اللادان الشاقتاعاندار نةمةسة اداسقان اقئندار

 استانا.قازاقپارات - نة بولئپ بارامئز؟ دؤالئ اؤئز اقئندارئمئز سوزدةن جاثئلئسئپ، وثباي شالئنئسئپ جاتقانئن دا كوردئك-اؤ!

اللادان الشاقتاعاندار نةمةسة اداسقان اقئندار

جازئلعان جئر جاعا ذستاتسا، اقئننئث ءدئني ساؤاتسئزدئعئ ةل الدئندا كةسة كولدةنةث اشئلئپ جاتسا، جئر اأتورئنئث سول جئردئ جازباي-اق قويعانئ جاقسئ ما ةدئ دةگةن كذيگة تذسةسئث...

 قولئنا قالامدئ نئقتاپ ذستاعان، ةل الدئندا ازدئ كوپتئ تانئمال اقئن جئر جازعان وسئ ةكةن دةپ، قالامئن وثدئ سولدئ سئلتي بةرسة، ابئرويدان گورئ اقئماقتئققا كوبئرةك جاناسئپ كةتة مة دةپ تة قورقامئن. كةشةگئ وتكةن اباي دا، شاكارئم دة كوپتةگةن جئرلارئندا اللانئ اؤئزعا السا دا، ايتارئنان جاثئلماعان ةدئ عوي.

         جاقئندا ةلئمئزدئث بةلدئ باسئلئمدارئنئث ءبئرئ «قازاق ادةبيةتئ» گازةتئندة جارئق كورگةن اقئن اعامئز سةيفوللا وسپانوأتئث «قذدايمةن مذثداسؤ» اتئ ولةثئنةن سوث تؤئنداعان وي قولئما قالام الؤعا ذندةدئ، انعئراعئ ماجبذرلةدئ... .

 «ؤا، قذداي!

مةن ساعان وكپةلئمئن،

كؤا بذعان كوكتة كذنئم!

مةنئ ءوزئث جاراتاسئث،

ذرپاعئمدئ تاراتاسئث.

نةگة ةندئ نةسئبةسئن تةث بولمةيسئث،

تةلمئرتئپ نةگة جذرتقا  قاراتاسئث؟!»، -  ؤا، دةپ باستالعان جئردئث العاشقئ شؤماعئندا-اق اعامئزدئث سوزدةن اداسقاندئعئ اثعارئلادئ. ءبئز اللادان دذعالارئمئز ارقئلئ سذرايمئز، جالبارئنامئز، ةش ؤاقئتتا وكپة، نازئمئزدئ توكپةيمئز. اللا تاعالاعا دذعا ةتؤ - اللا تاعالادان قاجةتئن سذراؤ، جاقسئلئقتئ بولدئرتؤ، نة جاماندئقتئ قايتارؤ ماقساتئندا اللا تاعالادان مةدةت تئلةيمئز. ءبئزدئث تاعدئرئمئز تؤئلعانئمئزدا-اق جازئپ قويئلعان، دةمةك سوعان لايئق ءومئر سذرةمئز، بذل جالعانداعئ سئناقتارئمئزدئ وتةيمئز.

 «قذدايئم، اينالايئن، جارئق تذلعا،

باي ةتئپ مةنئ ءومئرئ  جارئتتئث با؟

ءذيئپ-توگئپ بةرةسئث جئلپوستارعا،

جانئث نةگة اشيدئ جازئقتئعا؟

سةن مذنئ كورمةي-بئلمةي وتئرمئسئث،

قذدايسئث عوي، وزئثنةن شوشئندئ  ءئشئم.

تاپقانئن تةث بولةدئ ةث ارعئسئ،

اينابةك - ءبئزدئث كورشئ سوقئر ءمذسئن.»،- بذل شؤماقتا اقئن اعامئزدئث نة ايتارئن جةكة باسئم ذقپادئم. «قذدايئم، اينالايئن، جارئق تذلعا»، وسئ قاتار كؤفؤرلئككة باستايتئنداي. ويتكةنئ ورةسئ بيئك كئسئنئث اللا تاعالانئ تةثةؤ شيرك ةكةنئن بئلمةسئ كذماندئ. جارئق تذلعا دةؤ ارقئلئ اللانئ نذرعا تةثةگئسئ كةلگةن بولؤئ كةرةك، ءبئراق اللا تاعالانئث سيپاتئ تةك قانا جاراتؤشئمئز اللا تاعالاعا عانا ايان... .

 «ال ماقذل،

قذدايمئن دةپ اسقاقتايسئث،

نةگة سةن پارا الؤدان باس تارتپايسئث؟!

جارايدئ جةكة ءوزئث ال

جةتةر بايلئق،

نةگة ةندئ وزگةلةردئ توقتاتپايسئث؟»،  - بذل شؤماق ارقئلئ، وسئ تةثةؤ ارقئلئ جةمقورلئقتئ اشقئسئ بولعان كةلؤئ مذمكئن. ءبئراق، قذدايمئن دةپ اسقاقتايسئث، دةگةن قاتارئ جذرةگئندة يمانئ بار مذسئلماننئث اؤزئنان شئعار ءسوز ةمةس. اللا تاعالادان باسقا ءتاثئر جوق. ول، اسپانمةن جةردئث جاراتؤشئسئ. بارلئق نارسةنئث يةسئ جانة قوجايئنئ.

 «ؤا، قذداي!

وسئ سةنئث بارئثا مةن سةنبةيمئن،

بةتپة-بةت تئلدةسؤگة كةلسةث دةيمئن.

اقئمدئ اپةرةتئن ءوزئث بار دةپ،

اركئمگة قاشانعئ مةن كةمسةثدةيمئن»،- بذل جةردة اقئن اعامئز ءوزئنئث اتيةستيئ سانادان ارئلا الماعاندئعئن كورسةتئپ وتئر. «مةن راسؤلؤللاهتئث س.ع.س.: «زئكئردئث ةث ابزالئ -  اللادان باسقا ءتاثئر جوق»، - دةگةنئن ةستئدئم»، يمام تةرميزي ريؤايات ةتكةن حاديستئ وقئعان كئسئ اللادان باسقا ءتاثئر جوق ةكةندئگئن بئلةر ةدئ، اللانئث بارئنا سةنةر ةدئ.

         بةتپة-بةت تئلدةسؤگة كةلسةث دةيمئن -، اسئقپاؤ كةرةك، بئزگة اللا ةمةس، ءبئز اللانئث الدئنا بارامئز. بارعاندا دا سئناق ءذشئن جئبةرئلگةن جالعاندئ ذمئتئپ، قذتئلا الماس كذنالارئمئزبةن بارارمئز... .

 «قاشاثعئ تذرام دةيسئث ءپارؤار بوپ،

ورنئثدئ باسقا قذداي اؤئستئرسا

مةنئث دة،

سةندة ونشا شارؤام جوق»، - وسئ جولداردئ وقئعان مذسئلمان باؤئرلارئمئزدئث كوزئنةن ءبئر تامشئ بولسا دا جاس ئرشئرئ انئق. بذل شؤماقتارئ پايعامبارئمئزدئث جاساعان دذعالارئنا قايشئ كةلةدئ. پايعامبارئمئز (س.ع.س.): «ءيا، ءتاثئرئم! سةن كةمشئلئكتةن پاكسئث جانة بارلئق ماقتاؤ وزئثة ءتان! مةن سةنةن باسقا ءتاثئر جوق، سةن جالعئزسئث جانة سةنئث سةرئگئث جوق دةپ كؤالئك بةرةمئن! سةنةن يستيعفار سذراپ، وزئثة تاؤبة ةتةمئن!»، دةپ دذعا ةتةتئن بولعان.

         ولةث وسئلاي «ورنةكتةلة» تذسةدئ، مذنان ارتئق تالداؤ ارتئقتاؤ سةكئلدئ. ءبئر سوزبةن ايتقاندا اللانئ ماداقتاؤ ورنئنا، داتتاؤعا ارنالعان جئردان بولاشاق ذرپاقتئث الارئ جوق. ةث سوراقئسئ جئردئ قولئنا ةندئ قالام ذستاعان اقئن ةمةس، ةلدئث اسقاق اقئندارئنئث ءبئرئنئث جازعانئ. ءبئزدئ جاراتئپ سئناؤ ءذشئن مئنا جالعان جازمئشقا كةلگةنئمئزدئ ذمئتئپ، اللانئ «سئناعانئ»، بئلمةدئم اداسقاندئقپا الدة «الجئعاندئق»!

         وسئ جئردئث تاسئرئنةن ارئلا الماي وتئرعانئمدا، ةسئمة اقئن اعامئز اقبةرةن ةلگةزةكتئث «ماما» دةپ اتالاتئن جئرئنئث:

«مةن سةنئ تاثئردةن سذرادئم، ماما،

وسئ ارؤدئث قذرساعئنا بئتةمئن دةپ.

مةن سةن ءذشئن تالاي جئلادئم، ماما،

اقئننئث اناسئ بوپ وتةدئ دةپ... .

 

اكةم - ءتاثئر، ءوزئث - ذمايسئث، ماما،

ال، مةن - قذدايدئث بالاسئمئن.

سةن ءبارئبئر ماعان ذنايسئث، ماما،

كوزئمدةگئ قاراشئعئم..!»، دةگةن شؤماقتارئ ورالا كةتتئ.

يءا، اقبةرةننئث قيالعا تولئ، وزگة عالامدئق ذعئمدا جازئلار جئرئنئث ماعئزئن شاعؤ ءذشئن اقبةرةنشة ويلاؤ كةرةك شئعار. ءبئراق، جةكة باسئمدا ونداي قابئلةت جوق. تةك قانا مذسئلماننئث ءبئر بالاسئ رةتئندة پئكئر بئلدئرة الامئن. و، ءتوبا اللادان انا قذرساعئنا بئتپةگةن شارانا سول قذرساققا ءبئتؤئن سذرايدئ دةگةن نة دةگةن سذمدئق. ءوزئن قذدايدئث بالاسئمئن دةؤ... . اللا تاعالا تؤئلماعان، تؤمايدئ دا. قيالئنداعئ ةرئكتئ تئزگئندةي الماعان اقئننئث جازار جئرئ وسئ اق بولار... .

اقئندارئمئزدئث كؤفؤرلئككة بارؤئ ءدئني ساؤاتسئزدئعئنئث ناتيجةسئ بولار. بولماسا قانئ قازاق، ءدئنئ يسلام بولعان حالئقتئث ذل قئزدارئنئث اؤزئنان مذنداي ءسوزدئث شئقپاسئ انئق. ساقال قويعاندئ اداسقان دةپ، بالاق كةسكةندئ «ؤاحاب» دةپ جذرگةن باؤئرلارئمئز وسئ اقئندارئمئزدئث جئر جولدارئنداعئ اداسؤدئ كورمةي وتئرعاندئقتارئ قئزئق.

ءوز وزئنة قول جذمساؤ، ءوزئن ولئمگة يتةرمةلةؤدئث سوثئ توزاق جازاسئ ةكةندئگئن دة بئلةرئمئز حاق. ماحاببات بؤئنان ماس بولعاندئقپا، الدة سةزئمئن تئزگئندةي الماعاندئقپا مذنداي قاتارلار اقئن قئزئمئز تاناكوز تولقئن قئزئنئث جئرئندا دا كةزدةسةدئ.

تاناكوز اقئننئث «ولگئم كةلةدئ» دةگةن جئرئندا:

«ولگئم كةلةدئ! ولگئم كةلةدئ!

جوق، ماعان سةنسةث، جةردئث كةرةگئ!

اؤا دا! اي دا! كذن قاجةت ةمةس!

تةك سةنئ عانا كورگئم كةلةدئ!!!»، - دةيدئ. ءيا، اجال حاق. ولةرئمئز انئق. ءبئراق، ءولئم تاعدئرئمئزدا، ؤاقئتئ بار. ماحاببات دةپ ومئردةن بةزئنؤ، وزئنة ءولئم تئلةؤ مذسئلمانعا جات قئلئق... .

         قارا ءسوزدئث قاسيةتئن كةتئرمةي، كيةسئ ذرماي تذرعاندا اعايئن اؤزئمئزدان شئعار ءسوزئمئزدئ تذزةيئك. تئرئمئزدة اللا تاعالانئ تانئپ الدئنا بارار كذندة قذلشئلئقتارئمزبةن كذنالارئمئزدئ ازايئپ اتتانايئق، ونسئزدا ءبئزدئ وثاي جازا كذتئپ تذرماعاندئعئ انئق... !

 

قوجاكةلدئ  الدانوأ،

تاؤةلسئز ءتئلشئ

ةسكةرتؤ: ماقالا اأتورئنئث جازؤ ستيلئ مةن تئنئس بةلگئلةرئ ءتذپنذسقادا بةرئلئپ وتئر.

Abai.kz

оқулық
ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى