قازاقستانداعى ناعىز زاماناۋي اۋىل - فوتورەپورتاج
ەلباسى ن. نازاربايەۆ «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ ساياسي تۇعىرناماسىندا ء«اربىر وتباسى، ءاربىر اۋىل، ءاربىر ەڭبەككەر ەلىنىڭ وسكەنىڭ، ونگەنىڭ، ونىڭ الەۋمەتتىك جاعىنان قورعالۋىن سەزىنۋ كەرەك» - دەگەن ەدى.
ۇلاعاتتى ءتۇيىننىڭ شەشىمىن قىزىلوردا وبلىسى، ناعي ءىلياسوۆ اۋىلىنىڭ ازاماتتارى تاپقانداي.
قىزىلوردا ءوڭىرى بۇگىندە ەكى عاسىرعا جۋىق ۋاقىتتى ارتقا تاستاپ، التى الاشتىڭ باسىن قوسىپ، قايماعى بۇزىلماعان مەكەنگە اينالىپ وتىر. تامىرى تۇركىلەردەن باستاۋ العان شىرايلى ەلدىڭ وتكەنى تاريح پاراقتارىندا التىن ارىپتەرمەن جازۋلى قالسا، بۇگىنگىسى كوز الدىمىزدا مۇلدەم بولەك.
سىرداريا اۋدانىنداعى ناعي ءىلياسوۆ اۋىلى بۇگىنگى زاماننىڭ «زاماناۋي اۋىلى» اتانعان ەلدى مەكەن. سونداي- اق، كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى ناعي ءىلياسوۆ، قازاق ايەلدەرىنىڭ ىشىنەن شىققان تۇڭعىش سوتسياليستىك ەڭبەك ەرى كۇلاندا ءابدىرامانوۆا، سوتسياليستىك ەڭبەك ەرى الدابەرگەن بيسەنوۆ جانە بۇگىنگى كۇننىڭ ەڭبەك ەرى ابزال ەراليەۆ سىندى ازاماتتار شىققان اۋىلدى «باتىرلار اۋىلى» دەسەك تە بولادى.
سىر وڭىرىندە كۇرىش شارۋاشىلىعىمەن اينالىساتىن ءىرى شارۋاشىلىقتىڭ ءبىرى - «ابزال جانە ك» تولىق سەرىكتەستىگى. اتى ايتىپ تۇرعانداي، ونىڭ ءتوراعاسى - ابزال ەراليەۆ. ايماقتاعى ەگىن شارۋاشىلىعىن دامىتۋدى قولعا الىپ، ۇلتتىق برەندتى ۇلىقتاپ جۇرگەن، تابىسىنىڭ قوماقتى بولىگىن تۋعان اۋىلىنا بۇرىپ جاتقان، كوشەلى ءىسى كوپكە ۇلگى، ەلىنە سىيلى ازامات.
سوناۋ تاۋەلسىزدىكتىڭ جىلىمىق كەزىندە وسى اۋىلدان تۇلەپ ۇشقان ابزال ەراليەۆ شاتقاياقتاعان شارۋاشىلىقتىڭ ەڭسەسىن تىكتەۋ ءۇشىن بەلىن بەكەم بايلادى. ونىڭ بۇل تالابىن اۋدان باسشىلارى مەن اۋىل اقساقالدارى دا قولدادى. مۇنىڭ بەكەر بولماعانىن قازىر ءومىر كورسەتىپ وتىر.
ارادا ازداعان جىل وتكەندە اۋىل جايناپ كەتتى. وندا قازىر حالىققا كەرەكتى يگىلىكتىڭ ءبارى جاسالعان. ورتالىعىندا سۋپەرماركەتى جۇمىس جاساپ، سۋبۇرقاقتارى اتقىلاپ تۇرعان بۇگىنگى جالعىز اۋىل دا وسى.
ناعيلىقتار تۋعان ەلدىڭ جاڭارۋى مەن گۇلدەنۋى ءۇشىن ايانباي تەر توكتى. اۋىل - ءبىزدىڭ سالت-ءداستۇرىمىز، تاريحىمىز بەن مادەنيەتىمىزدىڭ قاينار بۇلاعى دەسەك، وسى بۇلاقتىڭ كوزىن اشىپ، جىلعاسىنا سۋ جۇگىرتكەن اۋىلدىڭ ابزال ازاماتتارى.
«ابزال جانە ك» سەرىكتەستىگى قازاقستاندىق جەتەكشى كۇرىش ءوندىرۋشى كومپانيالاردىڭ ۇشتىگىنە ەندى. قازىرگى كەزدە سەرىكتەستىك كۇرىش يندۋسترياسىنىڭ قازاقستاندىق نارىعىنداعى كوشباسشىلاردىڭ ءبىرى بولىپ وتىر.
قازىرگى كەزدە اۋىلدا قۇرىلىسى سالىنىپ جاتقان بىرنەشە نىسان بار. زاماناۋي دەنە شىنىقتىرۋ جانە ساۋىقتىرۋ كەشەنى قۇرىلىسىنا ەل بيۋدجەتىنەن 180 ملن تەڭگە بولىنسە، قالعان 120 ميلليون تەڭگەنى كاسىپكەر ابزال ەراليەۆ ءبولىپ وتىر. سونىمەن قاتار، 300 ورىندىق مەشىت قۇرىلىسىنا قاجەت 95 ميلليون تەڭگە جانە قوسقاباتتى 140 ورىندىق بالاباقشاعا قاجەت قارجى دا ەڭبەك ەرىنىڭ جەكە ەسەبىنەن الىنىپ، كۇزدە ەل يگىلىگىنە بەرىلمەكشى.
نۇربەك داۋرەنبەكوۆ
jaqsy.kz
