جەتپىس جاستاعى قىزىلوردالىق الەم چەمپيونى

قارماقشىنىڭ سپورتىن دامىتۋدا ءوز ەڭبەگى بار ازامات ەكەنىن ەستىگەنمىن.

قازىر جەتپىس جاستان اسقان ارداگەر كەزىندە بالۋاندىق ونەردى شەبەر مەڭگەردى.

ءبىراز جىل بويى بوز كىلەم ۇستىندە بەلدەستى.

قارسىلاسىن قاپى قالدىرىپ، جاۋىرىنىن جەرگە تيگىزدى.

ودان كەيىن ءوزىنىڭ تۋعان جەرىندە شاكىرت تاربيەلەدى.

قانشاما شەبەر بالۋاندارعا جول سىلتەدى.

بۇگىنگى كۇنى دە سول كاسىبىنەن جاڭىلعان جوق. ىزىن باسقان ىنىلەرىنە اقىل-كەڭەس بەرۋدەن بويىن اۋلاق سالعان ەمەس.

وعان قوسا قازىرگە دەيىن سالاۋاتتى ءومىر سالتىن جانىنا سەرىك ەتىپ، تالاي ادامعا ونەگە كورسەتىپ ءجۇر.

جاسى جەتپىستەن اسقانمەن، ءالى دە دەننىڭ ساۋلىعىن ويلاپ، سالماعى ءزىل-باتپان گير تاسىن كوتەرۋگە كوڭىل ءبولدى. بۇل ارەكەتى جەمىسسىز بولعان جوق. بىرنەشە حالىقارالىق تۋرنيردە الدىنا جان سالماي، سول سايىستان باس بايگەنى ولجالاپ كەلەدى.

وزىمەن قاتارلاس قۇرداستارى قارتتىقتىڭ اۋىلىنا ات بايلاپ، ەرىكسىز مويىنداعان كەيىپ تانىتقانىن تالاي مارتە ءوزىنىڭ دە كوزى كورگەن. دەننىڭ ساۋلىعىنىڭ ارقاسىندا سەرگەك جۇرگەنگە جەتەر ەشتەڭە جوق ەكەنىن تۇسىنەدى جاربولسىن اعامىز. سونى بىلگەندىكتەن كۇن سايىن سەرگەك قيمىل جاساپ، جاتتىعۋ جاساۋدان جالىقپايدى.

قارت سپورتشى جاقىندا رەسەيدىڭ ارحانگەلسك قالاسىنا بارىپ قايتتى. سولتۇستىك كورشىمىزدىڭ قيىر شەبىندە قونىس تەپكەن مەكەندە گير تاسىن كوتەرۋدەن ارداگەرلەر اراسىندا الەم جانە ەۋروپا بىرىنشىلىگى بولعان ەدى. دۇنيەجۇزىلىك دوداعا جۇمىر جەردىڭ قىرىققا جۋىق ەلىنەن قاتىسۋشىلار كەلدى. وسى باسەكەدە جاربولسىن اعامىز ءۇش التىن ولجالادى.

- جارىس جوعارى دەڭگەيدە ءوتتى دەپ ايتا الامىن، - دەيدى جاكەڭ بىزبەن اڭگىمەسىندە. - شەتەلدە جاسى ۇلعايعان كىسىلەر سپورتپەن ءجيى شۇعىلدانادى.

وعان بارلىق جاعداي جاسالعان. مۇنداي ىسكە ءبىزدىڭ ەلىمىزدە ەندى-ەندى عانا نازار اۋدارا باستادى. قازاقستاننىڭ وزگە ايماقتارىن قايدام، سىر وڭىرىندە جىلدان-جىلعا سەرگەكتىكتى سەرىك ەتكەن قاريالار قاتارى مولايىپ كەلە جاتقانىن قۋانتادى.

مەنىڭ ءوزىم بىرنەشە ادامنىڭ دەنە شىنىقتىرۋعا قىزىعىشىلىعىن وياتتىم. وبلىس ورتالىعىمەن قاتار بارلىق اۋداندا ولاردىڭ سانى ءوسىپ كەلەدى. جارىس جايلى ايتار بولسام، وعان ءبىزدىڭ ەلىمىزدەن بەس ادام باردىق. ءارقايسىسىمىز جوعارىدان كورىنۋگە تىرىستىق.

جاربولسىن اعامىز ءدۇبىرلى باسەكەدە 100 كەلى سالماقتا سىنعا تۇسكەن. گير تاسىن كوتەرۋدىڭ ءوزىن ءتۇرلى سايىستار بويىنشا وتكىزدى. ۋاقىت ەسەپتەۋ بويىنشا جەرلەسىمىز ءبىر مينوتتە سەرپۋدە 26, جۇلقۋدا 27 مارتە زىلتەمىردى توبەسىنە كوتەردى. ودان ۇزدىك كورسەتكىشكە قول جەتكىگەن ەشكىم بولعان جوق. تورەشىلەر سىردان بارعان سپورتشىعا قوشەمەت كورسەتتى. التىن مەدالدى موينىنا تاقتى. سونداي- اق، ەۋروپا بىرىنشىلىگىندە دە ول كىسىمەن باسەكەگە تۇسەتىن قارسىلاسى تابىلا قويمادى. وندا چەمپيوندىق اتاققا يە بولدى. سونىڭ ناتيجەسىندە ءۇش بىردەي التىن مەدالدى قانجىعاعا بايلاپ، ەلگە ۇلكەن ابىرويمەن ورالدى.

قازىر الەمدە ورتاشا ءومىر ءسۇرۋ جاسى جوعارى مەملەكەتتەر بارشىلىق. وندا سالاۋاتتىلىق ءومىر سالتىن ۇستانۋ باستى ورىنعا قويىلادى. جاربولسىن اعامىز ءوزى قاتىسقان جارىستا كەلەشەكتە وسىنداي جايعا كوڭىل ءبولۋ قاجەت ەكەنىن ءتۇسىنىپ قايتتى.

ۇلكەننىڭ دە، كىشىنىڭ دە سالاۋاتتى ءومىر سالتىن سەرىك ەتۋىنە بارلىق مۇمكىندىك بار. جەر-جەردە سپورتتىق عيماراتتار كوپ. بۇرىن بارلىعى تاپشى بولاتىن. سوعان قاراماستان ەلدىڭ دەنە شىنىقتىرۋ ونەرىنە دەگەن قۇلشىنىسى ەرەكشە ەدى. وتكەن عاسىردىڭ 50-جىلدارىندا ءوزى دە كۇرەس ونەرىنە قىزىقتى.

سول تۇستا اۋىلدىق كلۋبتا «چەمپيون ميرا» دەگەن كينو بولعان ەكەن. ورىستار تۇسىرگەن فيلم جاربولسىن اعاعا ەرەكشە ۇناپتى. ونى بىرنەشە مارتە تاماشالاعان كورىنەدى. ءبىر عانا كينوتۋىندى ءومىرىن وزگەرتۋگە اسەر ەتتى. اۋىلدا وسكەن بوزبالا بالۋاندىق ونەردىڭ قىر-سىرىنا قانىعۋعا قۇلشىنا كىرىستى. وسىنىڭ ناتيجەسىندە ۋاقىت وتە كەلە ەركىن جانە گرەك-ريم كۇرەستەرىن، سامبونى شەبەر مەڭگەردى.

مەكتەپ قابىرعاسىنان شىققاننان كەيىن ارمان جەتەگىنە ەرگەن اۋىل بالاسى تۇركىمەن جەرىنە جول تارتتى. سول ەلدىڭ استاناسى -  اشحاباد قالاسىنداعى دەنە شىنىقتىرۋ تەحنيكۋمىنا وقۋعا قابىلداندى. تەحنيكۋمدى ءتامامداعان تالاپتى جاس تۋعان جەرگە قايتا ورالدى.

اۋداننىڭ سپورت سالاسىن دامىتۋعا بەلسەنە كىرىسىپ كەتتى. ول كەزدە تۇسىنىك باسقاشا ەدى. جۇرتتىڭ كوبىسى باسقا ماماندىقتى تاڭدايتىن. ال جاربولسىن اعامىز بولسا، اۋداندا سپورت تەحنيكۋمىن بىتىرگەن العاشقى قارلىعاش ەدى. سودان باستاپ ءومىردىڭ قىم-قۋىت تىرشىلىگىنە كىردى دە كەتتى. شاكىرت تە باۋلىدى، سان الۋان جۇمىستاردى دا اتقاردى. 1968 -جىلى قارماقشى توپىراعىندا تۇڭعىش مارتە سپورت مەكتەبىن اشۋعا اتسالىسىپ، وعان جەتەكشىلىك ەتتى. اۋداندىق سپورت كوميتەتىن، «قايرات» سپورت قوعامىن باسقاردى. قاي قىزمەتىندە جەمىستى ەڭبەك ەتە بىلدى. ابىروي-بەدەلدەن كەندە بولعان جوق.

- مەنىڭ سپورتقا قۇمارلىعىم اكەنىڭ قانىمەن، انانىڭ سۇتىمەن دارىعان دەپ سانايمىن. اكەم جەرگىلىكتى جەردە اتى شىققان بالۋان بولعان. جيىن-تويلاردا باسەكەگە ءتۇسىپ، جاۋىرىنى جەرگە تيە قويماپتى. ناعاشىم جۇرتىم دا سونداي ازاماتتار بار، - دەيدى اعامىز.

جاكەڭ قازاق كۇرەسىن ەل اراسىندا كەڭىنەن دارىپتەۋ قاجەت دەپ سانايدى. كۇنشىعىس ەلىندەگى جاپون ءوزىنىڭ سۋمو، كاراتە-دو سەكىلدى سايىس تۇرلەرىن بالا ساناسىنا كىشكەنتاي كەزىنەن قۇيادى. كارىس پەن قىتاي دا سولاي. ونى وزىنشە ءبىر عىلىم سانايدى. جاسى دا، كارتامىسى دا كۇنى بويىنا سوعان كوڭىل بولەدى. ال بىزدە باسقاشا. ءتول كۇرەسىمىزدى ۇيرەنۋگە بۇعانامىز قاتىپ، ەسەيە باستاعان شاقتا نازار اۋدارامىز.

سەرگەكتىكتى سەرىك ەتۋگە ونىڭ اسەرى زور. وكىنىشكە وراي، ءالى كۇنگە دەيىن ەس بىلگەن ساتتەن ەڭكەيگەن شاعىمىزعا دەيىن سالاۋاتتى ءومىر سالتىن ۇستانۋعا ءوز دەڭگەيىندە ءمان بەرە الماي جۇرگەنىمىز قىنجىلتادى.

قۇداي قالاسا، جاربولسىن اعامىز ءالى دە تالاي باسەكەنىڭ كورىگىن قىزدىرىپ قايتۋدى قالايدى. ارداگەردىڭ بۇل ىسى كەيىنگى بۋىنعا ونەگە بولارلىق.

اۆتور: ءادىلجان ۇمبەت، قىزىلوردا

«الاش ايناسى»

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى