تۇراعى جوق، جولى جوق ۆەلوسيپەد قايدا بارادى؟

استانا. قازاقپارات - احمەتجان ەسىموۆ الماتىعا اكىم بولىپ كەلگەلى ەكى دوڭگەلەكتى موتورسىز كولىكتى تىزگىندەۋشىلەر قاتارى دا كوبەيگەن.

تۇراعى جوق، جولى جوق ۆەلوسيپەد قايدا بارادى؟

ءار مەرەكەدە ۆەلوسيپەد جارىسىن وتكىزۋ دە ادەتكە اينالدى.

اكىمنىڭ ونداعى ماقساتى - ەكى دوڭگەلەكتى موتورسىز كولىكتى ناسيحاتتاۋ ارقىلى قالا تۇرعىندارىن اۆتوكولىكتەن ءتۇسىرىپ، ۆەلوكولىككە وتىرعىزۋ ارقىلى قالا جولدارىنىڭ كەپتەلىسىن ازايتۋعا سەپتىگىن تيگىزۋ، قالا اۋاسىنىڭ ەكولوگيالىق زيانىن ازايتۋ بولعانى راس.

ۆەلوسيپەد ينفراقۇرىلىمى الماتى قالاسىنىڭ 2009-2018 - جىلدارعا ارنالعان باعدارلاماسىنا ەنگەن. ءتىپتى، بۇل ماسەلەنى قالانىڭ باس جوسپارىنا ەنگىزۋ دە كوزدەلگەن بولاتىن. دەسە دە...

دەسە دە، قالا تۇرعىندارىن اۆتوكولىكتەن ۆەلوكولىككە اۋىسىپ وتىرۋدى ناسيحاتتاعان قالا باسشىلىعى العاشىندا ەكى دوڭگەلەكتى موترسىز كولىك جۇرەتىن جول جايلى ويلاماعان بولسا كەرەك. كەيىنىرەك بۇل ماسەلەنى شەشۋدى قولعا العان قالا باسشىلىعى 2010 - جىلى ىلكى جوبا رەتىندە اباي داڭعىلى بويىمەن ءبىرىنشى ۆەلوسيپەد جولىن سالعان بولاتىن. دەسە دە ول جول بەس-التى كوشەنى عانا جالعايدى. ودان ءارى اۆتوكولىكپەن قاباتتاسىپ جۇرۋگە تۋرا كەلەدى. ارينە بۇل ءقاۋىپسىز ەمەس. ويتكەنى ەرەجە بويىنشا، ۆەلوسيپەد باسقارۋشى اۆتوجولدىڭ وڭ جاق شەتىمەن ءبىر مەتر جولاقتان شىقپاي ءجۇرۋى ءتيىس. الايدا، اۆتوتۇراق ماسەلەسى شەشىلمەگەن الماتىدا ولاي ءجۇرۋ مۇمكىن ەمەس.
ويتكەنى، ۆەلوسيپەدتىڭ جۇرۋىنە رۇقسات ەتىلگەن كوشە جولدارىنىڭ وڭ جاق شەتى اۆتوتۇراققا اينالعان. سوندىقتان كەي ماماندار ۆەلوسيپەد جولدارىن سالماس بۇرىن، قالاداعى كولىك جولدارىن كەڭەيتۋدى قولعا الىپ، اۆتوتۇراق ماسەلەسىن شەشكەن ابزال بولار ەدى دەيدى.
نۇربولات ايەكەشوۆ، الەۋمەتتانۋشى:
- ۆەلوسيپەدتىڭ ەكولوگيالىق تازا كولىك ەكەنى ءسوزسىز. الايدا، الماتىدا ۆلوكولىكپەن ءجۇرۋ وتە ءقاۋىپتى. ويتكەنى، ارناي جول جوق. ارناي جول سالاتىن مۇمكىندىك تە جوق. كوشە جولدارى تار. مەنىڭ ويىمشا، قازىرگى ۋاقىتتا باستى ماسەلە - كولىك جولدارىن كەڭەيتۋ، اۆتوتۇراق ماسەلەسىن شەشۋ.ال، ۆلوسيپەد جولدارىن قالانىڭ جاڭا سالىنىپ جاتقان اۋماعىندا قاراستىرۋعا بولاتىن شىعار. وندا دا، ونىڭ تيىمدىلىگىن، قاجەتتىلىگىن زەردەلەپ كورۋ كەرەك. حالىق قالا باسشىلىعى ايتتى ەكەن دەپ، اۆتوكولىگىن تاستاپ، ۆەلوكولىككە وتىرماسى انىق. ەۋروپادا وسىنداي ەكەن دەپ، باس- جوق، كوز جوق ءبارىن كوشىرە بەرۋدىڭ قاجەتى جوق. حالىقتى ۆەلوسيپەدكە وتىرعىزۋ ءۇشىن ەۋروپاداعىداي جاعداي جاسالۋى قاجەت. ەۋروپادا الدىمەن شەنەۋنىكتەر ۆەلوسيپەدكە اۋىسقان. گەرمانيا دەپۋتاتتارىندا قىزمەتتىك كولىك اتىمەن جوق ەكەن. ولار جۇمىسقا ۆەلوسيپەدپەن باراتىن كورىنەدى. الىس ساپارعا شىققاندا، قاجەتتى ۋاقىتقا عانا قىزمەتتىك كولىك بولىنەدى ەكەن. بىزدە جۇمىسقا ۆەلوسيپەد ءمىنىپ باراتىن شەنەۋنىك بار ما؟ جوق. وسى ۆەلوكولىكتى ناسيحاتتاپ جۇرگەن الماتى قالاسى اكىمدىگىندە سونداي ءبىر باسشى تابىلا ما؟ جوق. ولاي بولسا، ەش جاعداي جاساماي، حالىققا «ءبىز اۆتكولىكپەن جۇرەمىز، سەندەر ۆەلوسيپەدكە وتىرىڭدار دەۋ قانشالىقتى نەگىزدى؟
سونداي- اق ۆەلوسيپەدكە ارنالىپ سالىنعان جول كەي تۇستا جاياۋ جۇرگىنشىلەرگە ارنالعان اياقجولمەن قيىلىسىپ، جۇرگىنشىلەرگە قولايسىزدىق تۋىنداتىپ جاتاتىنى بار.
ۆەلوسيپەد ۇرلىعى كوبەيگەن
ۆەلوسيپەدكە قاتىستى تاعى ءبىر ماسەلە - ۇرلىق. كۇن جىلىنعان سوڭ ۆەلوسيپەدتى پايدالانۋشىلار قاتارى ارتادى. ۇلكەندەر جاعى ۆەلوسيپەدتى قالا سىرتىنا ساياجايعا بارۋ ءۇشىن پايدالانسا، بالالار جاعى اۋلادا، الاڭداردا ۆەلوسيپەد تەبەدى. قالا باسشىلىعىنىڭ ناسيحاتىنا قۇلاق اسىپ، جۇمىسقا ەكى دوڭگەلەكتى موتورسىز كولىكپەن باراتىندار دا بار. ولاردىڭ ورتاق پروبلەماسى - ۆەلوسيپەد ۇرلىعى.

ۆەلوسيپەد ۇرلاۋشىلارعا قولايلى مۇمكىندىك تۋىنداتاتىن جاعدايدىڭ ءبىرى - ارنايى ۆەلوتۇراقتىڭ بولماۋى. ال، ۆەلوسيپەدتى كوپتەپ پايدالاناتىن ەلدەردە ونداي ارنايى تۇراقتار قاراستىرىلعان. دوڭگەلەگىنە قۇلىپ سالىپ كەتسەڭىز، كوتەرىپ كەتۋ ەشتەڭە ەمەس.

دەسە دە قۇقىق قورعاۋ ورگانى ماماندارى ۆەلوسيپەد ۇرلىعىن سونشا كوپ دەۋگە بولمايتىنىن ايتادى.

سالتانات ازىربەك، الماتى قالاسى ءى ءى د باسپا ءسوز قىزمەتىنىڭ جەتەكشىسى:

-  قازىرگى ۋاقىتتا بۇل جاعداي باقىلاۋدا تۇر. ۆەلوسيپەد ۇرلىعى كوبەيدى دەپ ايتۋعا نەگىز جوق. ارينە جەكە جاعدايلار بار. مۇنداي قىلمىستى الەۋمەتتىك جاعدايى تومەن وتباسىنان شىققان جاسوسپىرىمدەر، بۇرىن ۇرلىق جاساپ سوتتالىپ شىققان ازاماتتار نە تۇراتىن مەكەن جايى جوق قاڭعىباستار جاسايدى.

الايدا، جابىرلەنۋشىلەر مۇنىمەن كەلىسپەيدى. ولاردىڭ ايتۋىنشا، كوپ جاعدايدا جابىرلەنۋشىلەر پوليتسياعا شاعىمدانبايدى ەكەن. ويتكەنى، پوليتسيادان كومەك بولارىنا سەنبەيتىن كورىنەدى. ولاردىڭ پايىمداۋىنشا، ۇلكەن ۇرلىق بولماسا، ۆەلوسيپەدتى ارنايى ىزدەي قويمايدى.
تەلەارناعا سۇحبات بەرگەن قالا تۇرعىنى تيمۋر ساندىبايەۆتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا، ول ەكى اي بۇرىن ۆەلوسيپەدىن ۇرلاتقان. پوليتسياعا ارىز دا جازعان. ءبىراق ناتيجە جوق. «ۆەلوسيپەد ساتامىن» دەگەن جارنامالاردان ءوز ۆەلوكولىگىن تاۋىپ قالارمىن دەگەن ۇمىتپەن ينتەرنەتكە كىرگەن تيمۋر ءوزى سياقتىلاردىڭ كوپ ەكەنىنە كوز جەتكىزگەن.
تيمۋر ساندىبايەۆ، قالا تۇرعىنى:
- ءوز ۆەلوكولىگىمدى كەزىكتىرىپ قالارمىن دەگەن ءۇمىت ينتەرنەتتەگى جارنامالاردى اقتارا باستادىم. سويتسەم مەن سياقتىلار كوپ ەكەن. ءبىراق بىردە-ءبىر ادامنىڭ جوعالتقان كولىگىن تاپقانى جايلى ماعلۇمات جوق.

راسىمەن دە، الماتىعى ۆەلوجول سالۋ ءتيىمدى مە؟

 

اۆتور: قالدار كومەكبايەۆ

«الاش ايناسى»

оқулық
ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى