مينسكى كەزدەسۋى شيەلەنىسۋشى تاراپتاردى ىمىراعا شاقىرا الدى ما؟
مىنە، بۇل ارادا ءۇشىنشىسى ورىن الدى. دەمەك، بارلىق تاراپ ىمىراعا كەلۋگە مۇددەلى، ءبىراق ءبىر-ءبىرىنىڭ ۇستانىمدارىن وڭايشىلىقپەن قولدامايتىندارىن انىق اڭعارتتى. بۇل وسى رەتتەگى ءوزارا كەلىسسوزدەر ءالى دە جالعاسادى دەگەندى بىلدىرەدى. ۋكراينادا اتىس-شابىستى توقتاتۋ وڭاي ەمەس. مىسالى، بۇعان باتىس مۇددەلى ەمەس.
ويتكەنى، بىرىنشىدەن، ەسكى قارۋ-جاراعىن وتكىزۋ نارىعى دايىن، ەكىنشىدەن، رەسەيدى جازالاپ، الەم الدىندا ابىروي جيناپ جاتىر. ال ۋكراينا مەن رەسەيگە قيىن. جاعداي وتە قاتتى شيەلەنىسىپ كەتتى. رەسەي بۇل رەتتە رەسمي تۇردە اتىس-شابىستى توقتاتۋ بويىنشا شارتتار قويا المايمىن دەپ مالىمدەپ وتىر. وسىلايشا ول الەم الدىندا بۇعان قاتىسى جوق ىڭعاي بىلدىرەدى.
ءبىراق رەسەيدىڭ شارتتارى جوق ەمەس، بار: ۋكراينا ەۋروپالىق وداقتىڭ قاۋىمداستىقتار تۋرالى كەلىسىمشارتىن قابىلداسا-داعى، ەۋروپالىق وداققا بۇتىندەي مۇشەلىككە وتپەۋى كەرەك، ن ا ت و-عا قوسىلماۋى ءتيىس جانە قىرىمدى وزىمە قالدىر دەپ وتىر. ال پوروشەنكو مۇنىڭ بىرىنە كەلىسسە، بىرىنە كەلىسپەيدى. ەندەشە، سامميتتە ايتىلعان اتىس-شابىستى دوعارۋ بويىنشا جوسپار قۇرۋ تالقىسى ۇزاققا سوزىلۋى مۇمكىن. سول سەكىلدى رەسەي «ەۋرازيالىق ۇشتىكتى» انتي ناتولىق، انتي باتىستىق ۇيىم رەتىندە كورسەتكىسى كەلدى. بۇل ماسكەۋ ءۇشىن اسا ءتيىمدى. ءبىراق وداققا مۇشە باسقا ەكى مەملەكەت مۇنداي ارانداۋعا بارعىسى جوق.
سوندىقتان پۋتيننىڭ «ۋكراينانىڭ ەۋروپالىق وداقتىڭ قاۋىمداستىقتار تۋرالى كەلىسىمىنە قوسىلۋى بارلىق «ەۋرازيالىق ۇشتىككە» زيان» دەگەن مالىمدەمەسىنە قاتىستى ەلباسىمىز قازاقستانعا قاتىستى مۇنى جوققا شىعارۋى وعان دالەل بولا الادى. باستىسى، سامميتتە قازاقستان پرەزيدەنتى پەيىلىنىڭ اقتىعىن تانىتتى، بارلىق تاراپپەن ءدۇرداراز بولعىسى كەلمەيتىنىن، كەرىسىنشە، ىمىراعا كەلۋگە شاقىرۋ تۇرعىسىندا ءوز پوزيتسياسىن ايقىندادى. ءسوز اراسىندا نازاربايەۆتىڭ تاراپتاردى سابىرعا شاقىرىپ وتىرعاندىعى انىق اڭعارىلدى.
دوسىم ساتبايەۆ، ساياساتتانۋشى:
- كەز كەلگەن كەلىسسوز ءدۇردارازدىقتان جاقسى. قازىر ۋكرايناداعى جاعداي كيەۆتىڭ دە، سول سەكىلدى ماسكەۋدىڭ دە باقىلاۋىنان شىعىپ بارادى. مەنىڭشە، بۇل ارادا شيەلەنىستى ودان ارمەن قاساقانا ۋشىقتىراتىن قانداي دا ءبىر ءۇشىنشى تاراپ پايدا بولدى. بۇل وتە قاۋىپتى نارسە. ال تاراپتاردىڭ ءبىر-بىرىنە جۇمساپ جاتقان سانكتسياسى الەم ەلدەرىن السىرەتىپ، تۇڭعيىققا باتىرىپ بارادى. ءتىپتى كەيبىر ساراپشىلار بۇل سانكتسيالاردىڭ عالامدىق ەكونوميكالىق داعدارىسقا اكەلۋ مۇمكىندىگىن بولجاپ جاتىر. سوندىقتان سامميتتە نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ ەۋروپا مەن رەسەيدى ءبىر-بىرىنە سانكتسيا جۇمساۋلارىن دوعارۋعا شاقىرۋى عالامدىق ەكونوميكاعا الاڭ ەكەنىن اڭعارتتى.
سونداي-اق شيەلەنىس باستالعالى بەرى رەسەي مەن ۋكراينا ءبىرىنشى رەت بەتپە-بەت كەلىسسوز ۇستەلىنە وتىردى. وسى جاعىنان العاندا، بۇل كەزدەسۋدىڭ وتكىزىلۋىنىڭ ءوزى وڭ باعاعا جانە بارلىق قولداۋعا يە. ارينە، بىردەن جىلدام شەشىمدەر قابىلدانبايدى. مۇنى بارلىعى ءبىلىپ وتىر. قىتايدا مىنانداي جاقسى ماقال-ماتەل بار: «ۇزاق جول ءبىرىنشى قادامنان باستالادى».
كەزدەسۋدە بارلىق تاراپ ءوز ۇستانىمىن اشىق ايتتى. پوروشەنكو شەگىنىسكە دە بارىپ وتىر. ول بەلگىلى ءبىر دەڭگەيدە قىرىمنان ايىرىلعانىن مويىنداعان سەكىلدى. ءبىراق ۋكراينانىڭ وزگە وڭىرلەرى ءۇشىن ول سوڭىنا دەيىن كۇرەسەدى. وڭتۇستىك-شىعىس ۋكراينا قۇرامىندا قالادى، ءبىراق ولارعا جەكەلەي اۆتونوميالار بەرىلۋى مۇمكىن. بۇل جايى پوروشەنكونىڭ ۋكرايناداعى جاعدايدى بەيبىت جولمەن شەشۋدىڭ جول كارتاسىندا قامتىلعان. وندا ۋكراينا پرەزيدەنتى كونستيتۋتسياعا وزگەرىس ەنگىزەتىنىن ايتادى. ال كونستيتۋتسيادا ۋكراينادا اۆتونوميالار سانىن ارتتىرۋ قاراستىرىلعان. سەپاراتيستەر بولسا، قىرىمدى العانداي، وزگە ءوڭىردى دە باسىپ قالعىسى كەلەدى. ءبىراق ولار ماسكەۋ ۇستانىمىنا قارايلايتىنى انىق.
دايىنداعان كامشات ساتيەۆا
«الاش ايناسى»
