قازاق قاشانعئ قئتاي مةن رةسةيدئث بالئعئنا ءزارؤ بولا بةرمةك؟

استانا. قازاقپارات - تاعامتانؤشئلاردئث ذسئنئسئنا قاراعاندا جان باسئنا شاققاندا ءاربئر قازاقستاندئق جئلئنا 14،6 كةلئ بالئق ونئمدةرئن تذتئنؤ كةرةك ةكةن.

قازاق قاشانعئ قئتاي مةن رةسةيدئث بالئعئنا ءزارؤ بولا بةرمةك؟

الايدا ونئث ناقتئ دةثگةيئ 3 ةسةگة دةيئن كةم.

ماسةلةن 2011 - جئلئ 16،4 ميلليون قازاقستاندئق 240 مئث 53 توننانئث ورنئنا 81 مئث 886 توننانئ نةمةسة جان باسئنا شاققاندا 5،1 كةلئدةن عانا تذتئنعان كورئنةدئ.

ويتكةنئ ءوندئرئس كولةمئ تاؤةلسئزدئك جئلدارئ كذرت كةمئپ، ئشكئ نارئقتا يمپورتتئق ونئمدةردئث ذلةسئ وتة جوعارئ دةثگةيگة جةتتئ.

قازاق ذلتتئق اگرارلئق ؤنيأةرسيتةتئندة وتكةن «بالئق شارؤاشئلئعئنئث باسئم باعئتتارئ مةن دامؤ بولاشاعئ» اتتئ حالئقارالئق عئلئمي-تاجئريبةلئك كونفةرةنسيا كةزئندة قازاقستان بالئق پةن بالئق ونئمدةرئن الةمنئث 43 ةلئنةن يمپورتتايتئنئ ايتئلدئ.

ونداعئ نةگئزگئ تاسئمالداؤشئلار رةسةي، نورأةگيا جانة قئتاي بولئپ وتئر. سئرتتان تاسئمالداناتئن ونئمدةردئث 95 پايئزئن مذزداتئلعان، دايئن جانة كونسةرأئلةنگةن بالئقتار قذراؤدا.

«بالئق شارؤاشئلئعئ قازاقستان ةكسپورتئنئث جةتةكشئ سالالارئنئث ءبئرئ. ةلدةن نةگئزئنةن بالئقتئث مذزداتئلعان جون ةتئ مةن شيكئ بالئق شئعارئلادئ. ةكسپورتتالاتئن بالئق ونئمدةرئ 93 ميلليون دوللاردئ قذرايدئ.

بالئق اؤلاؤ مةن بالئق وسئرؤگة جئل سايئن 200-300 ميلليون دوللار ينأةستيسيا تذسؤدة. تذتئنئلاتئن بالئق پةن بالئق ونئمدةرئ 69،9 ميلليون دوللاردئ قذرايدئ، ونئث 54 ميلليون دوللارئ يمپورتتئق. قازاقستان بالئق ونئمدةرئن تذتئنؤ جاعئنان وزگة ةلدةردةن ايتارلئقتاي ارتتا كةلة جاتئر»، - قازاق ذلتتئق اگرارلئق ؤنيأةرسيتةتئنئث 1-پرورةكتورئ قانات تئرةؤوأ.

ونئث ايتؤئنشا، قازئر ةلئمئزدة جان باسئنا شاققاندا 5،2 كةلئ بالئق ونئمدةرئن تذتئنئلادئ. بذل رةسةيدة - 13،1 كةلئ، ا ق ش-تا 23 كةلئ بولسا، جاپونيادا - 65 كةلئدةن اسادئ. جالپئ قازاقستانداعئ بالئق ونئمدةرئ ءوندئرئسئنئث 0،23 پايئزئن بالئق اؤلاؤ، 0،01 پايئزئن اكأاكؤلتؤرا قذراؤدا.

بالئق جةثسئك اس پا؟

بذكئل الةمدة بالئق رةسؤرستارئنا دةگةن سذرانئس جئلدام قارقئنمةن وسؤدة. اكأاكؤلتؤرا ءوندئرئسئ سوثعئ جارتئ عاسئردا 10 ةسة ءوسئپ، بذگئنگئ تاثدا بذكئل بالئق نارئعئنئث 50 پايئزئنا جؤئقتادئ. ساراپشئلاردئث باعالاؤئنشا، قازاقستاننئث بالئق اؤلاؤ مةن بالئق ءوسئرؤدئ دامئتؤ الةؤةتئ جئلئنا 1 ميلليارد دوللاردان اسادئ. كاسپي تةثئزئن قوسپاعاندا ةلئمئزدةگئ بالئق اؤلاناتئن كولدةر، وزةندةر مةن سؤ قويمالارئنئث كولةمئ 3 ميلليون گةكتاردئ قذرايدئ.

بذل جاعئنان ءبئز بذرئنعئ كةثةستئك رةسپؤبليكالاردئث اراسئندا رةسةيدةن كةيئنگئ ةكئنشئ ورئندامئز.

ازئق-تذلئك ذيئمئنئث مالئمةتئنة قاراعاندا، تةثئزدةن اؤلانعان بالئق ونئمدةرئ 2010 - جئلئ 77،4 ميلليون توننانئ، ازئقتئق بالئق ءوندئرئسئ 59،9 ميلليون توننانئ قذراعان. ةندئ تةثئزدةردةن 100 ميلليون توننا، ال شارؤاشئلئقتاردا اكأاكؤلتؤرادان 60 ميلليون توننا بالئق وندئرئلؤدة. جالپئ اكأاكؤلتؤرا الةمدة جئل سايئن ون پايئزعا وسؤدة.

قازاق بالئق شارؤاشئلئعئ عئلئمي-زةرتتةؤ ينستيتؤتئنئث ديرةكتورئ قؤانئش يسبةكوأتئث ايتؤئنشا، قازاقستاننئث بالئق كاسئپورئندارئندا وندئرئلةتئن تاؤارلئق بالئق 900 تونناعا دا جةتپةيدئ. تاؤارلئق بالئقتئ دامئتؤدئث ماستةر-جوسپارئ بويئنشا 2020 - جئلئ ول 15 مئث تونناعا جةتكئزئلئپ، جان باسئنا شاققاندا بالئق ونئمدةرئن تذتئنؤ كولةمئ 10،7 كةلئنئ قذراماق.

بذل ماقساتتا الداعئ ؤاقئتتا بالئق شارؤاشئلئعئ بويئنشا وكئلةتتئ ورگانداردئث قئزمةتتةرئ مةن ؤاكئلةتتئگئنة قاتئستئ قولدانئستاعئ زاثدارعا وزگةرئستةر ازئرلةنئپ، ةنگئزئلةتئن بولادئ. «تاؤارلئق بالئق ءوسئرؤدئ دامئتؤ ماستةر-جوسپارئ» نةگئزئندة «اكأاكؤلتؤرا تؤرالئ» زاث قابئلدانئپ، ورتامةرزئمدئك كةزةثدةگئ «قازاقستاندا بالئق شارؤاشئلئعئن دامئتؤ تذجئرئمداماسئ»، «قازاقستاندا بالئق شارؤاشئلئعئن دامئتؤ باعدارلاماسئ» جاسالئپ، بةكئتئلمةك. قازئر الةمدة بالئق ونئمدةرئن تذتئنؤ جان باسئنا شاققاندا جئلئنا 19 كةلئنئ قذرايدئ. دامؤشئ ةلدةردة بذل 17 كةلئ بولئپ وتئر. سوندئقتان قايدان، قاشان، قالاي اؤلانعانئ جانة قالاي وسئرئلگةنئ بةلگئسئز شةتةلدئك بالئق ونئمدةرئن جةگةنشة، وتاندئق وندئرئسكة قولداؤ كورسةتكةن ءجون شئعار.

بذل جةرلةستةرمئزگة جاثا جذمئس ورنئن اشؤعا سةپتئگئن تيگئزئپ، يمپورتتئق بالئق پةن ودان جاسالاتئن وزگة دة ونئمدةرگة دةگةن تاؤةلدئلئكتةن قذتقارماق. ونسئز قازاقتئث اس مازئرئندةگئ بالئق ونئمدةرئنئث ذلةسئن تاعامتانؤشئلار بةلگئلةپ بةرگةن نورماعا جةتكئزؤ 2020 - جئلئ دا ارمان بولئپ قالؤئ مذمكئن.

 

اأتور: ةرلئك ةرجان ذلئ

оқулық
ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى