قازاق قارؤلئ كذشتةرئنئث ذرانئن وزگةرتؤ كةرةك

استانا. قازاقپارات - قازاق ةلئنئث دةربةس قارؤلئ كذشتةرئنئث قذرئلعانئنا بيئل مئنة جيئرما ءبئر جئل.

قازاق قارؤلئ كذشتةرئنئث ذرانئن وزگةرتؤ كةرةك

وتكةن 7-مامئردا سول ايتؤلئ ؤاقئتقا اقجارقئن قؤانئش قوسئلئپ، اتالعان كذن ارنايئ مةملةكةتتئك مةرةكة بولئپ بةلگئلةندئ.

ءيا، ازات ةل بولعالئ ايبئنئمئز ارتقانئ راس. ساردارلارئمئز سالاؤاتتئ، ساربازدارئمئز سايدئث تاسئنداي. قورعانئسئمئز بةرئك، قارؤ-جاراعئزئمئز قؤاتتئ.

ءبئراق، ءبئر عانا نارسة وزگةرمةي كةلةدئ. ول - قازاق جاؤئنگةرئنئث رؤحئن جانئپ، نامئسئن قايراؤعا ءتيئس اسكةري ذرانئ. 

ولاي بولسا ةث الدئمةن «ؤرا» سوزئنئث ةتيمولوگياسئنا ءذثئلئپ الايئق: سوگلاسنو «تولكوأومؤ سلوأاريؤ» أ. ي. داليا كريك «ؤرا» ناپوميناةت كليچ ليتوأسكوگو پرويسحوجدةنييا «أيراي (vir?)»، ي تاتارسكوة سلوأو «ؤر» - بةي، وت «ؤرماك» - بيت، ا تاكجة كيرگيزسكوة «ؤران» - پلةمةننوي أوةننئي كليچ، ي، ناكونةس، رؤسسكوة «ؤرازيت» - ؤداريت».

- «تاعئ ءبئر ماسةلة ول «ؤرا» ءسوزئنئث ءتذپ-توركئن ماعئناسئ جايئندا. «ؤرا ءسوزئ مذثعذلدئث - ذر، ءولتئر» (ءولئم) دةگةن  سوزئنةن شئقسا كةرةك. سوندا ءبئزدئث قارؤلئ كذشتةرئمئزدئث اسكةري دوكتريناسئ قورعانئس جاعدايلارئنا ارنالعان بولسا، نةگة ءبئز «ؤرا» دةپ اتويلاپ قانئشةرلئك تانئتئپ شابؤئلعا شئقپاقپئز؟! ول  ؤرا ءسوزئنئث ورنئن، مئسالئ «جاسا!» ءيا بولماسا «الاش!» دةپ قازاق تئلئندة ماعئناسئ دا، ءتئلئ دة تذسئنئكتئ سوزبةن نةگة اؤئستئرماسقا!»

بذل پولكوأنيك سةرئك شالوأتئث قورعانئس مينيسترلئگئ باسپاءسوز قئزمةتئنئث جةتةكشئسئ بولئپ جذرگةن كةزئندة كذندةلئگئنة تذرتكةن ويئ. ياعني، ارجاق-بةرجاقتئ بايئپتاي بئلةتئن اسكةريلةرئمئزدئث ءوزئ وسئ ذران ءذشئن مئث ويلانئپ، ءجذز تولعانادئ دةگةن ءسوز.

ةتيمولوگيا جايلئ تاعئ بئر پئكئر.

زاردئحان قينايات ذلئ، تاريحشئ

- «نةگئزئ «ؤرا» ءسوزئ موثعولدئث ذمتئل، العا دةگةن ماعئناداعئ ءسوزئ. مةن ءوزئم دة سولاي دةپ پئكئر بئلدئرةمئن، جانة سونئ دذرئس دةپ جازئپ تا ءجذرمئن. بذنداي تذجئرئمدئ موثعولدئث تاريحشئلارئ دا ايتادئ. بذرئن ورئستا ونداي ذران بولؤئ مذمكئن ةمةس. ويتكةنئ، بذل ذراندئ ات قذلاعئندا ويناعان جاؤئنگةر، كوشپةلئ حالئقتئث ساربازدارئ عانا ايتقان دةپ ويلايمئن. ال، ورئستارعا كةيئن سولاردان جالپئلاسقان بولؤئ كةرةك».

«جاؤجذرةك مئث بالا» فيلمئنة باس كةثةسشئ بولعان زاردئحان اعامئز كارتينانئ تذسئرؤ بارئسئندا «الاش»، «قازاق» ذراندارئمةن قاتار سوعئسقا، شابؤئلعا شئققاندا «ارؤاق» دةپ تة ذراندالعانئن ايتادئ. بذل ذران قازاقتئث جاؤگةرشئلئك تاريحئندا رؤح، نامئس، كذش-قايرات شاقئرؤ ءذشئن ذراندالعانئ بارئمئزگة بةلگئلئ.

مةيلئ، ءسوزدئث ءتذپ-توركئنئ قايدان شئققانئمةن، بذل ذراننئث قازئر ءوثئ اينالئپ، بولمئسئ وزگةرئپ كةتتئ. بذل ذراندئ كةزئندة اق پاتشا اسكةرئ قازاق اؤئلدارئن شاپقاندا قولداندئ، قازاقتئث ذلت-ازاتتئق كوتةرئلئستةرئن باسئپ، باتئرلارئن نايزاعا شانئشقاندا ايتتئ. قازئر دة رةسةي ارمياسئ وسئلاي ذراندايدئ. ماسةلةن، «أ أوورؤجةننئح سيلاح أوسكليسانية «ؤرا» ؤپوترةبلياةتسيا، أ سووتأةتستأي س ؤستاأوم أوورؤجننئح سيل روسسيسكوي فةدةراسيي، أ سلةدؤيؤششيح سلؤچاياح:» دةپ اسكةري ءتارتئپ جذيةسئندةگئ بئرنةشة كةزةثدةگئ وسئ «ؤرا» ءسوزئنئث قولدانئلؤ رةت-ءتارتئبئن تاپتئشتةپ ايتئلادئ.

ذزئن ءسوزدئث قئسقاسئ، باسقالار بئلاي ذراندايدئ ةكةن دةپ مايموثكةلةؤدئث كةرةگئ شامالئ. ذران - جاؤئنگةردئث كودئ. ونئث جادئ ذرانمةن بةكئتئلئپ، سول ذران ارقئلئ وتانئن قورعاؤعا دةگةن ءور رؤح الادئ. قازازاق ءوز ذرانئن، ءوز جولئن ءوزئ تاثدايدئ. ولاي بولسا قازاق ةلئنئث قارؤلئ كذشتةرئنئث ذرانئن وزگةرتؤئمئز كةرةك.

بذل يگئ ءئستئث ئثعايلئ ءساتئ تؤدئ. بيئل ءتول اسكةرئمئزدئث قذرئلعانئنا جيئرما ءبئر جئل تولعان تاريحي كةزةثدة، قازاقستان قارؤلئ كذشتةرئنئث اسكةري ذرانئن وزگةرتؤ ماقساتئندا اسكةرئمئزگة ذران بولاتئن ذلاعاتتئ سوزگة ارنايئ كونكؤرس جاريالاپ، قارؤلئ كذشتةرئمئزدئث جاؤئنگةرلئك كودئن وزگةرتؤئمئز قاجةت. بئزدئثشة، «ارؤاق» دةگةن اتا-بابا ذرانئ دذرئس سةكئلدئ. ال سئزدةر قانداي ذران ءسوزئن ذسئنار ةدئثئزدةر؟!

مذرات الماسبةك ذلئ 

оқулық
ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى