ويىننان وپا تاپپايسىڭ
اسىرەسە، بالانىڭ ەسى-دەرتىن جاۋلاپ الاتىن ءتۇرلى عالامتور ويىندارىنا تاۋەلدىلىك بۇگىنگى كۇننىڭ ەڭ وزەكتى ماسەلەسىنە اينالىپ وتىر.
مۇنداي ويىندار - كوپ جاعدايدا اتا- انا مەن بالانىڭ قارىم-قاتىناسىنا سىزات ءتۇسىرىپ قانا قويماي، ەكى جاقتىڭ ءومىرىنىڭ بۇزىلۋىنا دا اكەپ سوقتىرۋدا.
جالپى، ويىنعا تاۋەلدىلىكپەن تەك بالالار عانا ەمەس، سونىمەن بىرگە ۇلكەندەر دە اۋىرادى. پسيحولوگتاردىڭ دەرەكتەرىنە سەنسەك، الەم بويىنشا ادامداردىڭ 3 پايىزى ويىنعا تاۋەلدى. بۇل ءۇش پايىز - مامانداردىڭ كومەگىنە جۇگىنگەن جاندار. ال ويىن الەمىنەن ءالى دە شىعا الماي، كومپيۋتەرگە بايلانىپ وتىرعان جانداردىڭ قانشا ەكەنى بەلگىسىز.
ويىن - ادامنىڭ دەنساۋلىعىن قۇرتىپ، رۋحاني تۇرعىدا السىرەتەدى. قوزعالىسسىز ءومىر، ۇنەمى كومپيۋتەرگە شۇقشيىپ وتىرۋ دەنساۋلىققا تەرىس ىقپالىن تيگىزبەي قويمايتىنى انىق. ال رۋحاني تۇرعىدان العاندا، ويىن - ادامنىڭ جۇيكەسىنە ۇنەمى سالماق تۇسىرەتىندىكتەن، ميدىڭ توزۋىنا اكەپ سوقتىرادى. ناتيجەسىندە، ونداي جان دەپرەسسياعا تەز ۇشىراعىش، ءارى اشۋلانعىش كەلەدى. مۇنداي جايتتاردىڭ سوڭى جاقسىلىققا اپارمايدى.
بۇگىندە ويىنعا تاۋەلدىلىك سالدارىنان ورىن الىپ جاتقان جان تۇرشىگەرلىك قايعىلى وقيعالار جەتەرلىك. وسىدان ءبىراز بۇرىن رەسەيدىڭ توم وبلىسىندا 24 جاسار جىگىت ادامداردى ولتىرەتىن ويىن كەيىپكەرىنىڭ سەزىمدەرىن شىن ومىردە باسىنان وتكەرگىسى كەلىپ، اس دايىنداپ جاتقان اناسىن ولتىرگەن.
ال ەندى ءبىرى ويىنعا شەكتەۋ قويعانى ءۇشىن اكەسىنە قول جۇمساۋدان تايىنباعان. مىنە، سىرتىنان زيانسىز كورىنگەن ويىننىڭ سوڭى وسىنداي كەلەڭسىزدىكتەرگە اكەپ سوقتىرۋدا. امەريكانىڭ پسيحياترلار اسسوتسياتسياسى سول سەبەپتى دە ويىنعا تاۋەلدىلىكتى پسيحيكالىق اۋرۋرلار قاتارىنا جاتقىزعان. ال ەۋروپا ماماندارى بولسا، بۇل اۋرۋدى ەمەۋدىڭ قيىن ەكەنىن ەسكەرىپ، ونى «ەسىرتكىسىز تاۋەلدىلىك تۋدىراتىن» پسيحولوگيالىق دەرتكە بالاعان.
ماماندار اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعى جەتىسپەگەن، ءوز ورتاسىمەن ارالاسا المايتىن، تۇيىق جانداردىڭ ويىنعا كوبىرەك تاۋەلدى بولاتىنىن دالەلدەگەن.
ياعني مىنا ومىردەن تىرەك تاپپاعان سوڭ، ولار وزدەرىن «ۇنەمى جەڭىسكە جەتەتىن» قىزىلدى-جاسىلدى ويىن الەمىندە جايلىراق سەزىنە باستايدى ەكەن. دەمەك، بۇل دەرتتەن بالانى امان الىپ قالۋ - تىكەلەي اتا-اناعا بايلانىستى.
وكىنىشكە قاراي، قازىرگى اتا- انالار بالانى بەسىكتەن بەلى شىقپاي جاتىپ، وسى دەرتكە وزدەرى يتەرمەلەيدى. ماسەلەن، بۇرىندارى بالانى ويىنشىقتارمەن الداساق، ءقازىر پلانشەت پەن سمارتفونداعى ويىنمەن الدايمىز. قولىنا «سيقىرلى قوراپشا» تيگەن سوڭ، بالا اتا- انانىڭ مازاسىن الماي، ويىن الەمىنە ەنىپ كەتە بەرەدى. سىرتقى الەممەن بايلانىس تا سول ساتتە ۇزىلەدى. ناتيجەسىندە، اتا-انانىڭ ايتقانىن ورىندامايتىن اقپا قۇلاق ءارى ومىرگە نەمقۇرايلى قارايتىن ۇرپاق تاربيەلەنىپ شىعادى.
سوندىقتان دا وسى سالانىڭ مامانى رەتىندە اتا-انالارعا بىرنەشە كەڭەس ۇسىنامىن.
مىنا وزىق تەحنولوگيا دامىعان زاماندا بالانى ءبىرجولا كومپيۋتەردەن، پلانشەتتەن مۇلدە اجىراتىپ تاستاۋعا بولماس. دەسە دە، ءبىراز شەكتەۋلەر قويۋعا بولادى.
بىرىنشىدەن، 3-4 جاستاعى بۇلدىرشىندەرىمىزگە كىشكەنتايىنان پلانشەت ۇستاتىپ قويۋدىڭ مۇلدەم قاجەتى جوق. ونىڭ ورنىنا ميىن دامىتاتىن ءتۇرلى تەحنولوگيالىق ويىنشىقتار ساتىپ بەرىڭىز. ياعني بالا قىزىعاتىن كومپيۋتەرلەنگەن ويىنشىقتاردىڭ بۇگىندە ءتۇر-ءتۇرى بار. سونداي-اق بوس ۋاقىتىندا مازمۇندى مۋلتفيلمدەر كورسەتىڭىز.
ەكىنشىدەن، جاسى ۇلكەن بالالارىڭىزدىڭ ويىن ويناۋ ۋاقىتىن شەكتەپ وتىرىڭىز. ويىننان بوس ۋاقىتىنىدا بالاڭىزبەن كوبىرەك تىلدەسىڭىز. بۇل ونىڭ ءسال دە بولسا، سىرتقى الەممەن بايلانىسۋىنا جول اشادى.
ۇشىنشىدەن، بالاڭىزدى سپورتقا باۋلىڭىز. ونىڭ نەنى قىزىقتايتىنىن انىقتاپ، سول باعىتتاعى مادەني ۇيىرمەلەرگە قاتىستىرىڭىز.
گۇلناز اقىلبەكوۆا، د. قونايەۆ اتىنداعى ورتا مەكتەپ پسيحولوگى، الماتى وبلىسى، كەربۇلاق اۋدانى
«ايقىن»
