كيئكتئث ءمذيئزئن شةتةل اسئراتئن «جةلئ» نةگة جابئلمايدئ؟
استانا. قازاقپارات - رةسمي-بةيرةسمي دةرةكتةر كيئك اؤلاؤ ذيئمداسقان، توپتاسقان قئلمئس ءتذرئن يةلةنگةنئ ايتؤدان ادا ةمةس.
ءبئراق ودان كيئكتةرگة كةلگةن زاؤال كةمئگةن جوق.
قايتا، سول اؤلانعان كيئكتةردئث ءمذيئزئ ةمئن-ةركئن شةتةل اسئپ كةتة باراتئن «جةلئ» قالئپتاسقان دةيتئن دة سول دةرةكتةر.
ةندةشة، سول جةلئنئث جولئ نةگة جابئلمايدئ؟ مذنئ جابؤعا قذلئقسئزبئز با، الدة قاؤقارسئزبئز با؟
سول سةبةپتئ سايئننئث سايعاقتارئ سايا تاپپاي ءجذر.
كوثئلدئث كولئندةي مولدئرگةن كوزئن كورگةندة، كةز كةلگةننئث قارؤ وقتاؤعا باتئلئ بارا بةرمةيتئن قذرالايعا قئرعئن جورئقتئث دامئلدار ءتذرئ جوق. مالئمةتتةر 15-20 جئل بذرئن ةلئمئزدةگئ كيئكتئث سانئ 1 ميلليوننان اسقانئن ايتادئ.
ال بذگئندة ولار نةبارئ 85 مئثدئ عانا قذرايدئ ةكةن. كولدةنةث كةلگةن ئندةت ءوز الدئنا. اتؤعا، اؤلاؤعا تئيئم سالئنعانئنا قاراماستان، كيئككة قئناداي قئرئپ جاتقاندار تئيئلار ةمةس.
«سايعاقتئث، كيئكتئث ءمذيئزئن قئمباتقا ساتئپ الامئن» دةگةن جارناما، حابارلاندئرؤلار دا ءجيئ كةزدةسةدئ. ولاي بولسا، كيئككة جورئق جالعاسؤدا. 1 ميليوننان 85 مئثعا كةمئگةندئگئ - سونئث بذلتارتپاس، ايقئن دالةلئ. كئسئنئث كةساپاتئنان قورقئپ، قذلان تذزدة جورتقان جانؤارلار قورعاؤعا الئنعانئمةن، ولارعا قورعان بولا الدئق پا؟ قايدام؟! وثايعا سوقپاي تذر.
رةسمي دةرةكتةر، ةگةر بذعان توسقاؤئل كذشةيمةسة، كيئكتةردئث قذرئپ كةتؤ قاؤپئ بار دةپ زار قاقسايدئ. ويتكةنئ، بذل كيةلئ جانؤار - كيئك قازاقستاننان وزگة ةلدة جوققا ءتان. موثعوليا جانة تذرئكمةنستان، وزبةكستان، قاراقالپاقستان اؤماعئندا عانا ازداپ كةزدةسكةنئمةن، كيئك جارئقتئقتئث تذراعئ ءبئزدئث ةل بولسا كةرةك. بذگئندة تاعدئرئ تذز تاعئسئنا ةمةس، كئسئگة تئكةلةي تاؤةلدئ بولعان كيئكتئث سورئ مذيئزئندة بولئپ تذر. ونئث ءمذيئزئ - اسا قذندئ تاؤار.
دةرةكتةر، قازئرگئ كذنئ ءبئر ةلئك ءمذيئزئنئث قذنئ - 35-50 مئث تةثگة تذرسا، الماتئدا - 200 مئث تةثگة، ال ونئث باعاسئ كورشئلةس قئتايدا 4 مئث ا ق ش دوللارئنا جةتئپ جئعئلادئ دةگةندئ ايتادئ. كيئكتئث ءمذيئزئ ءداستذرلئ قئتاي مةديسيناسئنئث ءوندئرئسئ ءذشئن تاپتئرمايتئن شيكئزات. سوندئقتان دا قئتاي ازاماتتارئ قازاقستاننان كيئكتئث ءمذيئزئن قانداي باعاعا بولسا دا، ساتئپ الؤعا دايئن. وسئلايشا كورشئلةس ةلدة ءمذيئز باعاسئنئث ارتؤئ قازاقستاندا كيئك اؤلاؤ وقيعاسئن ءورشي تذسئرگةن.
كيئكتئ سذراؤسئز، وثاي ولجا كورگةندةردئث تولاستار ءتذرئ جوق. ال كيئك قذرئپ بارادئ. داليعان دالا ولارعا پانا بولا الار ةمةس. كيةلئ جانؤارعا اپات ادامنان ءتونئپ تذر. قالماقتار قاپئ قالماس ءذشئن قامدانئپ جاتئر. ولار بئرةر جئل بذرئن «سايعاق جئلئ» دةپ اتادئ.
موثعولدار دا قول قؤسئرعان جوق. سايعاقتاردئ ساقتاؤ بويئنشا اليانس وتئرئسئن ذلان-باتئردا وتكئزئپ، وسئ باعئتتاعئ جوبالارعا شاعئن گرانتتار بةرؤدئ قاراستئردئ. ا ق ش-تئث بالئق جانة اثشئلئق شارؤاشئلئق قئزمةتئ ءبئر جئلدارئ رةسةيدئث سايعاقتارئن قورعاؤعا قوماقتئ قارجئ بةرئپ تة تاستاعان.
الدئثعئ جئلدارئ ماسكةؤدة وتكةن بيولوگتار مةن اثشئلئق جذرگئزؤشئلةردئث حالئقارالئق XXIX كونگرةسسئندة عالئمدار سايعاقتاردئث قذرئپ كةتپةسئ ءذشئن ولاردئ قاتاث باقئلاؤ مةن قورعاؤ عانا امان الئپ قالادئ دةسكةن. «سايگاك أ روسسي» زةرتتةؤئنئث اأتورلارئ - زوولوگتار أ.مةلنيكوأ پةن س.سيدوروأ بذگئنگئ بذل سالاداعئ قارجئلاندئرؤدئ 15 ةسةگة ارتتئرؤ قاجةت دةپ تانيدئ.
الايدا، رةسةي مةن قازاقستان ونداي قارجئ جوق دةپ اؤزئن قؤ شوپپةن سذرتكةن سةكئلدئ. دةگةنمةن، «سولاي ةكةن» دةپ، ةثسةسئ تذسكةن كورشئمئز ةمةس. باسقا دا كوپتةگةن باعئتتار ذسئنؤدا. سونئث ءبئرئ - سايعاقتاردئ شارؤاشئلئقتاردا ءوسئرؤ، تاعئسئن تاعئلار. ايتةؤئر، الدةرئ كةلگةنشة سايعاقتارئن قئزعئشتاي قورئپ الةك. ءبئزدئث ةل. قانداي قارةكةت قئلادئ ةكةن؟ عئلئمي-زةرتتةؤ ورتالئقتارئن اشؤ تؤرالئ ءسوز بولعان. ودان باسقاسئنان جذرت بةيحابار. بروكونةرلةر دة ايئلئن جيار ةمةس. تةك ءبئر كذنئ «جةز كيئك، ءبئزدئث جاقتان قايدا كةتتئث؟» دةمةسةك، جارادئ.
قئتايعا توننالاپ كةتئپ جاتقان كيئكتئث ءمذيئزئنئث اقئرئ كذيئك بولماسئن دةيئك.
اأتور: قئزعالداق ايتجانوأا، قاراعاندئ