كوك اسپان كومىردەي بولعان كۇن

قايعىلى حاباردىڭ جۇرەكتى سىزداتقانى انىق. ستامبۋلدان انكاراعا قاراي جولعا شىققان ساتتە ەستىدىك.

تۇركيانىڭ مانيسا ايماعى سوما كەنتىندە ورنالاسقان كومىر شاحتاسىندا قايلىعى وقيعا بولىپتى. مامىردىڭ 13-كۇنى شاحتادا بولعان اپاتتان 274 ادام قازا تاپتى.

تۇركيا ءوز تاريحىندا شاحتالاردا بۇرىن سوڭدى بولماعان ەڭ ۇلكەن اپاتتى كوردى. تۇركيادا وسى قايعىلى وقيعاعا بايلانىستى ءۇش كۇن بويى ازا تۇتۋ جاريالاندى.

تۇركيانىڭ رەسمي بيلىك ورىندارىنىڭ تاراتقان دەرەكتەرىنە قاراعاندا شاحتادا بولعان ءورتتىڭ سالدارىنان كوپتەگەن شاحتەرلەر تۇتىنگە ۋلانىپ قازا تاپقان. تۇركيانىڭ ەنەرگەتيكا ءمينيسترى تانەر يىلدىزدىڭ دەرەكتەرىنە قاراعاندا اپات كەزىندە شاحتادا 787 ادام بولعان. ولاردىڭ 363 ءىن قۇتقارىلعان.

ءبىراق، وكىنىشكە قاراي قازا تاپقاندار سانى ارتا تۇسكەن جايى بار. ءۇمىت وتى دا ءالسىز. ويتكەنى، شاحتادا 120 ادامنىڭ قالعانى تۋرالى دەرەكتەر بار. ال، شاحتانىڭ كەيبىر جەرلەرىندە ءالى دە ءورت بولىپ جاتقانى تۋرالى دەرەك بار. ءبىراق، تۇرىك حالقىنىڭ بۇل قايعىلى كۇندەردە دە سابىرلى بولىپ قالا بىلگەنىن، قايعىنى قاسقايىپ قارسى العانىن كوردىك.

 جالپى، تۇركيادا كومىر شاحتالارى كوپ ەمەس. ءبىراق، بۇل ەلدە كومىر ءوندىرۋ دە قيىن. سوما شاحتالارىندا جىلىنا 10 ميلليون توننا كومىر وندىرىلەدى. 5 مىڭ 500 ادام جۇمىس ىستەيدى. ال، اپات بولعان ەيناز شاحتاسىندا جىلىنا 6 ميلليون توننا كومىر وندىرىلەدى. ءسويتىپ، جەردىڭ استىندا ءجۇرىپ جەر بەتىندەگىلەرگە جارىق پەن جىلۋ جەتكىلىكتى بولسىن دەپ قىزمەت قىلاتىندار تۇركياعا قاجەت ەنەرگيانىڭ 10 پايىزىن وندىرەتىن ستانسالاردى كومىرمەن قامتاماسىز ەتەدى.

دەگەنمەن، جالاقىلارى كوپ ەمەس بۇل شاحتەرلاردىڭ. ءبىراق، ەلدىڭ يگىلىگى ءۇشىن قىزمەت قىلار ەدى شاحتەرلار. سويتكەن شاحتەرلاردىڭ ءبىر توبى ايدىڭ، كۇننىڭ امانىندا قازا تاپتى.

سوما.. . تۇركيادا جۇرگەن ءبىز ءۇشىن بۇل ەلدىمەكەننىڭ ورنى بولەك بولىپ تۇرعان جايى بار. انكارادا بىرەۋلەر قايعىلى قازا كەزىندە ۇكىمەتكە قارسى شىعىپ، «سەندەر كىنالىسىڭدەر» دەپ الاڭداردا جۇرسە، شاحتادان شىققان ءبىرقاتار ازاماتتار وتاندى ءسۇيۋدىڭ ەرەكشە ۇلگىسىن دە كورسەتتى. سارسەنبى كۇنى شاحتادان شىعارىلعان ءبىر شاحتەردىڭ «جەدەل جاردەمنىڭ مىنا دۇنيەلەرى بۇلىنبەسىن، مەن كيىمىمدى شەشەيىن» دەۋى تۇرىك باسىلىمدارىنداعى باستى تاقىرىپقا اينالعانداي. ساياساتتا مۇنداي اپاتتى قالىپتى جاعداي سياقتى قابىلداعانداردى كوردىك. پارتيا جەتەكشىلەرىنىڭ قايعىلى وقيعا بولعان جەرگە بارعاندارىن، بۇقاراعا كوڭىل ايتقانىن ەستىدىك. دەگەنمەن، پرەمەر ءمينيستردىڭ دە وپپوزيتسيالىق پارتيادان سايلانعان دەپۋتاتتىڭ 15 كۇن بۇرىن بۇل ماسەلەنى ايتقانىن جوققا شىعاردى.

بيلىك باسىنداعىلار «شاحتالاردى ۇنەمى تەكسەرىپ تۇرامىز» دەپ جاتىر. قىسقاسى، قاراپايىم شاحتەرلەردىڭ قازاسىن، تۇرىك حالقىنىڭ قازاسىن ساياسي ۇپاي جيناۋ ءۇشىن دە قولدانىپ جاتقاندار بار. الەم جۇرتى كوڭىل ايتىپ جاتىر تۇركى حالقىنا. قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازاربايەۆتان، گەرمانيانىڭ كانتسلەرى انگەلا مەركەلدەن، ازەربايجان پرەزيدەنتى يلحام اليەۆتەن،  ۇلىبريتانيا پرەمەرى دەۆيد كەموروننان جانە وزگە دە مەملەكەت باسشىلارىنان كوڭىل ايتۋ حاتى كەلىپ جاتىر.

راس، رەسمي ورگانداردىڭ قايعىعا ورتاق بولۋى ءبىر بولەك، بۇقارانىڭ مۇنداي جاعدايلارداعى ۇستانىمى ءبىر بولەك. ريم پاپاسى دا دۇعا جاساپ جاتقان كورىنەدى دەرەكتەرگە قاراعاندا. يسلام ەلدەرىندە دە قاتىم ءتۇسىرىپ جاتقاندار كوپ. اشىعىن ايتساق قازاق ەلىندەگى مەشىتتەردىڭ دە بۇل اپاتتان قازا تاپقانداردىڭ رۋحىنا ارناپ قۇران وقىتقانىن قالايدى بۇل كوڭىل.

 ويتكەنى، ءبىز «تورقالى توي، توپىراقتى ولىمدە» ءبىر- ءبىرىن دالاعا تاستامايتىن تۇركىنىڭ ۇرپاعىمىز. ال، قالىڭ قازاق انادولىداعى اعايىننىڭ قايعىسىنا شىن كوڭىلدەن ورتاق ەكەندىگىنە سەنەمىز. تۇرىك حالقىنا اللا جاردەمشى بولسىن. قازا تاپقانداردىڭ يماندارى جولداس بولعاي!

امانگەلدى قۇرمەت ۇلى

«جەبە» گازەتى

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى