قاربىز جايلى قىزىقتار
استانا. قازاقپارات - قاربىز جەيتىن مەزگىل دە كەلىپ قالدى. سوعان وراي، بۇل جەمىستىڭ شىعۋ تاريحىن، قانداي تۇرلەرى بارىن، قاي ەلدە قالاي جەلىنەتىنىن ءبىلۋىڭىز كەرەك دەپ ويلايمىز.
قاربىزدىڭ وتانى رەتىندە كالاحاري ءشولىنىڭ وڭتۇستىك-افريكالىق بولىگى ايتىلادى. ال بۇل جەمىستى ادامدار ءۇش مىڭ جىل بۇرىن جەي باستاعان ەكەن. ەڭ ءبىرىنشى قاربىز ءونىمىن 5 مىڭ جىل بۇرىن ەگيپەتتىكتەر الىپتى. ەجەلگى پاپيرۋستارداعى جازبالاردا فاراوندار ءولىم قۇشقاندا قاربىزدى ولارمەن بىرگە ساقتاپ قوياتىنى جايلى اڭىزدار كەزدەسەدى.
سوڭعى كەزدە ءتورتبۇرىشتى قاربىزدار جايلى اقپاراتتار كوبەيىپ كەتتى. بۇل فوتوشوپتىڭ كەرەمەتى ەمەس، جاپون باعباندارىنىڭ ەڭبەگى. قاربىزدى ءتورتبۇرىشتى قىلۋ ءۇشىن سونداي قالىپتاعى قۇتىعا سالىپ وسىرەدى. قاربىز ءوسىرۋدىڭ جاڭاشىل ءادىسىن تاپقان فەرمەرلەر ونى بۇل قالىپتا تاسىمالداۋعا، ساتىلىمعا قويۋعا ىڭعايلى ەكەنىن جانە توڭازىتقىشتا ساقتاۋعا وڭاي بولاتىنىن ايتادى. ونىڭ ۇستىنە مۇنداي قاربىز كادۋىلگى قاربىزدان قىمبات تۇرادى - شامامەن 200 ا ق ش دوللارى. قاربىز تۇرىنە قاتىستى بۇل جالعىز دەرەك ەمەس، دەنسۋكە دەپ اتالاتىن تاعى ءبىر قارا قاربىزدى وسىرگەن سەلەكتسيونەرلەر جاپوندىق اۋكتسيوندا ونى 3 مىڭ ا ق ش دوللارىنا ساتقان بولاتىن.


جاپوندىقتارعا كەلىستى جاۋابىن كيەۆ قالاسىنداعى مولەكۋليارلىق بيولوگيا ينستيتۋتى ماماندارى بەردى. ولار قاربىز بەن اسقاباقتى بۋدانداستىرىپ، كاۆبۋز دەپ اتالاتىن جەمىس ويلاپ تاپتى. قاربىز سەكىلدى ءتاتتى بولماسا دا، پايداسى ءبىر كەم سوقپايدى ەكەن.
ا
ل يسپانيانىڭ لا-ناۆا ەلدى مەكەنىندە قاربىز فەستيۆالى بار. سوڭعى رەت ۇيىمداستىرىلعان فەستيۆالدە 400 گە جۋىق قاربىزدان 2,5 مىڭ ليتر سۋسىن ءىشىلىپتى.

وتە ءدامدى جەمىستىڭ شىعۋىن قىركۇيەك ايىندا قىتايلىقتار دا مەرەكەلەۋدى ادەتكە اينالدىرعان. مەرەكەنىڭ باستى تاعامى - قۋىرىلعان قاربىز! بۇل شارادا قاربىز كورمەسى، قاربىز جەپ تاۋىسۋ سايىسى، قاربىزبەن اتىسۋ ويىندارى جانە تاعى دا باسقا قىزىقتى جارىستار بولادى.
قاربىز كۇنىن تويلاۋدان امەريكالىق شتاتتار دا كەندە ەمەس. فلوريدا، تەحاس، كاليفورنيا، دجوردجيا، اريزونا شتاتتارىندا بۇل جەمىس ەرەكشە كوپ پىسەدى ەكەن. ال وڭتۇستىك كاروليناداعى 3000 عا جۋىق قانا تۇرعىنى بار پاجلەند قالاشىعى الەمنىڭ قاربىزدى استاناسى بولۋ ءۇشىن كۇرەسىپ جاتىر. مۇندا 1951 - جىلدان باستاپ ءداستۇرلى تۇردە قاربىز فەستيۆالى ءوتىپ كەلەدى.
فەستيۆال بارىسىندا قاتىسۋشىلار قاربىز ءدانىن اۋىزبەن قانشالىقتى قاشىقتىققا تۇكىرە الاتىندىعىن جانە 1,5 مينۋتتا قانشا قاربىز جەپ تاۋىساتىندىقتارىن بايقاپ سىناسادى. بالالاردىڭ قاربىز تەماتيكاسىنا بايلانىستى كيىمدەرىنىڭ بايقاۋى دا مىندەتى شارانىڭ ءبىرى بولىپ سانالادى.
دەنساۋلىعىن كۇتەتىندەر قاربىزدىڭ ەڭ قاۋىپسىز جەمىس ەكەنىن بىلەتىن بولۋى كەرەك. دەسە دە ونى ساتىپ الار الدىندا ونىڭ ءىشى-سىرتىنا اسا نازار اۋدارىپ تاڭداۋ كەرەك.
زەرتتەۋدى ءوز ۇيىڭىزدە-اق جاساي الاسىز. قاربىزدىڭ حيميالىق قوسپا ارقىلى پىسپەگەنىن بايقاۋ ءۇشىن ونى كەسىپ الىپ، سۋ تولتىرىلعان كەسەگە سالىڭىز. ءبىر ساعات كولەمىندە سۋ بۇلدىر بولسا جەي بەرۋىڭىزگە ابدەن بولادى. ال ەگەر سۋ ءتۇسى قىزىل كۇرەڭ بولسا ونى جەۋگە اسىقپاڭىز، سەبەبى جەمىستى حيميا قوسىپ وسىرگەن.

ءاربىر ەلدە قاربىزدى جەۋدىڭ وزىندىك مانەرى بار. ماسەلەن يزرايلدىكتەر مەن ەگيپەتتىكتەر قاربىزدى تۇزبەن، فەت دەپ اتالاتىن گرەك ىرىمشىگىمەن قوسىپ جەيدى. ال امەريكالىقتار قاربىزدان گامبۋرگەر جاسايدى ەكەن: الدىمەن قاربىزدى ىرىمشىك تىلىمدەرىنە سالىپ قۋىرىپ، كەيىن قامىرعا سالىپ جەيدى. ا ق ش-تاعى قاربىز تۋرالى تاعى ءبىر قىزىق ايتا كەتەيىك، وندا ساتىلاتىن قاربىزدىڭ %80 ى ءدانسىز.
دايىنداعان: ارداق قۇلتاي
massaget.kz