عالىمدار مۇزدىقتار ەرۋىنىڭ باستالعان كەزىن انىقتادى
استانا. قازاقپارات - مۇزدىقتاردىڭ جاھاندىق ەرۋى ⅩⅨعاسىردا باستالدى، ءبىراق تا سوڭعى 20 جىلدا وعان ادامدار قىزمەتى نەگىزگى ىقپال ەتۋدە، دەپ سانايدى اۆستريالىق عالىمدار. بۇل تاقىرىپتاعى زەرتتەۋ Science جۋرنالىندا جاريالاندى، دەپ حابارلادى لەنتا. رۋ.
ينسبرۋك ينستيتۋتىنىڭ گەوفيزيكتەرى Randolph Glacier Inventory (RGI) نەگىزىندە - عالامشارداعى بارلىق مۇزدىقتاردىڭ تولىق ءتىزىلىمى ارقىلى مۇزدىقتاردىڭ 1851- جىلدان 2010- جىلعا دەيىنگى وزگەرۋى سەرپىنىنىڭ ءوز مودەلىن جاساپ شىقتى. وندا تابيعي فاكتورلار (كۇن بەلسەندىلىگىنىڭ قۇبىلۋى، جانارتاۋلاردىڭ اتقىلاۋى) جانە انتروپوگەندىك فاكتور (جەردى پايدالانۋ سيپاتىنداعى وزگەرىستەر، پارنيكتىك گازدار شىعارىندىلارى) ەسەپكە الىندى. زەرتتەلگەن كەزەڭدەگى مۇزدىقتار ەرۋىنىڭ تورتتەن ءبىرى عانا ادامزات قىزمەتىمەن بايلانىستى بولعان. دەگەنمەن 1991- جىلدان بەرى انتروپوگەندىك فاكتورلار اسەرىنىڭ ۇشتەن ەكىگە دەيىن ارتۋى بايقالعان. الايدا اۆستريالىق عالىمداردىڭ مودەلى بولەك ايماقتار بويىنشا ناقتى ناتيجەلەردى بەرە الماي وتىر.
بۇگىنگى تاڭدا جالعاسىپ وتىرعان مۇزدىقتاردىڭ ەرۋى تەڭىز دەڭگەيىنىڭ كوتەرىلۋىنە، سۋمەن قامتاماسىز ەتۋدىڭ داعدارىسىنا جانە گەولوگيالىق تاۋەكەلدەرگە اكەپ سوقتىرۋدا. دەگەنمەن، مۇزدىقتاردىڭ ەرۋى ءالى دە بولسا باياۋ ءجۇرىپ كەلە جاتقانى اتالىپ وتىلگەن.