىپ ءجۇر. ءبىراق مەن كەشە عانا ونىڭ نامازعا جىعىلۋىنا تۇبەگەيلى قارسى ەكەنىمدى اشىپ ايتتىم.
«نە نامازدى، نە مەنى تاڭدايسىڭ» دەپ ەم، ول «سۋبحاناللاھ، سۋبحاناللاھ» دەدى دە ۇيدەن شىعىپ كەتتى. ايتىڭىزدارشى، مەن ەندى نە ىستەۋىم كەرەك؟! قورقاتىنىم، ەرتەڭ ول تاعى دا انانى-مىنانى ايتىپ تىنىشتىعىمىزدى ودان ءارى بۇزادى.
قازىردىڭ وزىندە وتباسىمىزدىڭ بەرەكەسى كەتىپ قالدى. 13 جاسقا تولماعان ۇلىم اكەسىنىڭ ۋاعىزىن تىڭداعىسى كەلمەسە، وعان دۇرسە قويا بەرەدى. تۋىستارىمىز بەن دوستارىمىز دا ونىڭ رەتتى-رەتسىز ەسكەرتپەلەرىن تىڭداۋدان ابدەن جالىققان. مەنىڭ دە جۇيكەم سىر بەرىپ ءجۇر. ول ەرتەڭ ناماز وقىسا، ودان ءارى تىنىشىمىز كەتەتىنىن جاقسى ءبىلىپ وتىرمىن. راس، مەن ناماز وقۋ مۇسىلماننىڭ بەس پارىزىنىڭ ءبىرى ەكەنىن جاقسى بىلەمىن. ءبىراق وتىزدان ەندى عانا اسقان كۇيەۋىمنىڭ ءداستۇرلى يسلامنان الىستاپ، باسقا اعىمعا ويىسىپ بارا جاتقانىن ءىشىم سەزەدى. ونى بۇل تىعىرىقتان قايتسەم الىپ شىعامىن؟ نە ىستەۋىم كەرەك؟ قۇرمەتتى وقىرمان، وي قوسىڭىزدارشى؟!
«الاش ايناسى»
