بار كىنانى ورالماندارعا اۋدارا سالماق پا؟
ونىڭ ايتقانىنا سەنسەك، ەلىمىزگە قونىس اۋدارعان قانداستارىمىزدىڭ دەنى ورتا ءبىلىمدى، ءتىپتى ولاردىڭ اراسىندا مەكتەپ باعدارلاماسىن تولىق مەڭگەرمەگەندەر دە جەتەرلىك.
بۇل قانشالىقتى نەگىزدى پىكىر؟ «الاش ايناسى» وسى سۇراقتى سارالاپ كورگەن ەدى.
ۆيتسە-ءمينيستردىڭ دەرەكتەرىنە سۇيەنەلىك...
ونىڭ ايتۋىنشا، شەتتەن كەلگەن اعايىننىڭ 8,6 پايىزى عانا ەڭبەككە جارامدى ءھام جوعارى ءبىلىمدى ەكەن. ال، ولاردىڭ 20,6 پايىزى مامانداندىرىلعان ورتا ءبىلىم السا، قالعان 71 پايىزى ورتا ءبىلىمدى نەمەسە ەشقانداي وقۋ ورنىن ءتامامداماعاندار ەكەن.
سونداي-اق، ۆيتسە-مينيستر سوڭعى ءتورت جىلدا كوشىپ كەلگەن اعايىننىڭ 65 پايىزى ساۋاتسىز دەپ وتىر. ءمادينا ءابىلقاسىموۆا: «وسىنىڭ سالدارىنان قازاقستان كاسىبي بىلىكتى رەسۋرۋستار تاپشىلىعىنا تاپ بولۋدا» دەيدى.
ءسىز نە دەيسىز؟
بوتاگوز ۋاتقان، دۇنيەجۇزى قازاقتارى قاۋىمداستىعى ۇيىمداستىرۋ ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى:
- ۆيتسە-ءمينسيتردىڭ بۇلاي ايتۋى مۇمكىن ەمەس. جالپى، بۇل اقپارات ارانداتۋ بولۋى مۇمكىن. مەن قازىر ناقتى بىلمەگەندىكتەن ەشقانداي وي بىلدىرە المايمىن. پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ الەۋمەتتىك-مادەني دامۋ كوميتەتىندە وتكەن ماجىلىسكە قاۋىمداستىقتىڭ باسشىسى تالعات ماماشيەۆ قاتىسىپ جاتىر. الدىمەن سول كىسىدەن انىق-قانىعىن ءبىلىپ، بۇل ماسەلەنى سارالاپ الۋىم كەرەك.
اۋىت مۇقيبەك، اقىن:
- قازىر شەتتەن كەلگەن اعايىندى بىلاي قويىپ، قازاقستانداعى جايعا قاراڭىز. كىم ءوز ماماندىعى بويىنشا جۇمىس جاساپ جاتىر؟ ءبىز قازىر «مامان قازاقتار كەرەك» دەپ شالقاياتىن جاعدايدا ەمەسپىز. مامانداردى تۋاتىن-سان. بىزگە قازىر ەڭ الدىمەن دەموگرافيالىق ءوسىم قاجەت.
مىسالى، قىتاي مەن موڭعوليادان كەلگەن اعايىن مال باعۋدىڭ «اكادەمياسىن» تاۋىسقان. ولارعا جەر بەرىپ، مال وسىرۋگە جاعداي جاساپ بەرە الىپ وتىرمىز با؟ جوق. قازىر الەمدە ءوز بەتىمەن جايىلعان مال ەتىنىڭ باعاسى شارىقتاپ تۇر.
قىتايدىڭ اجەپتاۋىر بولىگىن قازاقتار ەتپەن قامتىپ وتىر. ءبىراق، ءبىز بىرىنشىدەن، سول مۇمكىندىكتى پايدالانا الماي وتىرمىز. ەكىنشىدەن، بيزنەس، ءوندىرىس، مادەنيەت، ادەبيەت سەكىلدى بارلىق سالادا شەتتەن كەلگەن اعايىننىڭ ۇلەسى قوماقتى ەكەندىگىنە ەشكىم كۇمان كەلتىرمەۋى ءتيىس.
ۇشىنشىدەن، تۋۋ كورسەتكىشى، ياعني ءوسىم جاعىنان دا شەتتەن كەلگەن اعايىن كوش باستاپ تۇر. ەندى، ولاردى ءبىلىمسىز دەۋ قانشالىقتى نەگىزدى؟ مەنىڭ بىلەتىنىم، قىتايدان كەلگەن كەز-كەلگەن جاستىڭ ءبىلىمى قازاقستانداعى جاستاردىڭ بىلىگىنەن ەش كەم ەمەس.
ەكونوميكا جانە بيۋدجەتتىك جوسپارلاۋ ۆيتسە-ءمينيسترى ءمادينا ءابىلقاسىموۆانىڭ دەرەكتەرىنىڭ راستىعىنا ءوزى جاۋاپ بەرەر. دەسەك تە، بۇعان دەيىن قازاقستانعا كوشىپ كەلگەن اعايىندارىمىزدىڭ اراسىندا جوعارى ءبىلىمدى جاندار وتە كوپ ەكەنى تالاي جازىلعان بولاتىن. ءبىر عانا مىسال، وسى ۋاقىتقا دەيىن شەت ەلدەن كەلگەن اعايىننىڭ اراسىندا 60 تان استام عىلىم دوكتورى، 300 گە تارتا عىلىم كانديداتى بولعانى انىق.
وسىندا كوشىپ كەلىپ، عىلىم شىڭىن باعىندىرعاندار قانشاما؟ ءتۇرلى ءوندىرىس ورىندارىن اشىپ، بيزنەسپەن شۇعىلدانعانداردى سول 65 پايىز بىلىمسىزدەردىڭ ساپىنا قوسا سالۋ نەگىزدى مە؟.
تاۋەلسىزدىك العالى بەرى شەت ەلدەن قانشاما دارىندى جاندار تۋعان ەلگە ورالدى. ماسەلەن، مايرا مۇحامەد قىزى، شۇعىلا ساپارعالي قىزى، داۋلەتكەرەي كاپ ۇلى، سەرىك قاپشىقباي ۇلى، ءتۇرسىنالى رىسكەلديەۆ سىندى جۇزدەگەن ونەر تارلاندارى ەلدىڭ ەلدىگىنە، رۋحاني دامۋىنا ۇلەستەرىن قوسىپ جاتىر. ۆيتسە-مينيستر حانىم وسى ەڭبەكتى ەلەمەي وتىرعان جوق پا؟
«الاش ايناسىنىڭ» ءتۇيىنى
تاۋەلسىزدىك العالى بەرى مەملەكەتىمىز اۋىل شارۋاشىلىق سەكتورىن دامىتۋعا باسا نازار اۋدارىپ كەلەدى. بۇل ورايدا شەتتەن كەلگەن اعايىننىڭ پوتەنتسيالىن پايدالانۋ جايى تالاي ءسوز بولعان-دى. ءبىراق، ءبىزدىڭ شەندىلەر مال ءھام ەگىن شارۋاشىلىعىن دامىتۋدا ولاردى ءتيىمدى پايدالانا العان جوق. ەندى مىنە، بارلىق جاۋاپكەرشىلىك القىمنان قىسقان تۇستا بار كىنانى قانداستاردىڭ بىلىمىنە اۋدارا سالىپ وتىرعان سەكىلدى. ءسىز نە دەيسىز؟
