ۋكراين اسكەرى نەگە ءالسىز؟ - نۇربەك بەكباۋ
پۋتين جەڭىس كۇنىن ۋكراينادان تارتىپ العان قىرىم تۇبەگىندەگى سيمفەروپولدا قارسى الدى. ال ءدال وسى قالادان اسا قاشىق ەمەس ماريۋپولدە ۋكراين ميليتسياسى مامىردىڭ 9-ىن قاندى قاقتىعىسپەن قارسى الدى. قان دەمەكشى.
مامىر باستالعالى بەرى، دون مەن دۋناي اراسىن جايلاعان بۇل ەلدە 100 دەن استام ادام مەرت بولدى. ال تۇراقتىلىقتى ساقتاۋعا مىندەتتى اسكەر قايدا قاراپ وتىر؟ ساراپشىلار ۋكراين اسكەرى قاۋقار كورسەتەتىندەي دارەجەدە ەمەس دەيدى. قىزىق. وسىدان 20 جىل بۇرىن عانا اسكەري الەۋەتى جونىنەن ك س ر و- داعى 2-مەملەكەت سانالعان ۋكراينا قالاي قۇلدىراپ كەتتى؟ نە سەبەپ؟
ك س ر و- دان مۇراعا قالعان اسكەري قۋات قايدا؟
ءيا، ك س ر و تاراعان ۋاقىتتا ۋكراينانىڭ يەلىگىندە 750 مىڭدىق ارميا بار ەدى. الايدا، جاڭادان قۇرىلعان ۇكىمەت مۇنشاما كوپ اسكەردى ۇستاپ تۇرۋ - تەككە اقشا شىعىنداۋ دەپ ساناپ، ارمياعا بولىنەتىن قارجىنى قىسقارتا بەردى. تيىسىنشە، ارمياداعى ادامنىڭ دا سانى ازايا بەردى. نە كەرەك، تەمىر تاياق تەبىندەي بولدى. ساربازدىڭ سانى 150 مىڭعا دەيىن ازايىپ كەتتى. مەجە مۇنىمەن توقتاپ قالماۋى كەرەك ەدى.
كيەۆ 2017-جىلعا دەيىن جاۋىنگەرلەر سانىن 100 مىڭعا دەيىن قىسقارتۋدى ويلاستىرعان- دى. ءبىر قىزىقتى ايتايىن. رەسەي قىرىمعا «جاسىل ادامشالار» دەپ اتالىپ كەتكەن اسكەرىن كىرگىزگەن تۇستا دا، ۋكراينا اسكەرىن ازايتۋدى جالعاستىرا بەردى.. .
جىلاندى جەتى كەسسەڭ دە، كەسىرتكەدەي قاۋقارى بار دەگەن. ماسەلە اسكەردىڭ سانىنىڭ ازايۋىندا ەمەس. 150 مىڭدىق قولمەن دە ءبىراز شارۋانى شەشىپ تاستاۋعا بولادى. بار قيىندىق مىنادا: ۋكراينانىڭ اسكەري بازالارى نەگىزىنەن ەلدىڭ باتىسىندا شوعىرلاندىرىلعان. اسكەري كازارمالار ول جەرگە سوناۋ كەڭەس وداعى تۇسىندا سالىنعان ەدى. ماقسات - ناتو-نىڭ سوققىسىنا تويتارىس بەرۋ. نە كەرەك، ۋكراينا تاۋەلسىزدىك الدى. الايدا، ەل بيلىگى ارميانىڭ كۇشىن مولايتۋ، شىعىس وڭىرلەرگە بازا سالۋ دەگەندى قاپەرىنە دە ىلگەن جوق. ءيا، ول كەزدە حوحول مەن موسكالدىڭ اراسى بۇلاي شالا بۇلىنەدى دەپ ەشكىم ويلاعان جوق.
نە كەرەك، نەگىزگى اسكەر ەلدىڭ باتىسىندا. ولار ەندى شىعىسقا كەلىپ جەتتى. ءبىراق، بولارى بولىپ، بوياۋى سىڭگەن ۋاقتا، اسكەر قانداي اجەتكە جاراسىن؟ اسكەر بار-جوعى ارانداتۋشىلادىڭ قۇرعان قاقپانىن قابۋدان باسقا دانەڭە دە بىتىرە العان جوق.
ۋكراين قارۋلى كۇشتەرىنىڭ بار سالاسىنا ورىستار كىرىپ العان
بۇل ءسوزدىڭ اۆتورى Strategic Studies Institute دەيتىن ۇيىمنىڭ اعا عىلىمي قىزمەتكەرى ستيۆەن بلانك. «ۋكراينانىڭ قاۋىپسىزدىك قىزمەتىنىڭ بارلىق قۇرىلىمدارىندا رەسەيشىل ادامدار دەندەپ ەنگەن نەمەسە ولار لاۋازىمدى ورىندارعا ماسكەۋدىڭ بۇيرىعىن ورىندايتىنداردى وتىرعىزعان. ۋكراينانىڭ جوعارعى شەندى وفيتسەرلەرى ءھام قولباسشىلارى كەڭەس ارمياسىندا قىزمەت ەتتى. ولارعا ورىسشا ءتۇسىندىرۋ، ءتۇسىنۋ وڭايىراق. ولار تۋرا پۋتين سەكىلدى ۋكراينا رەسەيدەن اجىراماۋ قاجەت دەيتىن ويدا. مىنە، ۋكراين ارمياسىن وسىنداي ادامدار باسقاردى. تيىسىنشە، قاراپايىم جۇرتتا «ورىستار ءبىزدىڭ ماڭگىلىك دوسىمىز ءارى وداقتاسىمىز» دەگەن ويعا بەك سەندى» .
سەنگەن ادامىڭا سەكەمدەنبەيتىنىڭ بار. ۋكراين جۇرتىنىڭ ورىستى ءوزىم دەپ قابىلداۋىن رەسەيشىل كۇشتەر وتە جاقسى پايدالاندى. ارقاسىنان قاعىپ تۇرىپ، قۇپيا دەگەن اقپاراتتارعا قينالماي قول جەتكىزدى.
«ۋكراينا تاۋەلسىزدىك العان العاشقى كۇنىنەن باستاپ، كرەمل ءوز ادامدارىن ۋكراين بيلىگىنىڭ بار سالاسىنا، ونىڭ ىشىندە قارۋلى كۇشتەر مينيسترلىگىنە ودان قالدى، ىشكى ىستەر ۆەدومستۆاسىنا تىقپالاۋمەن بولدى. ماقسات - الگى قۇرىلىمداردىڭ ناتيجەلى جۇمىس ىستەۋىنە مۇمكىندىك بەرمەۋ. ماسكەۋ ءوز ادامدارىن قويۋ ءۇشىن ءتۇرلى تاسىلدەرگە سۇيەندى. سونىڭ ىشىندە ىڭعايلىسى - پارا بەرۋ ەدى. نە كەرەك، اۋەلدە ورىستان پارا الىپ ۇيرەنگەن ۋكراين كومانديرى كوپ وتپەي وزىنىكىن قىزمەتكە الار كەزدە دە، تاماعىن جۇتىنىپ، يشارا بىلدىرەتىن بولدى. قىسقاسى، قۇنىقتى. قازىر ۋكرايننىڭ قارۋلى كۇشتەرى جەمقورلىققا بەلشەسىنەن باتقان. وسى پاراقورلىقتىڭ سالدارىنان عوي، ەلدى قاندى قاقتىعىس جايلاعاندا، 330 مىڭعا جەتەتىن ميليتسيانىڭ قولىنان تۇك كەلمەي قالدى.
ال ەندى، قىرىم داعدارىسى كەزىندە ۋكراين اسكەرى نەگە بۇلىكشىلەر جاعىنا شىعىپ كەتتى؟ بار ماسەلە ۋكراين ارمياسىندا اسكەري-ۇلتتىق يدەولوگيا جوق ەدى. وتان دەگەن نە؟ جاۋىنگەر دەگەن كىم؟ ەلىن ساتقان دەگەن قانداي بولادى؟ 25-اۋە-دەسانتتىق بريگادا سەپاراتيستەرگە قارۋىن تاستاپ بەرىلەر كەزدە، الگىلەردىڭ ساناسىندا وسى سۇراقتار ەش بولماسا جىلتىڭ ەتتى مە؟ ءاي، قايدام. نە كەرەك، رەسەي قىرىمدى وزىنە قوسىپ العاندا، 16 مىڭ ۋكراين اسكەرى دە، ماسكەۋدىڭ يەلىگىنە ءوز ەرىكتەرىمەن ءوتىپ كەتتى.
ۋكراين ارمياسى ءجوندى قارجىلاندىرىلماعاندىقتان، قاقتىعىستىڭ ءدال وسىنداي تۇرىنە دايىن بولماي شىقتى
ۋكراين ارمياسى ءدال قازىرگىدەي تاپسىرمانى بۇرىن سوڭدى ورىنداماعان ەدى. ءيا، بۇلاردى تەروريستەرمەن سوعىسۋعا ەشكىم ۇيرەتكەن جوق بولاتىن. ايتپاقشى، اسكەر سانىن كۇنى كەشەگە دەيىن كيەۆ قىسقارتۋمەن اينالىستى ەمەس پە؟ ونداعى ماقساتى - الىپ، الايدا قوپال (كوپ كولەمدە اقشا قاجەت ەتەتىن) ارميانى ىقشام ءارى جىلدام قيمىلدايتىن (بيۋدجەتى دە شاعىن) قارۋلى كۇشكە اينالدىرۋ بولاتىن. ءبىراق. ۆيكتور يانۋكوۆيچتىڭ تۇسىندا ۋكراينا بىرنەشە رەت بانكروتقا وتىرعاندىقتان، ىقشام ارميا جوسپارىن ورىنداۋ مۇمكىن بولماي قالدى.
كيەۆ ەكونوميكالىق داعدارىستان قايتسەم قۇتىلام دەپ ءجۇرىپ، 150 مىڭدىق ارمياسىنا اقشا ءبولۋدى ۇمىتىپ كەتە بەرەتىن. ايلىعى ايلاپ كەلمەيتىن كوماندير پاتريوتيزمىڭدى قايتسىن؟ ءيا، ۋكراينا قارۋ ساتىپ الۋ بىلاي تۇرسىن، اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ جالاقىسىن تولەۋگە مۇرشاسى كەلمەي قالدى. كوكتەمدە عانا ۋكراين قارۋلى كۇشتەرى، ارمياداعى سولداتتاردىڭ تۇسكى ءھام كەشكى اسىنا قاجەت دەپ جۇرتشىلىقتان س م س ارقىلى اقشا جيناعانى بار. كۇلەسىز بە، جىلايسىز با؟ ! وسىنداي اسكەر قالاي سوعىسسىن؟
ءيا، رەسەي باسىپ كىرگەندە ارميا ابدىرىپ قالدى. «ولار پسيحولوگيالىق دەڭگەيدە دايىن ەمەس ەدى. قولدارىنداعى قارۋ - اۆتومات كالاشنيكوۆتەن اناعۇرلىم ىڭعايلى. قالا ىشىندەگى ۇرىستارعا لايىقتاپ جاسالعان جاراق. الايدا، قارۋدى الىپ ءجۇرۋ بار دا، ونىمەن اتىپ كورۋ بار. الگىندە ارمياعا تيىن بولىنبەگەن كەزدەر بولدى دەپ ايتتىق. كومانديرلەر اقشا جوق پا، وندا وقۋ- جاتتىعۋ دا باسى ارتىق شارۋا دەپ بىلگەن ەدى. قىسقاسى، ۋكراين سولداتتارى قولىنداعى اۆتوماتتىڭ قالاي اتىلاتىنان دا بەيحابار ەدى. ستيۆەن بلانك وسىلاي دەيدى.
ا ق ش- تى ايتام، كەزىندە اۋعان تالىبتەرىنە كوممۋنيستەردىڭ تىكۇشاعىن اتىپ قۇلاتاسىڭ دەپ، تالاي «ستينگەردى» تاراتىپ ەدى. ۆاشينگتونداعى كەيبىر ساياساتكەرلەر سول سەكىلدى ەندى ۋكراين ارمياسىنا دا قارۋدىڭ جاڭا تۇرلەرىن بەرەيىك دەپ ۇسىنىس ايتتى. الايدا، قارا بالا «ولار زامانۋي قارۋ- جاراققا يە بولعانىمەن، ونى قولدانۋدى بىلمەسە، پايدا جوق. بۇل قارۋلار بەكەرگە رەسەيدىڭ ولجاسىنا اينالىپ كەتەدى» دەگەندى ايتىپ وتىر.
نەگىزى، لۋگانسك، دونەتسكىدەگىدەي قاقتىعىستى ۋكراين ارمياسى كورگەن. سوناۋ 90-جىلدارى ۋكراين ساربازدارى بىتىمگەر رەتىندە بالقان قاقتىعىسىنا قاتىسقان ەدى. ءبىراق، سول ۇرىسقا قاتىسىپ كەلگەن جاۋىنگەرلەر كورگەن-بىلگەنىن وزدەرىنەن كەيىنگىلەرگە ۇيرەتكەن جوق. سەبەبى، كيەۆ قاجەت دەپ سانامادى.
سوڭعى ءتۇيىن
ءيا، قانشا ءالسىز بولسا دا، 150 مىڭدىق ارميا - ول ءبارىبىر ارميا. قالاسا، دونەتسك، دونباس، لۋگانسكتەگى سەپاراتيستەردى ءورت تيگەن قۋرايداي ەتىپ، شىجعىرىپ الۋعا شاماسى جەتەدى. مۇنى بۇلىكشىلەر دە ءبىلىپ، كورىپ وتىر. سوندىقتان دا، ولار قاراپايىم جۇرتتىڭ تاساسىنا تىعىلىپ ارەكەت ەتىپ جاتىر. سەپاراتيستەردىڭ ماقساتى - ارميانى بەيبىت ەلگە وق جاۋدىرۋعا ماجبۇرلەۋ. ارى قاراي بەلگىلى. ءوز حالقىنا وق اتتى. فاشيستەردەن، ۇلتشىلداردان رەسەي ءبىزدى قۇتقارا گور دەگەن گوي- گويىنە باسادى. ارى قارايعى سەناري بەلگىلى.
رەسەي شاعىن ارميامەن سوعىسىپ كورگەن (گرۋزيانىڭ قارۋلى كۇشتەرىنىڭ سانى 20 مىڭ ادام) . ەندى اسكەري الەۋەتى ورتاشالاۋ ەلمەن قاقتىعىسىپ كورمەك. ورىس قارۋىنىڭ قۋاتى قانشالىقتى، سىناپ كورمەك. ۋكراين بيلىگى وسىنى سەزىپ وتىر. سوندىقتان، دوننىڭ ارعى بەتىن سەپاراتيستەردەن تازارتۋ جۇمىستارىن اسا ساقتىقپەن، اسىقپاي جاساۋدا.
ەش تاراپتى اقتاعىمىز كەلمەيدى. تەك بىرەۋدەن ساباق الىپ ۇيرەنسەك ەكەن. بوناپارتتىڭ 19-عاسىردا ايتقان ءسوزى ءالى وزەكتىلىگىنەن ايىرىلعان جوق.
«ءوز ارمياسىن اسىراماعان ەل، جاۋدىڭ ارمياسىن اسىراۋعا ءماجبۇر بولادى».
«جاقسى» سايتى
