ۆاشينگتوندا «الەم ابايدى تانۋى كەرەك...» جوباسى قولعا الىندى
قازاقستانداعى اباي اتىنداعى ەڭ كونە كىتاپحانا 1883- جىلى سەمەي وبلىستىق ساناق كوميتەتى ۇيىندە اشىلدى. ونىڭ ۇيىمداستىرۋشىلارى ⅩⅨعاسىردىڭ اياعىندا جەر اۋدارىلىپ كەلگەن ورىس زيالىلارى ە. ميحاەليس، ا. لەونتيەۆ، م. فيليپپوۆ ەدى. ولار كىتاپ قورىن شەتەل جانە ورىس ويشىلدارى مەن اقىن-جازۋشىلارىنىڭ ەڭبەكتەرىنەن قۇرادى. كىتاپحانا اشىلعان ساتتە مۇندا 130 وقىرمان، 274 دانا كىتاپ قورى بولعان.
اباي كىتاپحاناسىنا دەگەن قۇرمەت عاسىردان-عاسىرعا جالعاسا بەرۋدە. ا ق ش-تاعى «كومپاني ە» كومپانياسىنىڭ باس ديرەكتورى، سميتسون ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ارنايى وكىلى پول گوردون ەميرسون وسىندا قوناقتا بولدى، دەپ حابارلايدى ادەبيەت پورتالى.
مادەني جۇمىستار جونىندەگى بۇل ديپلوماتتىڭ سوزىنە قاراعاندا، ۆاشينگتون قالاسىندا «الەم ابايدى تانۋى كەرەك» جوباسى قولعا الىنىپتى. سوعان وراي پول گوردون ەميرسون مالىمەتتەر جيناقتادى. كىتاپحاناداعى ابايدىڭ رۋحاني ورتالىعىندا قوناق قالانىڭ جانە كىتاپحانانىڭ تاريحىمەن، حاكىم ابايعا ءنار بەرگەن رۋحاني قۇندىلىقتارمەن، سيرەك كىتاپتار كورمەسىمەن، اقىننىڭ مول مۇراسىمەن، الەم تىلدەرىندەگى شىعارمالارىمەن تانىسىپ، ونەر ءدۇلدۇلى تۇرسىنعازى راحيموۆتىڭ ورىنداۋىنداعى اباي اندەرىن، بەكەن يسابايەۆ، توكەن يبراگيموۆ، مۇرات سۇلتانبەكوۆتەردىڭ ۇلى تۇلعا جايلى پىكىرلەرىن بەينەتاسپاعا جازىپ الدى.
«ماعان سەمەي قاتتى ۇنادى، كۇشىكباي جوتاسىنداعى باتىرعا ارنالعان ەسكەرتكىش- مونۋمەنت، «ەڭلىك-كەبەك» كەسەنەسى، قوڭىر اۋليە ۇڭگىرى مەن شىڭعىستاۋ جەرىنە بايلانىستى تاريحي-اڭگىمەلەرگە قانىق بولدىم. سىزدەر باقىتتى حالىق ەكەنسىزدەر. جيدەبايداعى ابايدىڭ قورىق-مۇراجايى مەن بورىلىدەگى مۇحتار اۋەزوۆتىڭ مۇراجاي ءۇيىن ارالاپ، ۇلىلار تۋرالى مول اقپارات الدىم. وسىنىڭ ءبارىن ۆاشينگتون كۇتىپ وتىر. اباي مەن شاكارىمنىڭ كەسەنەسىنە تاعزىم ەتتىم. شاھارداعى اباي الاڭىنداعى ۇلى اقىننىڭ پاراساتتىلىققا تولى بەينەسى مەن ءۇشىن ەرەكشە اسەر قالدىردى»، - دەدى پول گوردون ەميرسون.
