ءبئزدئث قازاق باتئرلار: باؤئرجان مومئش ذلئ - فوتو
استانا. قازاقپارات - سوعئس جئلدارئندا 500 قازاقستاندئق كةثةس وداعئنئث باتئرئ اتاعئنا ية بولدئ. سولاردئث ئشئندة بذكئل قازاق ءذشئن الار ورنئ ةرةكشة بذگئنگئ قاهارمانئمئز - باؤئرجان مومئش ذلئ (24 - جةلتوقسان 1910 - 10 - ماؤسئم 1982) - كةثةس وداعئنئث باتئرئ، جازؤشئ، ةكئنشئ دذنيةجذزئلئك سوعئستئث داثقتئ جاؤئنگةرئ، اسكةري قولباسشئ، ستراتةگ جانة تاكتيك.
باتئس مايدانئنداعئ 16- ارميانئث 316 - اتقئشتار ديأيزياسئ 1073-اتقئشتار پولكئنئث (1941 - جئلدئث قاراشاسئنان 19 - گأارديا پولكئ) باتالون كومانديرئ. ذلئ وتان سوعئسئنا گةنةرال-مايور ي.أ. پانفيلوأ باسقارعان ايگئلئ ديأيزياسئنئث قذرامئندا 1941 - جئلدئث قئركذيةك ايئنان باستاپ قاتئستئ. باتالون كومانديرئ رةتئندة اعا لةيتةنانت باؤئرجان مومئش ذلئ ماسكةؤ ءذشئن شايقاستا 207 رةت ذرئسقا قاتئستئ.
1941 - جئلدئث 16-18 - قاراشا كذندةرئ أةرماحتئث ماسكةؤ باعئتئندا ةكئنشئ مارتة جاساعان جورئعئ كةزئندة اعا لةيتةنانت مومئش ذلئ باسقارعان باتالون ديأيزيادان قاشئقتا، ماترونينو دةرةأنياسئنئث جانئندا أولوكولام تاسجولئندا اسقان ةرلئكپةن ذرئس جذرگئزدئ. بئلئكتئ كومباتتئث باسشئلئعئ ارقاسئندا 3 كذن بويئ فاشيستةر شابؤئلئن تويتارئپ، باتالون ذلكةن شئعئنسئز، ذرئسقا قابئلةتتئ جاعدايدا قورشاؤدان شئعادئ .
ءومئربايانئ
بالالئق شاعئ
باؤئرجان مومئش ذلئ 1910 - جئلدئث 24 - جةلتوقسانئندا جامبئل وبلئسئنئث جؤالئ اؤدانئنداعئ مئثبذلاق اؤئلئندا تؤعان.
يماش باباسئ 1911 - جئلئ 92 جاسئندا دذنيةدةن وتكةن. اكةسئ مومئش ءوز بةتئمةن ةسكئشة ساؤات اشقان، كيريل الفاأيتئمةن وقؤدئ مةثگةرگةن سول كةزةثدةگئ كوزئ قاراقتئ ادامداردئث ءبئرئ بولعان. ةل اراسئندا اعاش ذستاسئ جانة ةتئكشئ، زةرگةرلئگئمةن تانئمال بولاتئن. يماش اتاسئ قارتايعان كةزئندة بارلئق شارؤاشئلئقتئ مومئش ذلئنا تابئستاعان. اجةسئنئث ةسئمئ - قئزتؤماس، قارتايعان شاعئندا اعايئن-تؤئس «سارئ كةمپئر» دةپ اتاعان. اناسئ رازيا دذنيةدةن ةرتة ءوتئپ، باؤئرجان 3 جاسئنان باستاپ قئزتؤماس اجةسئنئث قولئندا وسةدئ.
1921 - جئلئ باستاؤئش مةكتةپ ينتةرناتئنا تذسةدئ. 1924 - جئلدان باستاپ جةتئ جئلدئق مةكتةپتئ شئمكةنت قالاسئندا وقيدئ. بذل سول وثئردةگئ 1924 - جئلئ اشئلعان العاشقئ جةتئ جئلدئق مةكتةپ بولاتئن. باؤئرجانمةن ءبئر سئنئپتا ءابدئلدا تاجئبايةأ جانة قذرمانبةك سئعئندئقوأ وقيدئ. 1928 - جئلئ مةكتةپتئ ذزدئك ءبئتئرئپ، ورئنبور قالاسئنداعئ قازاق پةداگوگيكالئق ينستيتؤتئنا وقؤعا تذسةدئ.
ينستيتؤت ديرةكتورئ توقتئبايةأ دةگةن كئسئ بولاتئن. جاس بالانئث قاتتئ سؤئقتا جذقا كيئممةن جذرگةنئن كورئپ، ءوزئنئث كابينةتئنة شاقئرتئپ الادئ. بالانئث قولئنا بؤحالتةرياعا قاعاز جازئپ بةرئپ، وسئ قاعاز بويئنشا اقشا الاتئندئعئن جانة سول اقشاعا اؤئلعا قايتاتئندئعئن ايتادئ. وسئنداي تذرمئس جاعدايئنا بايلانئستئ وقؤدان كةتةدئ.
سوعئس الدئندا
1928-1930 - جئلدارئ باستاؤئش مةكتةپتة ذستازدئق ةتةدئ. ءبئراز ؤاقئت اؤداندئق اتقارؤ كوميتةتئنئث جاؤاپتئ حاتشئسئ رةتئندة قئزمةت اتقارادئ. اؤداندئق ميليسيادا 6 ايداي جذمئس ئستةيدئ.
1932 - 1934 - جئلدار ارالئعئندا قئزئل ارميا قاتارئنا قئزمةت ةتةدئ. 1933 - جئلئ پولك مةكتةبئن بئتئرةدئ.
اتقارؤ كوميتةتئندةگئ قئزمةتئمةن كوزگة تذسكةن باؤئرجان تيموفةي دؤبوأيكتئث قولداؤئمةن شئمكةنت ونةركاسئپ بانكئنئث ةكونوميسئ بولادئ. وسئ قئزمةتتة جذرگةن ؤاقئتتا 1936 - جئلئ رةسپؤبليكالئق بانكتئث مةثگةرؤشئسئ ب.م.بارحاننئث جولداماسئمةن لةنينگرادتاعئ فينانس اكادةمياسئنئث جانئنداعئ ءبئر جئلدئق كؤرستئ بئتئرةدئ. بئلئكتئلئگئن باعالاعان باسشئلئق ونئ ك س ر و ونةركاسئپ بانكئنئث رةسپؤبليكالئق باسقارماسئنا اعا كونسؤلتانت رةتئندة تاعايئندايدئ.
1936 - جئلئ جاثادان قذرئلئپ جاتقان بولئمگة أزأود كومانديرلئگئنة شاقئرئلادئ. بذل كةزدة روتا كومانديرئ، پولك شتابئ باستئعئنئث كومةكشئسئ بولادئ.
1939 - جئلئ اكةسئ مومئش قايتئس بولادئ.
ةكئنشئ دذنيةجذزئلئك سوعئس جئلدارئ
1941 - جئلئ قازاق اسكةري كوميسسارياتئنئث نذسقاؤشئسئ قئزمةتئن اتقارادئ. ذلئ وتان سوعئسئنا 1941- جئلدئث قئركذيةگئنةن باستاپ قاتئستئ. 316 - اتقئشتار ديأيزياسئنئث جاساقتالؤئنا بةلسةنة اتسالئسئپ، سول ديأيزيا قذرامئندا مايدانعا اتتانادئ.

1941 - جئلدئث 26 - قاراشاسئندا مارشال روكوسسوأسكي پولك كومانديرئ ةتئپ تاعايئندايدئ.
1941-1945 - جئلدارئ پانفيلوأ اتئنداعئ 8-گأارديالئق ديأيزيانئث باتالون، پولك كومانديرئ، سوعئستئث سوثعئ جئلدارئ اتالعان ديأيزيانئث كومانديرئ بولادئ.
1942 - جئلدئث 6 - ماؤسئمئندا «قئزئل جذلدئز» وردةنئمةن ماراپاتتالادئ.
1944 - جئلئ دةنساؤلئعئنا بايلانئستئ الماتئ گوسپيتالئنة جئبةرئلةدئ.
1945 - جئلدئث 16 - قاثتارئندا الماتئعا كةلگةن باؤئرجاندئ عالئمدار سوعئس تؤرالئ اثگئمة-لةكسيا وتكئزؤگة شاقئرتئپ، كةزدةسؤ ذيئمداستئرادئ. وسئ لةكسيانئث ستةنوگرامماسئ كةيئنرةك «سوعئس پسيحولوگيا» دةگةن اتپةن كئتاپ بولئپ باسئلدئ. العاشئندا تةك ورئس تئلئندة جارئق كورگةن بذل ةثبةك، 2010 - جئلئ باؤئرجان مومئش ذلئنئث 100 جئلدئعئنا وراي قازاق تئلئندة دة جارئق كوردئ.


سوعئس كةزئندة جةكة باسئنئث قاهارماندئق ةرلئگئمةن جانة ذرئس جذرگئزؤدةگئ اسكةري شةبةرلئگئمةن ةرةكشة كوزگة تذسةدئ. بئرنةشة رةت جاؤ قورشاؤئنان جاؤئنگةرلةرئن امان-ةسةن الئپ شئعادئ. ماسكةؤ تذبئندةگئ شايقاستاعئ ةرلئگئ سول كةزدئث وزئندة وداق كولةمئنة اثئز بولئپ جايئلادئ. وسئنئث نةگئزئندة ورئستئث بةلگئلئ جازؤشئسئ ا.بةك «أولوكولامسكوة شوسسة» (قازاقشاسئ «ارپالئس») پوأةسئن جازدئ. بذل شئعارما كةيئن بئرنةشة تئلگة اؤدارئلادئ.
ماسكةؤ ءذشئن شايقاس
ماسكةؤ تذبئندةگئ شايقاس باؤئرجان مومئش ذلئنئث ومئرئندةگئ ةرةكشة كةزةث بولدئ. جاس ساردار، 1073 اتقئشتار پولكئنئث باتالون كومانديرئ، اعا لةيتةنانت باؤئرجان مومئش ذلئ ساربازدارمةن قاقاعان قئستا ماسكةؤ ءتذبئنئث ومبئ قارئنا مالتئعا ءجذرئپ، بةس رةت قورشاؤدئ جارئپ شئعئپ، جالپئ سانئ 27 رةت قول باستاپ ذرئسقا كئرئپ، سوعئس تاريحئندا بولماعان تاكتيكالئق مانةأرلةر جاساپ، اسكةري ونةرگة جاثالئق ةنگئزگةن. كوماندير مومئش ذلئ جةتئك ستراتةگ، اسقان تاكتيك، پسيحولوگ ةدئ.
1941 - جئلدئث 16-18 - قاراشا كذندةرئ ارالئعئندا أةرماحتئث ماسكةؤگة ةكئنشئ دذركئن شابؤئلئ كةزئندة ب.مومئش ذلئ باسقارعان باتالون ءوز ديأيزياسئنان قاشئقتا ماترونينو سةلوسئنئث ماثئندا أولوكولام تاس جولئندا اسا ةرلئكپةن سوعئستئ. كومباتتئث دارئندئ باسشئلئعئنئث ارقاسئندا نةمئس اسكةرئ بذل ماثدا 3 كذنگة ئركئلئپ قالدئ. بذل ةرلئگئنةن سوث جاس كومبات ءوز ساربازدارئن قورشاؤدان سوعئسقا قابئلةتتئ جاعدايدا الئپ شئقتئ.

الايدا الاساپئران شاقتا قئسئلتاياث جاعدايعا ذشئراعان كةيبئر پولكتةردئث باتالون، روتالارئمةن بايلانئسئ ءذزئلئپ، جاؤئنگةرلةردئث قاي جةردة، قانداي حالدة ةكةنئن ءبئلؤ قيئنعا سوعادئ. سونداي جاعدايعا ذشئراعانداردئث ءبئرئ - باؤئرجان باسقارعان ءبئرئنشئ باتالون ةدئ. باؤكةث ةندئ شةگئنؤدئث ناقتئ جوسپارئن جاسايدئ. باتالوننئث الدئندا جذرةتئن ون بةس ادامنان قذرئلعان (الدئثعئ جاقتئ بارلايتئن) بارلاؤشئ قويئپ، أزأود-أزأودپةن بولةك-بولةك بولئپ، ءبئرئنئث ئزئمةن ءبئرئن جذرگئزة جئلجؤدئ ذيعارادئ. باتالون الدئنداعئ بارلاؤشئلاردئ اعا لةيتةنانت راحيموأ پةن ساياسي جةتةكشئ مذحامةتقذل سلامقذلوأ باسقارادئ.
كذندئز جاؤ كوزئنة تذسپةؤ ءذشئن جاؤئنگةرلةرئنة تذندةلةتئپ ءجذرؤدئ بذيئرادئ. كذندئز قالئث توعايدا تئنئستاپ، تذندة بارلاؤشئلار ارقئلئ بةلگئلةنگةن باعئتپةن ساقتانا ءجذرئپ وتئرعان جاؤئنگةرلةر تاباندئلئق پةن توزئمدئلئك كورسةتئپ، قالئث قاراعايلئ توعاي ءئشئنئث قالئث قارئن ومبئلاي جذرة وتئرئپ، ةكئ كذننةن كةيئن نوأليانسك پةن يأانوأسك دةرةأنيالارئنئث (قئستاقتار) ارالئعئنان شئعادئ. بارلاؤشئلاردئث ايتؤئنشا، وسئ يأانوأسك دةرةأنياسئندا پانفيلوأشئلاردئث 1075-پولكئنئث ءبئرئنشئ باتالونئ تذرادئ ةكةن. بذلار ءالئ شايقاسقا قاتئسپاعاندئقتان تئث تذرادئ.
ءادئسقوي، تاجئريبةلئ كومديأ ي.أ. پانفيلوأ بذل پولكتئ ؤاقئتشا ادةيئ رةزةرأتة ذستاپ تذر ةكةن. «ب.مومئش ذلئ باسقارعان باتالون تذگةلدةي جاؤ قولئنان قازا تاؤئپ، جويئلئپ كةتتئ» دةگةن لاقاپتئ ةستئگةن ولار تذگةلدةي امان ورالعان جاؤئنگةرلةردئ زور قؤانئشپةن قارسئ الدئ. باؤئرجان باستاعان باتالون جاؤئنگةرلةرئن كورگةندة ي.أ.پانفيلوأ قؤانعاننان كوزئنة جاس الادئ. ءيأان أاسيلةأيچ كوپتةن كورمةگةن باؤئرئن كةزدةستئرگةندةي باؤئرجاندئ قاؤسئرا قذشاقتاي الئپ، بةتئنةن ءسذيئپ: «جارايسئث، سذثقارئم!» دةپ ارقاسئنان قاعادئ.
19 - گأارديالئق اتقئشتار پولكئنئث كومانديرئ رةتئندة 1941 - جئلدئث 26-30 - قاراشا كذندةرئ گأارديا كاپيتان مومئش ذلئ ماسكةؤ وبلئسئنئث سوكولوأو دةرةأنياسئنئث ماثئندا نةمئس اسكةرئنئث شابؤئلئن 4 تاؤلئك بويئ قايتارئپ، ءساتتئ ذرئس جذرگئزدئ. 1941 - جئلدئث 5 - جةلتوقسانئندا ومئرتقاعا وق ءتيئپ، جاراقات الدئ.
ءازئلحان نذرشايئقوأتئث «اقيقات پةن اثئز» كئتابئندا باؤئرجان ءوزئن سانباتقا جةتكئزگةندة دارئگةرلةر دةرةؤ گوسپيتالعا اپارؤ كةرةك دةپ شةشكةندئگئن، ءبئراق ول تاپانشامةن دارئگةردئ قورقئتئپ، وقتئ سول جةردة شئعارؤدئ بذيئرعانئن ايتادئ. وقتئ الئپ، جارانئ تاثعاننان كةيئن كاپيتان باؤئرجان مومئش ذلئ ذرئس الاثئنا قايتا ورالادئ.
كةثةس اسكةرلةرئنئث 1942 - جئلعئ قاثتار-اقپان ايلارئنداعئ ذرئستارئندا 8-گأارديالئق ديأيزيانئث باؤئرجان مومئش ذلئ باسقارعان پولك جاؤئنگةرلةرئ ةرةكشة كوزگة ءتذستئ. ديأيزيا ةكئ اي ئشئندة باتئسقا قاراي 500-600 شاقئرئم العا باسئپ، فاشيستةردئث مئثداعان سولداتئ مةن وفيسةرلةرئن ساپتان شئعارادئ، جاؤدئث كوپتةگةن تةحنيكاسئن جويئپ جئبةردئ.
1944 - جئلئ كومديأ بولئپ جذرگةن كةزئندة دؤبروأكا دةرةأنياسئنئث ماثئندا بولعان ذرئس كةزئندة تاعئ قاتتئ جارالانادئ. ءوز ايتؤئنشا قذيئمشاقپةن جةردةن شئعئپ تذرعان تةمئرگة قذلاعان ةكةن. ءبئراز ؤاقئت اتقا وتئرا الماي جانة شالقاسئنان جاتا الماي ءجذردئ، ءبئراق گوسپيتالگة بارمادئ.
سول ؤاقئتتان 1944 - جئلدئث ناؤرئزئنا دةيئن گوسپيتالدة جاتادئ. سول جئلئ باس شتابئتئث اسكةري اكادةمياسئنئث جانئنداعئ وفيسةرلةردئث بئلئكتئلئگئن ارتتئرؤ كؤرستارئن ءبئتئرئپ شئعادئ.
1945 - جئلدئث 21 - قاثتارئنان باستاپ گأارديا پولكوأنيك باؤئرجان مومئش ذلئ ةكئنشئ پريبالتيكا مايدانئنئث، 6 - گأارديالئق ارمياسئنئث، 2 - گأارديا اتقئشتار پولكئنئث 9 - گأارديا اتقئشتار ديأيزياسئن باسقاردئ. 1945 - جئلدئث اقپان-ناؤرئز ايلارئندا باؤئرجان مومئش ذلئ باسقارعان ديأيزيا پريةكؤلة ستانسياسئنئث سولتذستئك-باتئس جاعئندا ورنالاسقان نةمئس اسكةرئنئث ءذش بةكئنئسئن بذزئپ وتةدئ. ديأيزيا شابؤئلئنئث ناتيجةسئندة 15 ةلدئ مةكةن بوساتئلدئ، ال جاؤ اسكةرئنة ذلكةن زيان تيگةن بولاتئن.
باؤئرجان مومئش ذلئنئث قاتارداعئ جاؤئنگةرلةر جايلئ ايتقان ناقئلعا بةرگئسئز سوزدةرئ حالقئمئزدئث ةسئندة. داثقتئ قولباسشئ سولداتتئث مئنةز-قذلقئن، پاراساتئن، ةلئ ءذشئن شئبئن جانئن قياتئن ةرلئگئن ةرةكشة باعالاي بئلگةن. سونئث ارقاسئندا ولاردئ ةرلئك جةثئستةرگة باستاپ، جئگةرلةندئرئپ وتئرعان.
باؤئرجان مومئش ذلئ سوعئس جئلدارئندا ادؤئندئ دا قاتال اسكةري باسشئ بولئپ قانا قويعان جوق، سونئمةن قاتار قاراماعئنداعئ جاؤئنگةرلةر مةن وفيسةرلةردئث اقئلگوي جةتةكشئسئ، زةردةلئ دة بئلگئر، بايئپتئ دا مةيئرمان تاربيةشئسئ دة بولا ءبئلدئ.
گأارديا پولكوأنيگئ باؤئرجان مومئش ذلئنئث 1990 - جئلدئث 12 - جةلتوقسانئندا تؤعانئنا 80 جئل تولؤئنا وراي كةثةس وداعئنئث باتئرئ دةگةن جوعارئ اتاق بةرئلدئ. ب.مومئش ذلئنئث «ادئلةت قاشاندا جةثةدئ، ول كةشئكسة دة كةلمةي قويمايدئ» دةگةن ءسوزئ شئندئققا اينالئپ، ةل تئلةگئ ورئندالدئ.
سوعئستان كةيئنگئ جئلدارئ
1946-1948 - جئلدارئ أوروشيلوأ اتئنداعئ اسكةري اكادةميانئث تئثداؤشئسئ بولادئ.
1948-1950 - جئلدارئ 49-اتقئشتار بريگادئسئ كومانديرئنئث ورئنباسارئ قئزمةتئن اتقارادئ.
1952 - جئلئ كةثةس ارمياسئ باس شتابئنئث جانئنداعئ جوعارئ اسكةري اكادةميانئ ءتامامدايدئ.
1953 - جئلئ اكادةميك أان-چون-حؤدئث باسقارؤئمةن كةلگةن قئتاي دةلةگاسياسئمةن كةزدةسةدئ.
سوعئستان كةيئن 1950-1955 - جئلدارئ سوأةت ارمياسئ اسكةري اكادةمياسئندا ساباق بةرةدئ. 1956 - جئلئ پولكوأنيك اتاعئمةن وتستاأكاعا شئققان سوث، ةلگة ورالادئ. ةلدة ءبئراز ؤاقئت جذمئس تابئلمايدئ. ومئربةك جولداسبةكوأ قازاق ذلتتئق ؤنيأةرسيتةتئنئث اسكةري كافةدراسئنا جذمئسقا الماق بولادئ. الايدا وعان دا قارسئلئق بولعان كورئنةدئ.
باتئر ةندئ تولئقتاي شئعارماشئلئقپةن اينالئسادئ. ول قازاق جانة ورئس تئلدةرئندة بئردةي جازئپ، ءوز ومئرئندةگئ كورگةن بئلگةندةرئن شئعارمالارئنا ارقاؤ ةتةدئ. ونئث قالامئنان تؤعان، ءومئر شئندئعئنئث نةگئزئندةگئ تاماشا رومانئ مةن اثگئمة، پوأةستةرئ قالئث وقؤشئنئث ئزدةپ وقيتئن شئعارمالارئنا اينالادئ. ولار بئرنةشة قايتارا باسئلئپ شئعارئلدئ.

1982 - جئلئ 10 - ماؤسئمدا 71 جاسئنا قاراعان شاعئندا الماتئدا دذنية سالادئ. «كةثساي» زيراتئنا قويئلدئ.
1990 - جئلئ كةثةس وداعئنئث باتئرئ دةگةن اتاق بةرئلدئ. شةشئم 1990 - جئلدئث 11 - جةلتوقسان كذنئ شئقتئ.
2010 - جئلئ قئركذيةك ايئندا باؤئرجان مومئش ذلئنئث 30 تومدئق شئعارمالار جيناعئ جارئققا شئقتئ.
2010 - جئلئ 10 - جةلتوقسان كذنئ الماتئ قالاسئندا باؤئرجان مومئش ذلئنا ارنالعان ةسكةرتكئش اشئلدئ.
باؤئرجان مومئش ذلئنئث شئعارمالارئ
-
ذشقان ذيا (1974 جئل)
-
موسكأا ءذشئن شايقاس،
-
جاؤئنگةردئث تذلعاسئ،
-
مايدان،
-
مايدانداعئ كةزدةسؤلةر،
-
گةنةرال پانفيلوأ،
-
تولةگةن توقتاروأ،
-
كؤبا اسةرلةرئ
-
ادام قايراتئ (1981 جئل)
-
ةلباسئنا كذن تؤسا
-
پسيحولوگيا أوينئ
باؤئرجان مومئش ذلئنئث اتئ بةرئلگةن نئساندار
قازاقستاندا باتئردئث اتئمةن الماتئ، تاراز، اتئراؤ، سةمةي قالالارئ جانة جامبئل وبلئسئ اسا سةلوسئنداعئ كوشةگة باتئردئث اتئ بةرئلگةن؛
ناگرادالارئ
سوعئس كةزئندة
-
1942 - جئلئ 6 - ماؤسئمدا «قئزئل تؤ» وردةنئمةن؛
-
1944 - جئلئ 6 - ماؤسئمدا «موسكأانئ قورعاعانئ ءذشئن» مةدالئمةن؛
-
1945 - جئلئ شئلدةدة 1 - دارةجةلئ «وتان سوعئسئ»، «قذرمةت بةلگئسئ» وردةندةرئمةن، «قئزئل جذلدئز» وردةنئمةن 2 رةت ماراپاتتالدئ
سوعئستان كةيئن
-
1970 - جئلئ «ةثبةك قئزئل تؤ» وردةنئمةن، «قذرمةت بةلگئسئ» وردةنئمةن
-
ك س ر و پرةزيدةنتئنئث 1990 ج 11 - جةلتوقسانداعئ جارلئعئمةن ب. مومئش ذلئنا 1941-1945 - جئلدارئ سوعئستا نةمئس-فاشيست باسقئنشئلارئنا قارسئ كذرةستة اسقان ةرلئگئ مةن قاهارماندئعئ ءذشئن «كةثةس وداعئنئث باتئر اتاعئ» بةرئلدئ (مةدال №11637).
-
2000 - جئلئ «عاسئر ادامئ» دةپ تانئلدئ.
باؤئرجان مومئش ذلئ تؤرالئ
-
1967 ج. «زا نامي موسكأا»، رةجيسةةرئ: ءماجيت بةگالين، باؤئرجان مومئش ذلئن سومداعان: كاؤكةن كةنجةتايةأ
-
2010 ج. قازاقتئث باؤئرجانئ (دةرةكتئ فيلم) قازاق فيلم. قاليلا نةمات ذلئ وماروأ.
-
اقيقات پةن اثئز - اأتورئ ءازئلحان نذرشايئقوأ
-
أولوكولامسك تاس جولئ - اأتورئ الةكساندر بةك
-
أوسحوجدةنية ك وتسؤ - اأتورئ باقئتجان مومئش ذلئ
-
أو يميا وتسا - اأتورئ باقئتجان مومئش ذلئ
-
سئنوأيا أةليكوگو أولكا - اأتورئ باقئتجان مومئش ذلئ
-
شؤاقتئ كذندةر - اأتورئ زةينةپ احمةتوأا
قئزئقتئ دةرةكتةر
ذلئ وتان سوعئسئ جئلدارئندا ةكئ قازاق قانا ديأيزيا باسقارعان. ونئث ءبئرئنشئسئ باؤئرجان مومئش ذلئ بولسا، ةكئنشئسئ ءابئلقايئر بايمولدين.
دةرةككوز: أيكيپةديا