قازاقستاندىق ستۋدەنتتەر پارا بەرۋدەن قاجىدى
وقۋ ورىندارى ونداي فاكتىلەر رەسمي تۇردە تىركەلمەگەنىن العا تارتادى.
الماتىداعى تىنىشپايەۆ اتىنداعى قازاق كولىك جانە كوممۋنيكاتسيالار اكادەمياسىندا سىرتتاي بولىمدە وقيتىن قىزىلوردالىق ارمان (ەسىمى وزگەرتىلدى) جاقىندا عانا اياقتالعان سەسسيا كەزىندە ەمتيحاننان ءوتۋ ءۇشىن وقىتۋشىلارعا 50 مىڭ تەڭگە پارا بەرگەنىن ايتادى.
«جىلىنا وقۋىمنىڭ اقشاسىنان بولەك، سەسسيالارىمدى اقشامەن جابامىن. ونسىز بولمايدى. اقشانى بىردەن تىكە سۇرايتىن مۇعالىمدەر دە بار. كەيبىرىنە ءوزىمىز بەرەمىز. ايتەۋىر اقشادان ەشكىم باس تارتپايدى. ءبىر پاننەن «5» دەگەن باعا الۋ ءۇشىن 10 مىڭ تەڭگە، «4» الۋ ءۇشىن 6 مىڭ تەڭگەگە كەلىسۋگە بولادى. ال «3» دەگەن باعا 3 مىڭ تەڭگەدەي بولادى»،-دەيدى ارمان.
«نە اقشا بەرەمىز، نە جۇمىسىن ىستەيمىز»
«سەسسيانى پارامەن جابامىن» دەيتىندەردىڭ ەندى ءبىرى - جەكە مەنشىك كوللەدجدەردىڭ بىرىندە سىرتتاي بولىمدە وقيتىن وسكەمەندىك دانا. ول سەسسيا كەزىندە «اقشا بەرمەسە، مۇعالىمدەر ساندالتىپ، شارشاتادى» دەپ شاعىنادى.
«تاقىرىپتى ءبىلىپ، ءوز كۇشىڭە سەنسەڭ دە اقشا بەرۋ كەرەك. ول زاڭدىلىققا اينالىپ كەتكەن. «سەسسيانى ءوز كۇشىممەن تاپسىرامىن» دەسەڭ، ەمتيحاننان قۇلاتادى. سوندىقتان اقشا بەرەمىز. جالپى قازاقستاندا «سىرتتاي وقىساڭ، سەسسيانى اقشامەن تاپسىرۋىڭ كەرەك» دەگەن پىكىر قالىپتاسقان»، - دەيدى وسكەمەندىك ستۋدەنت.
ءبىزدىڭ كوللەدجدە سەسسيانىڭ باعاسى - 10-20 مىڭ تەڭگەنىڭ اراسىندا. ستاروستاعا قانداي باعا كەرەكتىگىن ايتىپ، ستاۆكاسىن سوعان بەرەمىز. ول باعانى قويدىرىپ بەرەدى.
الماتىداعى كوللەدجدىڭ بىرىندە سىرتتاي بولىمدە وقيتىن س. ەسىمدى ستۋدەنت «باسقا ساباق تۇگىلى دەنە شىنىقتىرۋ پانىنەن باعا الۋ ءۇشىن اقشا بەرەتىنىن» ايتادى. ونىڭ سوزىنشە، سەسسيادان اقشا بەرمەي ءوتۋدىڭ باسقا امالدارى دا بار. «كەيدە مۇعالىمگە كەرەكتى زاتتارىن الىپ بەرەمىز، نە ءۇيىنىڭ جۇمىستارىن ىستەپ بەرەمىز»،-دەيدى ستۋدەنت.
«سەسسيانى كۋراتورعا تاپسىرىپ قويام»
سىرتتاي بولىمدە وقيتىن ستۋدەنتتەردىڭ كەيبىرى قىسقى جانە جازعى سەسسيادا عانا ەمەس،
وقۋ بىتىرەتىن كەزدە تاپسىراتىن مەملەكەتتىك ەمتيحان مەن ديپلوم قورعاۋ شاراسىنان دا پارامەن وتۋگە بولاتىنىن ايتادى. سولاردىڭ ءبىرى - شىمكەنتتەگى اۋەزوۆ اتىنداعى وڭتۇستىك قازاقستان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ سىرتتاي وقۋ ءبولىمىن ءبىتىرىپ جاتقان ە. ەسىمدى ستۋدەنت (اتى-ءجونىن ايتپاۋدى ءوتىندى - رەد. ) .
«مەملەكەتتىك ەمتيحان تاپسىرۋ مەن ديپلوم قورعاۋعا بارمادىم. ەسەسىنە 100 مىڭ تەڭگە بەردىم. ەندى ديپلوم الۋعا بارامىن. كوللەدجدەن كەيىن ەكى جىل وقىدىم، ەكى جىلدا دا سەسسيانى اقشاعا جاپتىم. كۋراتورعا بەرەمىن، ءبارىن ءوزى شەشىپ قويادى. ءوزىم جۇمىستا جۇرەمىن»،-دەيدى سۇحباتتاسىمىز.
جوعارىدا اتالعان وقۋ ورىندارىنا حابارلاسىپ، مۇنداي ارىز-شاعىمدار مەن پارا الۋ فاكتىلەرى تۋرالى سۇراعان تىلشىگە ۋنيۆەرسيتەتتەر مەن كوللەدجدەردىڭ وكىلدەرى ءبىر اۋىزدان «بىزدە ونداي فاكتىلەر جوق، انىقتالعان جاعدايدا ءمۇعالىم جۇمىستان، ستۋدەنت وقۋدان شىعادى» دەپ مالىمدەدى.
قازاقستاننىڭ قىلمىستىق كودەكسىنىڭ 311, 312 جانە 313-باپتارى بويىنشا قانداي دا ءبىر پارا الۋشى لاۋازىم يەسى دە، وعان پارا بەرۋشى دە، جانە ەكەۋىنىڭ اراسىندا دەلدال بولۋشى دا قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلادى.
قازاقستانداعى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ سىرتتاي بولىمدەرىندەگى ءبىلىم ساپاسى ۇكىمەتتىك دەڭگەيدە دە اۋىق-اۋىق ءسوز بولادى. بۇل جاعداي بىلتىر ماجىلىستەگى ۇكىمەت ساعاتىندا دا تالقىلانعان.
سول جيىنعا كەلگەن ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى اسلان ءسارىنجىپوۆ سىرتتاي وقۋ بولىمدەرىندە ءبىلىم بەرۋ ساپاسى ناشار ەكەنىن مويىنداعان. ول ءۇش جىلدا سىرتتاي بولىمدە وقيتىندار سانى ءتورت جارىم ەسەگە ازايعانىن، ءبىراق ەلدە سىرتتاي ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى جابىلمايتىنىن مالىمدەگەن.
قازاقستان ستاتيستيكا اگەنتتىگىنىڭ، ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ دەرەگىنشە، ءقازىر 580 مىڭنان استام ستۋدەنتتىڭ 160 مىڭعا جۋىعى سىرتتاي وقيدى. ەلدە مەديتسينالىق ماماندىقتاردان وزگە كاسىپتىڭ ءبارىنىڭ سىرتتاي وقىتۋ بولىمدەرى بار.
«ازاتتىق»
