قىتايدا تۋعان قانداسىمىز پورتۋگاليادا دوپ تەۋىپ ءجۇر
1993 - جىلدىڭ 4- قاڭتارى شاۋەشەك (ق ح ر) قالاسىنداعى ەرزات وتباسى ۇزاعىنان ءسۇيىندى.. .
قۋانىشتان توبەسى كوككە تيۋگە ەكى-اق ەلى تۇرعان ەرزاتتىڭ اكەسى، قىتاي قازاقتارىنىڭ ارداقتى اقىنى قىدىرقان مۇقاتاي ۇلى اقساقال ءبىر جۇمادان كەيىن نەمەرەسىنىڭ بەسىگىنىڭ باس جاعىنا وتىرىپ: «ەز ەمەس، ەر بول، ويلاعانىڭا كەز بول. تىلەگىڭە تەز جەت، ەرتوستىكشە ەرجەت» دەگەن ازان- ولەڭ ارنادى، سوڭعى ءسوز اتاۋلى كۇيىندە ءسابي قۇلاعىنا جاڭعىرىپ قالا بەردى، ءسابي ەسىمى ەرجەت اتاندى.
سول ەرجەت وسە كەلە اياق-قولى وزگە قۇربىلارىنان گورى شيراقى دا شىمىر، الا دوپ دەسە الاڭداپ، كورە قالسا الدىنا سالىپ الا جونەلەتىن سپورتشى بولىپ ەرجەتتى.
قىزىق دەيسىڭ، ويىن-ساۋىققا بەيىمدەۋ حالىق بولعانسىن با، العاشىندا ەرجەتتىڭ اكەسى مەن شەشەسى وسى جاعىن قۇپ كورىپ، تۇلەكتەرىن مۋزىكا كلاسىنا تابىستاپ، ءان ايتىپ، رويال ويناپ كەتسە دەپ ويلاعان، ءبىر ايدان كەيىن ۇلىنىڭ مۋزىكالىق ۇلگەرىمىن بايقاستايىن دەپ اناسى بارسا، بالاسى باياعى «دو، رە، مي، فادان» ارى اسا الماعان قۇلىقسىز پىشىندە، سىرتتا دوپ تەۋىپ جۇرگەن اعالارىنا الاقتاپ قاراي بەرگەن.
مۋزىكاعا دەگەن سالقىن رايىن سەزىپ قالعان شەشەسى تاعى ءبىر بايلامعا كەلىپ، بالاسىن جەتەكتەپ سۋرەت كلاسىنا اپارىپ تاستادى. كەلەسى ايدا، از-كەم ۋاقىتتان سوڭ سۋرەتتەن ازدا بولسا جۇعىن بولعان شىعار دەپ بارعان اكەسى ونىڭ ۇستازىنىڭ «جەر شارىن دومالاقتاپ سىز» دەگەنىن «دوپ سىز» دەپ ۇعىپ اق قاعازدىڭ بەتىن الا دوپپەن تولتىرىپ تاستاعان. اكەسى سول كەزدە سەزدى عوي ەرجەتتىڭ ەس-اقىلى الا دوپ دەيتىن دۇنيەدە ەكەنىن. «بولار بالانىڭ بەتىن قاقپاي بەلىن بۋ» دەگەن اتا ءسوزى ەسكە ءتۇستى، دانالىقتى ەسكەرمەسەڭ ەستىلىگىڭ قايسى، ويلامدى اكە، ارداقتى انا بالاسىنىڭ تىزگىنىن تارتپاي، ءوز ويىمەن ءومىر كەشىپ، ءوز ويىمەن ونەر يگەرۋدى قۇپ كوردى. ەرزات شاڭىراعىنىڭ ەلگەزەك ۇلى الا دوپقا عانا وزەلەنىپ قالعان جوق، وقۋدا دا ۇعىمتال بولدى. ساباعىن اقساتپاي، اتا- اناسىن قاقساتپاي قۇلشىنا ءوستى. كەشتە ۇيقىعا باس قويعان جاستىڭ ءبىر قۇشاعىندا الا دوپ جاتسا، ءبىر قۇشاعىندا انا ءتىلى وقۋلىعى جاتاتىن ەدى.
«قۇلشىنعانعا قۇت ءۇيىر» دەگەن ەمەس پە اتام قازاق، ەرجەت باستاۋىش مەكتەپ وقىپ جۇرگەندە 6 جىل ستاروستا بولىپ مىندەت وتەسە، سپورت الاڭىندا قالالىق 7№ باستاۋىش مەكتەپ فۋتبول كومانداسىنىڭ باس ويىنشىسى بولدى، ونىڭ وسى «كاپيتان» بولعانى وعان ۇلكەن جول اشتى. ەرجەتتىڭ فۋتبولداعى جارقىن جولى وسى كەزدە تۋدى.
«وراي دايىندىعى بار ادامعا تاۋەلدى» دەگەندەي، 2005 - جىلى ءۇرىمجى قالالىق «سۇڭچيڭليڭ فۋتبول مەكتەبىنىڭ» باس جاتتىقتىرۋشىسى بولات بولاشاق فۋتبول شەبەرلەرىن جەتىلدىرۋ ءۇشىن بۇكىل شىنجاڭنان فۋتبولشى ورەندەردى ىزدەپ ءجۇرىپ، تارباعاتاي ايماعىنا بارعان كەزدە، ەرجەتكە بىردەن كوزى ءتۇستى. «بالاڭىزدىڭ ەتى ءتىرى ەكەن، بىزگە بەرىڭىز، جالىندى بولسا جەردە قالماس، ەلىمىزشىنجاڭ فۋتبولىنا نازارىن سالىپ وتىر، كىم كوزگە تۇسەدى دەپ توسىپ وتىر، بابى مەن باعى قاتار شاپسا، ەندى 5 جىلدا ەرجەتىڭىزدى قىتاي فۋتبول كومانداسىنان كورمەسىڭىزگە كىم كەپىل»، - دەدى تاربيەشى، وزگەگە سەنبەسەك تە ۇستازعا يمانداي سەنەتىن ۇلتتىڭ ۇرپاعىمىز، اكە-شەشەسى 11 جاسار ۇلىنىڭ بۋىنشاق-تۇيىنشەگىن دايىندادى دا: «ال ۇلىم، الا دوپ الدىڭنان ءتيسىن»، - دەپ اق باتاسىن بەرىپ الىس شاھارعا شىعارىپ سالدى.
ەرجەتتىڭ بويىنداعى ءبىر قاسيەت قينالعانىن قيماسىنا دا اشىپ ايتپايدى، سول تاسقاينات تاباندىلىعىنا سالىپ، تاربيەشىنىڭ قاتاڭ تالابىنان شىعۋعا تالپىندى، مەكتەپتىڭ سۋلى-شايلى تاماعىنا دا كوندىكتى، شەشەسىنىڭ ايتقان «شىدامدى شىڭعا شىعادى» ءبىر اۋىز ءسوزىن بويتۇمار ەتىپ الدى.
ءالسىز بۋىن 5 جىلدىق ماشىق بارىسىندا قاراعايدىڭ دىڭىندەي قاتايىپ، سەرىپپەدەي سەرپىندى قيمىلعا كوشتى، مەكتەپ ونى باستابىندا جاسىل الاڭنىڭ الدىڭعى شابۋىلشىسى رەتىندە تەكەدەي تاڭداپ اكەلگەن بولاتىن، ءبىراق شىنجاڭدا وتكىزىلگەن جاسوسپىرىمدەردىڭ ءبىر رەتكى فۋتبول جارىسىندا ول جارالانىپ قالعان قاقپاشىنىڭ ورنىندا قاقپا قورعادى، بۇرىندارى وزىنەن ۇلكەن اعالارىمەن بىرگە فۋتبول ويناعان كەزىندە قاقپا قورعاپ العىس العان تاجىريبەسى دە بار ەدى، سونىسى سەپ بولدى ما، جوق الدە، وزىندە بار تۋما سەزگىرلىگى قۋات بەردى مە، اقىرى دىتتەگەن جەردەن شىعىپ، كومانداعا جەڭىس سىيلادى.
مىنە وسىلاي 13 جاستاعى ەرجەتتىڭ پەشەنەسىنە قاقپا قورعاۋ بۇيىردى، «توعىز ۇلىم ءبىر توبە، ەرتوستىگىم ءبىر توبە» دەگەندەي فۋتبول ويىنىندا كومانداداعى وزگە 10 ويىنشىنىڭ ورنى ءبىر بولەك بولسا، قاقپاشىنىڭ ورنى تىم بولەك، بەينەلەپ ايتار بولساق فۋتبول قاقپاشىسى قاراۋىلدى قورعاپ تۇرعان 1№ سارباز ىسپەتتى.
اتاعى الاتاۋداي فۋتبول مەكتەبىنە كەلگەننەن كەيىن ويىن بالاسى جاسىنداعى ەرجەت وزگە قۇربىلارى سياقتى قىزىلدى-جاسىلدى قالانى قىزىقتاپ، ويىن قۋىپ كەتكەن جوق، جەلىك كوڭىلىن قاتاڭ تاربيەگە جەڭدىرە ءبىلدى، قۇيما قۇلاق قىرعي ۇستازى تاربيەنى ءبىر ايتسا ءبىر، ەكى ايتسا ەكى قاعىپ الدى، سونىڭ ارقاسى ەمەس پە، مەكتەپكە كەلگەنىنە 3 جىل تولماي جاتىپ، شىنجاڭ فۋتبول كومانداسىنىڭ سابىنا قوسىلدى، تالاي بايراقتى باسەكەدە اعالاپ العا شىقتى، اسىرەسە، 2009 - جىلعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا وتكىزىلگەن «پرەزيدەنت كۋبوگىنا» تالاسۋ جارىسىندا ازيا ەلدەرىندەگى بەلدى كوماندالارمەن باق سىناسقان شىنجاڭ فۋتبول كومانداسى توپ جاردى، جارىس سوڭىندا ەرجەتتىڭ ايرىقشا تالانتىنا سۇيىنگەن ۇجىم ونى «قىراعى قاقپاشى» اتاعىمەن ماراپاتتادى. العاش حالىقارالىق جارىستا مىنە وسىلاي كوزگە تۇسكەن كوك ءورىم سودان باستاپ ەرتەمەن شاپسا كەشكە وزدى، ەڭىسكە سالسا توسكە وزدى.
ول سان مارتە شىنجاڭ فۋتبول قۇراماسىن باستاپ حالىقارالىق فۋتبول دودالارىنىڭ كورىگىن قىزدىرىپ، ەۋروپاداعى ازۋى التى قارىس سانكت-پەتەربۋرگتىڭ «زەنيت» كلۋبى، ماسكەۋدەگى اسكەريلەردىڭ ورتالىق سپورت كلۋبى سىندى مىقتى فۋتبول كلۋبتارىمەن تىزە قاعىستىرىپ، تىڭ ناتيجەلەرگە قول جەتكىزدى، «القاۋلى ەڭبەكتەرىمىزدىڭ باسىندا ەرجەتتەي ەرىمىز تۇر، ول ءبىزدىڭ قاقپامىزدى عانا ەمەس، نامىسىمىزدى دا قورعاپ ءجۇر»، - دەيدى شىنجاڭ فۋتبول قۇراماسىنداعى ساپتاستارى وعان ريزاشىلىعىن ءبىلدىرىپ.
«ەل ماقتاعان جىگىتتى قىز جاقتاعان»، ەرجەتتىڭ اتاعى اسپانداعان سايىن وعان «قۇدالىق تۇسەتىن» ەلىمىز ءىشى-سىرتىنا تانىمالى فۋتبول كلۋبتارى كوبەيە باستادى، 2011 - جىلى ماۋسىمدا ەلىمىزدىڭ سۋپەر ليگاسىندا ورەلى ويىن كورسەتىپ جۇرگەن «شاڭحاي شىنحۋا» كلۋبى ەرجەتتى باۋىرىنا تارتتى، شىنجاڭنىڭ فۋتبول قۇرامالارىمەن سالىستىرعاندا قارجىسى مول، تەحنيكاسى كوش ىلگەرى ىشكى ولكەنىڭ داڭقتى فۋتبول كلۋبى ەرجەتتىڭ تالانتىن جەتىلدىرىپ، شالعىسىن ۇشتادى.
ول 2011 - جىلى شاڭحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنا مۇشە ەلدەردىڭ فۋتبول جارىسىندا ەرەن ەڭبەك كورسەتىپ، فۋتبول جانكۇيەرلەرىنىڭ ماقتانىشىنا اينالدى. ەل ۇلانى ەرجەتتىڭ فۋتبولداعى ۇمىتىلماس ەستەلىگى 2013 - جىلى جازدا جازىلدى دەسەك قالت ايتپاعان بولار ەدىك، بىلتىر ەرجەت شىنجاڭ فۋتبول قۇراماسىن باستاپ ق ح ر 12- كەزەكتى سپورت سايىسىنا، باۋىرىن ەندى عانا جازىپ كەلە جاتقان شىنجاڭ فۋتبول قۇراماسىنىڭ ورەسىن ءوزىڭىز بىلەسىز، وزگە ولكەلەردەگى الا دوپتى اسىقشا يىرەتىندەرمەن يىق تىرەسەتىن دارەجەدە ەمەس، ءبىراق سەنىم بولسا بيىكتى بىرلىكتە باعىندىرۋعا بولاتىنىن ءبىزدىڭ جىگىتتەر بەس قولىنداي ءبىلدى، سونىڭ ىشىندە قىتايعا تانىمالى جاس تالانتتى فۋتبولشى ەرجەتكە ارتىلعان جاۋاپكەرشىلىك تاۋداي ەدى، قاقپاشى مىقتى بولسا، قارسىلاستىڭ قيىندىعى ءىشى قۋىس جاڭعاقتاي ەكەن، تەز «شاعىلدى»، اقىرعى مارەدە شىنجاڭ فۋتبول قۇراماسى 4-ورىنعا تياناقتاپ، ەلىمىزدىڭ فۋتبول جانكۇيەرلەرىن قۋانىشقا بولەدى.
تاريحتا شىنجاڭ فۋتبول قۇراماسى ءدال وسىنداي جوعارى ناتيجەنى جاراتىپ كورمەگەن ەدى، ەرجەت سەركەلىك ەتكەن شىنجاڭ قۇراماسى اقىرعى ەسەپتە سپورت تاريحىمىزعا جىل قۇسىنداي جاڭالىق اكەلدى. ۇلانىمىزدىڭ ۇزدىك ويىنى ءوزىمىزدى عانا تاڭ قالدىرىپ قالعان جوق، قىتاي مەملەكەتتىك وليمپيادا فۋتبول قۇراماسىنا باسشىلىق ەتەتىن تاربيەشىلەردى دە ويعا قالدىردى، «وسى جىگىت بولاشاقتا ەلىمىزدىڭ فۋتبول قۇراماسىنىڭ جارقىن جۇلدىزى بولعالى تۇر، ۋاقىتتى وتكىزبەي مەملەكەتتىك وليمپيادا فۋتبول قۇراماسىنىڭ بەلدى قاقپاشىسىنا تاڭداعانىمىز ابزال»، - دەپ كەسىم جاسادى قىتايدىڭ فۋتبول ۇجىمى. اق تۇيەنىڭ قارىنى جارىلدى، قىتاي تاريحىندا تۇڭعىش رەت قازاق ۇلتىنان ەرجەت مەملەكەتتىك وليمپيادا فۋتبول قۇراماسىنا قابىلداندى.
ميللياردتار ەلىنىڭ فۋتبول قۇراماسىنىڭ قاقپاسىن قىرانشا قورعاپ جۇرگەن بۇل جىگىتكە ەۋروپانىڭ فۋتبول كلۋبتارى بىردەن قىزىعا قالدى، ءسويتتى دە كەلىسىم-شارتتارىنىڭ قۇلاعىن قىلتيتا باستادى. ەۋروپانىڭ فۋتبول كلۋبى شىنجاڭدىق فۋتبولشى تۇگىل قىتايدىڭ اتى الىسقا بەتتەگەن فۋتبول ساڭلاقتارىنىڭ دا ارمانى.
كوكتەن ىزدەگەنىن جەردەن تاپقان تارلان تارباعاتايدىڭ تاستۇلەگى ۇزاق جىلدىق ۇمتىلىسىنىڭ ارقاسىندا 2014 - جىلى 29- قاڭتاردا پورتۋگاليانىڭ «گوندومار» فۋتبول كلۋبىمەن جارتى جىلدىق كەلىسىم-شارتقا وتىرىپ، كارى قۇرلىقتىڭ قاقپاسىن قاققان تۇڭعىش قازاق فۋتبولشىعا اينالدى. قازىرگى كۇنى الا دوپتىڭ الەمدىك ارەناسىندا كوش باستاپ تۇرعان كريشتيانۋ رونالدۋدىڭ ەلىندە باعىن سىناپ جۇرگەن ۇلىمىز جاپالى جاتتىعۋ مەن تاتىمدى تاربيەگە قاتار جۇگەن سالىپ جارتى جىلدا پورتۋگاليالىق فۋتبول سۇيەر قاۋىمنىڭ جاقسى باعاسىنا يە بولدى.
ءارقانداي سىناقتان سۇرىنبەي ءوتىپ، گوندوماردىڭ ابىرويىن اسقاقتاتقانىنا قاباعات رازى بولعان كلۋب جەتەكشىلەرى وعان بەرەتىن سىياقىنى جوعارىلاتىپ، قۇراما قاقپاسىن جانە دە ءبىر جىل قورعاپ بەرۋىن ءوتىنىپ، مامىر ايىنىڭ اياعىندا كەلىسىم-شارتتىڭ ۋاقىتىن كەلەر جىلعى ماۋسىمعا دەيىن ۇزارتتى.
قىتايدىڭ پرەمەر-ليگاسىنداعى ءبىرقاتار كوماندالاردىڭ «جوعارى جالاقى بەرەمىز، ءبىزدىڭ قۇرامامىزعا كەل» دەگەنىنە مويىن بۇرماعان ەرجەت پورتۋگاليانىڭ تومەنگى ليگا كومانداسىن تاڭداۋىنىڭ سەبەبىن بىلاي تۇسىندىرەدى: «ەۋروپادا دوپ تەبۋ بۇرىننان بەرگى ءتاتتى تىلەگىم، ەۋروپا - فۋتبول مادەنيەتىنىڭ بەسىگى، پورتۋگالياعا اياق باسقاننان كەيىن ەلىمىز فۋتبول سپورتىنىڭ شاڭ قاۋىپ قالعانىن باعامدادىم.
مەنىڭ وسى جاقتا ۇزاق ۋاقىت تاربيە كورىپ، قاقپا قورعاۋدىڭ قىرى مەن سىرىنا جەتىسىپ، الەمدەگى ەڭ ۇزدىك قاقپاشىلاردىڭ ءبىرى، يسپانيا ۇلتتىق قۇراماسىنىڭ كاپيتانى يكەر كاسيلياس سياقتى تانىمالى قاقپاشى بولسام دەگەن ۇلى ارمانىم بار، انام ايتاتىن «ازامات ارمانىنان جاڭىلسا جەڭىلىس تابادى» دەپ، انا ءسوزى ءاردايىم جۇرەگىمدە».
ايتا كەتەيىك، گوندومار قۇراماسى 1921 - جىلى قۇرىلعان، اتى ەۋروپا كلۋبتارىنا تانىمالى فۋتبول قۇراماسى، ول پورتۋگاليانىڭ پورتۋ ايماعىنداعى گوندومار قالاسىنا ورنالاسقان، قۇراما ءبىرقانشا جىلدان بەرى پورتۋگاليانىڭ A دارەجەلى ليگاسىندا ۇزدىك ويىندار كورسەتكەنى سەبەپتى پورتۋگاليالىقتاردىڭ سۇيىكتى قۇراماسىنا اينالىپ ۇلگىرگەن.
ماقسات قيزات ۇلى
baq.kz
