جاسى كىشىگە كۇيەۋگە تيۋ باق پا، سور ما؟
وسى تاقىرىپقا قاتىستى ءوزىم كۋا بولعان مىنا ءبىر جايتتاردى وقىرماندارىنىڭ تالقىسىنا ۇسىنباقپىن.
مەنىڭ بولەم بۇرىن تۇرمىستا بولعان ەدى. كۇيەۋى ۇردا-جىق بولىپ، ونىمەن ءدام-تۇزى جاراسپادى. ونىمەن اجىراسقاننان كەيىن ۇزاق جىلداردان سوڭ بولەم وزىمەن بىرگە جۇمىس ىستەيتىن سامات اتتى جىگىتتى ۇيىنە كىرگىزىپ الدى. ساماتتىڭ جاسى ودان 8 جاس كىشى. بۇرىن ۇيلەنبەگەن.
بولەم ساتۋشى بولىپ ىستەيتىن دۇكەندە سامات كۇزەتشى ەكەن. باسىندا باسىبايلى باسپانا جوق، پاتەر جالداپ جۇرگەن جىگىت. باستاپقىدا بولەممەن ويناپ-كۇلىپ ونىڭ ۇيىنە كەلىپ جۇرسە كەرەك. كەيىن بولەم ودان جۇكتى بولىپ قالادى. سودان سوڭ سامات ونىڭ قولىنا ءبىرجولا كىردى. وبالى نەشىك، ەكەۋى تاپ-تاماشا ۇلگىلى وتباسى بولىپ تۇرىپ جاتىر. باستاپقىدا ساماتتىڭ تۋىستارى «كارى كەمپىر الدىڭ» دەپ بۇل ۇيگە جولامايتىن، كەيىن اقىرىن-اقىرىن ارالاسا باستادى.
بولەم جاس بىرەۋگە كەتىپ قالا ما دەپ ۋايىمدايتىن بولۋى كەرەك، ساماتتى ارتىق-اۋىس ەشقايدا جىبەرمەيدى. كلاستاس دوستارىمەن ارالاستىرمايدى. قارتايىپ قالدىم با دەپ ويلاي ما، ءبىر جىلدارى قىمبات وپا-دالاپ ساتىپ الىپ، بەتىن ارلەۋگە بارىن سالىپ ءجۇردى. ءبىراق وعان اقشا قاشانعى جەتە بەرسىن، ونى دا قويدى.
بولەمنىڭ باستىعى بولىپ كەلەتىن تولقىن اتتى كارى قىز دا جاس جىگىتپەن قول ۇستاستى. ول ءوزىنىڭ جۇرگىزۋشىسىن ۇيىنە كىرگىزىپ الدى. ۇلدە مەن بۇلدەگە ورادى. ەكەۋى ۇزاق جىلدار بويى پەرزەنت كورمەي ءجۇردى، كەيىن الماتىعا بارىپ جاساندى ۇرىقتاندىرۋ جاساتقىزىپ، ەگىز بالالى بولدى. قازىر جاقسى وتباسى بولىپ ءومىر ءسۇرىپ جاتىر.
تاعى ءبىر قۇربىم وزىنەن 8 جاس كىشى جىگىتكە تۇرمىسقا شىعىپ الدى. جالپى، قازىرگى قىزداردىڭ بويىنان جاس جىگىتپەن جۇرۋگە دەگەن قۇمارلىق بايقايمىن.
بىردە وزىنەن 25 جاس ۇلكەن اداممەن وتباسىن قۇرعان نۇرگۇل اتتى قۇربىمنىڭ ۇيىنە باردىم. ولار داۋلەتتى تۇرادى.
- ۇلكەن ادامعا تۇرمىسقا شىققان جاقسى شىعار، ءيا؟ ءوزىڭدى سىيلايدى. مىنەزى دە سالماقتى بولار... - دەدىم.
- جوق، مۇلدە ولاي ەمەس، - دەدى نۇرگۇل جۇلىپ العانداي. - ۇلكەن ادامنىڭ ايەلى بولساڭ، كۇندە تاباق تاسىپ، كىسى كۇتىپ، سالپىلداپ جۇرگەنىڭ شارۋادان باس الماي. جانە توسەكتە دە بۇلار ونشا بولمايدى. مەن بۇرىن جاس جىگىتتەرمەن جۇرگەندە جان دۇنيەم جاسارىپ، ولارمەن ديسكوتەكاعا بارىپ، ءوزىمدى كەرەمەت سەزىنەتىنمىن. ەندى، مىنە، شالدىڭ جانىندا ءجۇرىپ كەمپىر سياقتى بولدىم.
ءمادينا اتتى قۇربىم دا جاس جىگىتتەرگە «قۇرىق سالىپ جۇرگەن» كارى قىزداردىڭ ءبىرى. «جۇرسەڭ، جاسپەن ءجۇر. بارلىق كۇش- قۋات سولاردا. جانىڭ جاسارادى. ەشقانداي پروبلەما جوق. كورىنگەن نارسەمەن ميىڭدى شىرىتپەيدى»، - دەپ قويادى ول.
ءوز باسىم جاس جىگىت تۇرماق، وزىممەن تۇيدەي قۇرداس جىگىتتەردى كۇيەۋىم رەتىندە ەلەستەتە الماي قينالامىن.
ءبىر جىلى مەن وزىمنەن 5 جاس كىشى جىگىتتى ۇناتتىم. ول ەرەكشە ادەمى ەدى. ءبىراق ونىمەن كەزدەسكەلى دەگبىرىم قاشىپ، سارى ۋايىمعا سالىندىم. اينانىڭ الدىنان شىقپايمىن. «ءبىر بەس جىل وتكەن سوڭ ول مەنى تاستاپ كەتەتىن شىعار، ۇلكەندىگىم كورىنىپ تۇر ەمەس پە» دەگەن وي قيناپ، سول ويدىڭ اسەرىنەن كوزىمنىڭ اينالاسىنداعى اجىمدەر ءتىپتى كوبەيىپ كەتكەن سياقتى بولدى.
بۇرىن اپالارىمىز «تۇرمىسقا شىقساڭدار، 3-5 جاس ۇلكەن جىگىتكە شىعىڭدار» دەپ وتىراتىن جاسى كىشىلەرگە. ولار ومىردەن تۇيگەندەرىن ايتقان بولار.
ادەتتە جاسى كىشى جىگىتتەر كىمدەردىڭ قۇرىعىنا تۇسەدى؟ ارينە، ءۇيى-كۇيى بارلاردىڭ. كارى قىزداردىڭ باسپانالى بولۋى، جاقسى جالاقى الۋى - زاڭدىلىق. سەبەبى ولار ابدەن وقۋىن وقىپ، توقۋىن توقىپ، جاعدايىن جاساپ الادى. جىلاپ مازالاپ جاتقان بالاسى جوق، جاندارى تىنىش. قوناق كەلسە، داستارحاندارى جايۋلى، توسەكتەرى سالۋلى. مۇنداي جايلىلىقتان كىم قاشسىن. باسپانا زارى ءوتىپ جۇرگەن ءارى جالاقىسى ازداۋ جىگىتتەر مۇنداي قىزداردان باس تارتا الماي قالادى.
ءيا، ولار جاراسىپ وتباسىن قۇرىپ، بالالى بولادى. ءبىراق ولاردىڭ اراسىنداعى جاس ۇيلەسىمسىزدىگى ءوزىنىڭ زاردابىن تارتتىرماي قويۋى استە مۇمكىن ەمەس. ول - تابيعات زاڭدىلىعى.
جيىن- تويلارعا بارعاندا جاسى ۇلكەن ايەلدىڭ بەتتەرى اجىمدەنىپ، جاسىنىڭ جاسامىستىعى ءبارىبىر بايقالىپ تۇرادى. ەر ادام كوپشىلىكتىڭ كوزىنشە مۇندايدان ىڭعايسىزداناتىن بولار. ءوزى قۇرالىپتاس جاستار ءبيدى «جاندىرىپ» جاتقاندا، كارى ايەلدىڭ جانىندا تۇرعان ونىڭ دەلەبەسى قالايشا قوزباسىن!
ال جاسامىس ايەلدىڭ باسىندا ۇنەمى ويلار، ويلار، ويلار. «جاس قىزبەن بيلەپ قويماي ما»، «باسقا بىرەۋگە قاراپ قويماي ما»، «مەنىڭ كارىلىگىم كورىنىپ تۇر ما ەكەن».
ويلا، ويلاما، ايەل اعزاسىنىڭ توزىپ، توسەككە قابىلەتسىز بولاتىن ۋاقىتى ەرتە مە، كەش پە، ءبىر جەتەدى. سوندا ءبارىبىر شىندىقتىڭ بەتى اشىلادى. ەر ادام وزىنە قىزىق ىزدەيدى. جانىڭا ونىڭ جاستىعى سول كەزدە قايتسە دە باتادى. ويتكەنى جالىنداپ تۇرعان جاس جىگىتكە قىزدار تولىپ جاتقان مىناداي زاماندا كارى كەمپىردىڭ قوينىندا جاتا بەرۋدىڭ قىزىعى قالمايدى. ءيا، وندايدا ءوز-ءوزىڭدى جۇباتىپ، «ايتەۋىر بالام بار عوي» دەپ شۇكىر ەتۋدەن باسقا امال قالماس...
جاس جىگىتكە كۇيەۋگە تيۋ مودا سياقتى كورىنگەنمەن، بۇل ءتۇپتىڭ تۇبىندە ايەلدىڭ سورى دا بولادى. وسىنى ەرتە ويلاعان ءجون شىعار...
جارقىناي سارقىتوۆا، استانا
«الاش ايناسى»
