ادام سياقتئ ادام

استانا. قازاقپارات -  قئستئث بوز قئراؤئ سامبئ تالدئث ساعاعئنان ءالئ ذزئلمةگةن شئثئلتئر ايازدئ كذندةردئث ءبئرئ بولاتئن.

ادام سياقتئ ادام

ةلتئرئ ئشئگئن جةلبةگةي جامئلئپ دارةتكة شئققان نذرعالئم اقساقال تؤ سئرتئنان دذبئرلةتئپ كةلئپ قالعان اتتئ ادامنئث دابئرئن سةزدئ.

بذل كئم بولدئ ةكةن؟ ارتئنا بذرئلئپ قاراپ ةدئ، دابئر-ءدذبئردئث يةسئ جئلقئشئ ةلةؤسئز ةكةن. ةلةكةث وزانداتا سالةم بةرئپ، اتتان ءتذستئ. كولبئرةگةن كذپئسئنئث ةتةگئن سذيرةتئپ تورگة وزدئ.

- جول بولسئن ةلةؤسئز قايدان كةلةسئث؟

- تومةنگئ قئستاقتاعئ قابدةش شالدئث ذلئندا جةكة شارؤام بار ةدئ سولاي بةتتةپ بارامئن، جولاي سئرتتا تذرعان ءسئزدئ كورئپ سالةم بةرة كةتةيئن دةپ...

- وتئر، شاي ءئش!

ةسكئ سابان ءذيدئث ورتاسئنداعئ تةمئر پةشتئث اقجالقئن قئزؤئنا بويئن جئلئتقان جولاؤشئ جايلانئپ الئپ، قونئشئنان ءمذيئر شاقشاسئن سؤئردئ. ونئسئن ساپتاما ةتئگئنئث ءسئرئ وكشةسئنة قاعئپ-قاعئپ قويئپ، قايئس ارقاننئث كونئ ئستاپ، اجئمدةلگةن الاقانئنا توثكةردئ دة، ءبذيئنئث ءئنئنئث اؤزئنداعئ بذيرا توپئراقتاي ءبئر شوكئم ناسئبايدئ لئپ ةتكئزئپ استئثعئ ةرئنگة تاستاپ جئبةردئ. جئلقئشئنئث ءجئتئ قيمئلئن جاقئننان بايقاپ وتئرعان نذرعالئم اقساقال:

-  ةلةؤسئز سةن بذرئن ناسئباي اتپاؤشئ ةدئث عوي، بذنئ قايدان ذيرةنئپ العانسئث؟ - دةپ تاثئرقاي سذراق قويدئ. وزئنة قويئلعان سذراققا جاؤاپ بةرمةس بذرئن جئلقئشئ ةلةؤسئز باسئن شايقاپ،  ةزؤ تارتاپ جئميئپ وتئردئ دا، جذلئپ العانداي:

-  نذرةكة مةن ءبئر ادام سياقتئ ادام كوردئم - دةدئ. سودان الدئنداعئ ئستئق شايدئ ءبئر ذرتاپ قويئپ اثگئمةسئن باستادئ.

وتكةن جئلئ ةل جايلاؤعا كوشةردئث الدئندا قاراؤئمداعئ جئلقئلاردئ ايداپ جونعا شئعاردئم. كذنگةي بةتتئث قارئ ةرئگةن، تذيئق تةپسةثدةر اجةپتاؤئر كوكتةي باستاعان ةكةن، جئلقئلاردئ سوعان جايئپ تاستاپ، ءوزئم ذيگة كةتئپ قالدئم. ةكئ كذننةن سوث كةلسةم تذلئگئم ءدئن امان جايلئپ ءجذر، قئستان كوبةثدةپ شئققان كارئ بيةلةردئث ءبذيئرئ تولئپ قاپتئ.

ءبئراق قايدان كةلگةنئ بةلگئسئز دونةجئننةن بةستئ شئعار سارئباؤئر بية ءجذر جئلقئ ئشئندة. كوكتةمدةگئ مالدا نة كذي بولسئن، قوثئ تومةن ةكةن. سودان الاجازداي ةلدئث بارئنة «وسئنداي جئلقئ جوعالعان ادام بولسا ماعان كةلسئن» دةپ جاريا شاشئپ ايتئپ ءجذردئم. ءسويتئپ جذرگةندة كذز بولدئ. جايلاؤعا شئققان قويشئلار كذزةؤلةرئنة كوشة باستادئ. العاشقئ قاردئ كذتئپ جالعئز ءذي جايلاؤدا قالئپ قويدئم. سودان كذزدئككة بئردةمة جئعئپ الايئن دةپ جئلقئلاردئ اينالسوقتاپ قايئرئپ ءجذر ةدئم، الگئ بذرالقئ سارئباؤئر بية كوزئمة وتتاي باسئلعانئ. جارئقتئق جئرا سالا سةمئرگةن ةكةن، جونئنان مايئ شئعئپ تذر. ءتورت اي ءوزئم باعئپ-قاقتئم، سةمئرتتئم ءتاثئردئث ماعان جئبةرگةنئ شئعار كذزدئككة بذدان ارتئق مال تابئلماس.

ئشئمنةن اؤمين دةپ باتا جاساپ، باعئشتاپ قويدئم. كذن ءتذس اؤئپ ةكئنتئگة ةثكةيگةن شامادا استئندا ذلكةن تورئ اتئ بار ةثگةزةردةي ءبئر شال قئر اسئپ كةلدئ. ءجون سذراستئق. بةستئ شئعار سارئباؤئر بية جوعالتقان ةكةن. ءئشئم قئلئپ ةتة قالدئ. مالعا باؤئر باسقان قيئن عوي، بئلمةگةن-كورمةگةن بولئپ شئعا كةلدئم. ونئمةن قويماي، كورشئ اؤئلدئث جئلقئشئسئ اناؤ سايدئث اؤزئندا وتئر سولاردان سذراپ كورئثئز دةپ جولعا سالئپ جئبةردئم.

شال كةتكةن سوث جئلقئنئ قوراعا ءيئرئپ اكةلدئم دة، سارئباؤئر بيةگة شالما سالدئم. كذن كةشكئرئپ قالعان شاق قاراثعئ تذسپةي تةز سويئپ الايئن دةپ، جارئقتئق بيةنئ ءذيدئث قاسئنداعئ جالعئز تةرةككة جاستاپ جئقتئم دا، باسئن تةرةككة تارتئپ بايلاپ باؤئزداپ الدئم. اپئل-تاپئل تةرئسئن ءئرةپ سويئپ جاتئرمئن. ءبئر كةزدة ءدال جةلكة تذسئمنان «سويئس كوبةيسئن، شذيگئن بولسئن!» دةگةن زور داؤئس شئقتئ. جالت قاراسام باعاناعئ شال ةكةن. ساسقانئم سونشالئق ءجذزئمدئ تةر باسئپ كةتتئ. قولئم قالتئراپ قيپاقتادئم دا قالدئم. شال اسئقپاي اتتان ءتذستئ، تونئن شةشئپ تاستئث ذستئنة قويدئ، ئشئندةگئ جةثئل شاپانئندا بةلدئگئ بار ةكةن، بةلدئگئنة ئلئنگةن قئنئنان پئشاعئن سؤئرئپ الدئ دا، جانئپ-جانئپ جئبةرئپ، بةرئقاراي بةتتةپ كةلةدئ. مةن ءذنسئز سئلةيئپ تذرمئن. ءلام-ميم دةگةن جوق كةلدئ دة، جئلقئنئث ءبئر اياعئن ئرةي جونةلدئ.

قاراپ تذراتئن ةمةس، مةن دة كةلئپ كئرئستئم، ةكةؤلةپ سويئپ جاتئرمئز. اقساقالدئث بةتئنة قاراي المايمئن. انا جاقتا ايةلئم ءبئر كئرئپ، ءبئر شئعئپ ساسقالاقتاپ ول ءجذر. قاراثعئ تذسپةي جئلقئنئ سويئپ بئتتئك. ابدةن بولعان سوث اقساقال بئردةمة ايتاتئن شئعار دةپ ويلاپ قويام. قولئمئزدئ جؤئپ ذيگة كئردئك. اقساقال تورگة بارئپ جايعاستئ، مالداسئن قذرئپ نئق وتئر. ءبئز قازاندئ تولتئرئپ ةت استئق. شاي ئشكةن سوث ءسوز باستايتئن بولارسئز دةپ مةن وتئرمئن. تاعئ ءبئر سايتان وي، «مذمكئن بئلمةي قالعان شئعار، جازداي سةمئرگةن مالدئث ءتذسئ وزگةرئپ كةتةدئ ةمةس پة...». سودان شاي ءئشئلدئ، ةت كةلدئ.

ذيالعان تةك تذرماس دةگةندةي اقساقالعا قاراپ «قذدايئ قوناقسئز اقساقال اسقا باتا جاساثئز» دةپ قالدئم. شالئم ماعان ءبئر توثكةرئلئپ قاراپ الدئ دا، «جارئقتئق قار-سؤئمةن كةتكةن مال ةدئ جاقسئ سةمئرگةن ةكةن» دةدئ دة، كذثئرةنتئپ باتا جاسادئ. ماثدايدان تةرئم بذرق ةتتئ، شالدئث ايتقان باتاسئن ةستئسةم بذيئرماسئن، ذياتتان قوس قذلاعئم ءبئتئپ قالعان سياقتئ... ءئم  بئلگةن ةكةنسئث عوي...

استان سوث اقساقالدئ تورگة توسةك سالئپ جاتقئزدئق. ءتذنئ بويئ دوثبةكشئپ ذيئقتاماي شئقتئم. تاعئ ءبئر سايتان وي: «مذمكئن قار-سؤئمةن كةتكةن مال دةپ باسقا بئردةمةنئ ايتقان شئعار، كئمنئث مالئ كةتپةي جاتئر...». نة بولسا دا تاثعئ شايدئ كذتةيئن، سوندا بئردةمة ايتار... تاثعئ شايدئ ئشتئك. اقساقال ورنئنان تذردئ. اتئن اكةلئپ ةرتتةپ بةرئپ مةن ءجذرمئن. اسئقپاي تونئن كيدئ. مةن تذك بولماعانداي اقساقالدئ قولتئقتاپ اتئنا مئنگئزئپ جاتئرمئن. ات ذستئنة شئققان سوث: - ةي، جئگئتئم، - دةدئ، قامشئسئمةن كذن باتئستئ نذسقاپ تذرئپ، مئنا كةزةثنةن اسقان سوث «سوربذلاق» دةيتئن كول بار، سودان تؤرا جذرگةندة ءبئر كذنشئلئك جةر سارئقامئس اؤئلئندا تذرامئن، اقئلئث بولسا ءبئر كةلةرسئث، - دةدئ دة، اتئنئث باسئن بذرئپ جذرة بةردئ. ءئم بئلگةن ةكةنسئث عوي... مةن قيپاقتاپ قالا بةردئم.

سودان قئس تذسكةن سوث ءذيدئ قئستاؤعا قوندئرئپ تاستاپ، اقساقالدئ ئزدةپ جولعا شئقتئم. ءوزئمنئث اؤئل اراسئندا ات جارئسقا قوسئپ جذرگةن تورئتوبةل جذيرئگئم بار ةدئ، سونئ قوساققا الدئم. سارئقامئسقا بارئپ اقساقالدئث ءذيئن سذراسام، ءبارئ بئلةدئ ةكةن كورسةتئپ جئبةردئ. مةن دة كةلدئم كذن دة باتتئ. اقساقال «قوناقتئث اتئن شوپكة قويئثدار» دةپ بالاسئنا ءامئر بةردئ. ذيگة كئردئك. ةت اسئلدئ. شالئم كةزئندة وسپان باتئرمةن ذزةثگئلةس جذرگةن ادام ةكةن، اعئلئپ شةجئرة، توگئلئپ تاريح ايتتئ.

ءومئرئ جئلقئدان باسقا كورگةنئ جوق مةن بةيباق باسئمدئ شذلعئپ قويئپ وتئرمئن. ذيئقتادئق، تاث اتتئ. شاي ءئشئلدئ جذرةتئن بولدئم. قوساقتاعئ اتئمدئ اقساقالدئث بةلدةؤئنة بايلادئم دا اتتانؤعا ئثعاي تانئتتئم. دامةم «بذل نةعئلعان جئلقئ» دةيتئن شئعار سوندا ايبئمدئ ايتارمئن دةگةن ءذمئت. اقساقال سذراماق تذرعوي ءبئر اؤئز تئل قاتقان جوق، «شئراعئم، جولئث بولسئن» دةدئ دة قالا بةردئ. اتتانعان سوث تاعئ ءبئر سايتان وي شئرمادئ. «ماثدايئثا بئتكةن جالعئز جذيرئگئثدئ بئرةؤدئث بوساعاسئنا تةككة بايلاپ كةتكةنئث نة، ول شال مذمكئن بئلمةگةن شئعار، ءتئپتئ مئنا اتتئ نة ءذشئن اكةلدئث دةپ سذرامادئ عوي...». باسئم قاتئپ اثكئ-تاثكئ بولئپ كةلة جاتسام اؤئل شةتئندة مئجئرايعان دذكةن تذر ةكةن. ءئشئم كذيئپ كةلةدئ. سونئ باسايئن دةپ ساتؤشئدان «ناسئباي بار ما» دةپ سذرادئم. ول دا ءبئر لئپئپ تذرعان ادام ةكةن «ءما» دةپ ذستاتا قويعانئ. سودان الگئ ناسئبايدئ قايتا-قايتا اتئپ وتئرئپ ذيگة ارةث جةتتئم. ءسويتئپ، نذرةكة ويدا جوقتا ناسئبايشئ بولئپ شئعا كةلدئم...

ةلةؤسئز اتتانئپ كةتكةن سوث نذرعالئم قاريا ذزاق ويلانئپ وتئردئ. جوعارداعئ اثگئمةنئ بئرگة ةستئگةن ماعان ءبئر قاراپ، شوشالا مةن وتجاقپانئث اراسئندا تذعئرئندا وتئرعان بذركئتئنة قاراپ: «انا شال شئنئندا ادام سياقتئ ادام ةكةن، ءبئز بابالارئمئزدئث بولمئسئندا بار وسئنداي مئنةزدةن جذرداي بولدئق. قايران اتا تانئم بذزئلعان سوث بارئ بةكةر...» دةپ اؤئر كذرسئندئ.

مذحتار مانةي
«يسلام» سايتئ

оқулық
ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى