ەلوردا اۋىسقانىمەن، ەن تاڭبا وزگەرمەگەنى قالاي؟
سوندا قىرعىزدار ءوز استاناسىن قاعاز تۇرىندە اۋىستىرعانىمەن، الەمدىك اۋە كارتاسىندا ءالى دۇرىستاي الماپتى عوي دەپ كۇلۋشى ەدىك. وزگەلەر ەندى بىزگە كۇلە مە دەپ قورقامىز.. .
الماتىدان استاناعا ۇشار بولساڭىز: بارار باعىتىڭىز استانا ەكەنى انىق، الايدا سول استانا دەگەن تۇستا حالىقارالىق TSE دەگەن بەلگى تۇرادى. ول نە دەپ كوپ ادام باس قاتىرا بەرمەيدى. بۇل - سەلينوگراد دەگەن قالانىڭ بەلگىسى.
جاقىندا استاناعا جول تۇسكەن. استاناعا بارعان ادامنىڭ سۋرەتكە تۇسپەي تۇرمايتىنى بەلگىلى. قولىمىزدا - iPad. سىرت-سىرت ەتكىزىپ بىرنەشە سۋرەت تۇسىردىك. بۇل قوندىرعىنىڭ كەرەمەتتىگى سول: قايدا بارعانىڭىز، قايدا تۇرعانىڭىز، قايدا جۇرگەنىڭىزدى ايداي اشىق كورسەتىپ تۇرادى؛ امەريكالىق سپۋتنيكتىڭ كىندىگىنە بايلاپ قويعان ءبىر سيقىرى بار سەكىلدى، ەشكىمنەن ەشتەڭەنى جاسىرا المايسىز.
سونىمەن، سۋرەتكە ءتۇسىرۋىن تۇسىردىك. قوندىرعىنىڭ بەتىنە - «سەلينوگراد. قازاقستان» دەگەن جازۋ شىعىپ تۇر. «اۋ، استانامىز قايدا؟» دەگەن ويدىڭ باسىڭىزعا سارت ەتىپ كەلە قالاتىنى انىق. شىنىندا، نە قىلعان سەلينوگراد؟ بۇل اتاۋ باياعىدا اقمولاعا، ودان استاناعا اۋىستىرىلماپ پا ەدى؟!.
جوق، ءبىز ءوز ەلوردامىزدىڭ اتاۋىن استانا دەگەن اتاۋعا اۋىستىرىپ العانبىز دەپ جۇرگەنىمىز بەكەر ەكەن. حالىقارالىق اۋە قاتىناسى بەلگىلەرىندە سول - TSE، ياعني - سەلينوگراد. ا ق ش ويلاپ تاپقان iPad جۇيەسىندە دە - سەلينوگراد. سوندا استانا قايدا؟
بالا كەزىمىزدە ءبىر جارتاسقا «كۇن كوسەمىمىز» لەنيننىڭ اتى جازىلعانىن، سول جازۋدى قانشا وشىرسە دە «لەنين» دەگەن ءسوز شىعا بەرەتىندىگى تۋرالى ەرتەگىگە بەرگىسىز وقيعانى وقىپ وسكەن ەدىك. بۇل پرولەتاريات كوسەمىنىڭ «ماڭگىلىگىن» ايگىلەيتىن شىعارما بولاتىن. «سەلينوگراد» اتاۋى دا تاپ سول «لەنين» دەگەن ءسوز سەكىلدى وشپەيتىن نارسە مە؟ استانا - استانا بولعالى دا 20 جىلعا جاقىنداپ قالدى. ءبىراق سەلينوگراد اتاۋى لەنيننىڭ جارتاسقا قاشالىپ جازىلعان ەسىمى سەكىلدى وزگەرمەي كەلەدى...
قاشانعى؟!.
بىزدە كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا دەگەن سالا بار. سول سالادا نەبىر قاسقا باس مىقتىلار جۇمىس ىستەيدى. ءبىز كورگەن سەلينوگراد اتاۋىن ولاردىڭ دا كورمەۋى مۇمكىن ەمەس. ولار حالىقارالىق اۋە قاتىناستارىنىڭ زاڭ-زاكۇندىك ماسەلەلەرىن بىزدەن گورى جەتىك بىلەتىندىگىنە ەش داۋىم جوق. «اي، استانامىز - استانانى قاشانعى سەلينوگراد قالپىندا قالدىرا بەرەمىز، وسىنى وزگەرتەيىك تە» دەيتىن ءبىر جاننىڭ تابىلماعانى ما؟ قايتىپ، قالاي وزگەرتۋ جونىندە ولار بىلمەيدى دەپ ايتا المايمىز. ءبىراق سول شىركىندەردە ەشقانداي نامىس قالمادى ما؟ - دەپ قايران قالۋدان باسقا امال تاپپايمىز.
ەلىمىز ەگەمەندىگىن الدى. ەلوردانى اۋىستىردى. وعان استانا دەگەن اتاۋ بەردىك. باسقا جۇرت باسىمەن قايعى بولىپ جاتقاندا ءاپ-ادەمى استانانى تۇرعىزىپ الدىق. ازعانتاي ۋاقىت ىشىندە! قازاق - قازاق بولعالى ءوز قولىمەن سالعان تۇڭعىش قالا. از ۋاقىتتا سالعاسىن قۇرىلىس ساپاسىندا «اتتەگەن-ايلارى» دا بار شىعار، الايدا بۇل - قازاقتىڭ ءوز قالاسى، ءوز استاناسى! قازىر قازاعى باسىم قالانىڭ ءبىرى جانە بىرەگەيى. «تاۋەلسىزدىك العالى نە بىتىردىك؟» دەيتىن بولساق، ءبىرىنشى كەزەكتە وسى استانا قۇرىلىسىمەن ماقتانىپ، مارقايامىز.
«قولدا وسكەن تۇيەنىڭ تايلاق اتى قالمايدى» دەۋشى ەدى اۋىلدىڭ شالدارى. سول ايتقانداي، ەلوردا اتاۋى وزگەرگەنىمەن ونىڭ ەن تاڭباسى وزگەرمەگەنى قالاي؟!. «بۇل قالاي؟» دەپ بىلايعى جۇرتتىڭ باس قاتىرعانى بولماسا، قازاقستاننىڭ وسى سالانى قاداعالايتىن كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا تاراپىنداعى قۇرىلىمىنىڭ باسشىلارى نەگە ويلانبايدى؟ نەگە ارەكەت ەتپەيدى؟
الدە، الگى لەنيننىڭ اتى وشپەيتىنى سەكىلدى، «كۇن كوسەمنىڭ» بىزگە قالاي ءومىر ءسۇرۋدى ۇيرەتكىسى كەلەتىن دزيۋ-دوشى ۇرپاعى قاراماعىنا الاتىن كۇندى كۇتىپ جۇرگەندەر بار ما؟!. «باياعى بەرگەن سەرتكە - بەرىكتىگىمىز» سول كەزدە كەرەك بولا ما؟!.
قالاي دەسەك تە، «سەلينوگراد» اتاۋىنىڭ قوسامجارلانىپ قالماي كەلە جاتقانى تاۋەلسىز قازاق بالاسى ءۇشىن ۇيات نارسە. باسقا - باسقا، تاپ وسىنى ءبىر جاعىنا شىعارار كەز كەلدى. وسى جاعىن ويلاسىپ، قوسپاق اتاۋدان تەزىرەك ارىلۋدىڭ كەسىمدى دە شەشىمدى جولىن تابۋ كەرەك دەيمىز.
نۇرتورە ءجۇسىپ
«ايقىن گازەتى»
