قازاقستاندئقتار ءتئرئ كةزئندة ءوز اعزا-ورگاندارئن «مذراعا» قالدئرؤعا بولادئ

استانا. قازاقپارات - قازاقستاندئقتارعا ءتئرئ كةزئندة-اق ءوز اعزا-ورگاندارئن مةملةكةتكة «مذراعا» قالدئرؤعا مذمكئندئك بةرئلةدئ.

قازاقستاندئقتار ءتئرئ كةزئندة ءوز اعزا-ورگاندارئن «مذراعا» قالدئرؤعا بولادئ

وسئلايشا ةلئمئزدة «الماستئرؤ» ءذشئن قاجةتتئ دونورلئق اعزالاردئث تاپشئلئعئ پروبلةماسئن شةشؤگة تالپئنئس جاسالادئ.

قابيبوللا جاقئپوأتئث توراعالئعئمةن وتكةن كةشةگئ جالپئ وتئرئستارئندا ءماجئلئس دةپؤتاتتارئ «حالئق دةنساؤلئعئ جانة دةنساؤلئق ساقتاؤ جذيةسئ تؤرالئ» كودةكسكة تذزةتؤلةر ةنگئزةتئن زاثنئث جوباسئن ماقذلدادئ.

دةنساؤلئق ساقتاؤ ءمينيسترئ ساليدات قايئربةكوأانئث ايتؤئنشا، دةنساؤلئق كودةكسئنة ةندئ «دونورلاردئث ءوز اعزالارئ مةن تئندةرئن، ولگةننةن كةيئن اؤئستئرئپ قوندئرؤعا ةرئكتئ كةلئسئم بةرؤئ» قاراستئرئلعان. «سئزدةر بذكئل ةلئمئزگة ءتان، دونورلئققا قاتئستئ پروبلةمانئ بئلةسئزدةر، - دةدئ قالاؤلئلارعا قايئرئلعان مينيستر. - ال كودةكستةگئ قولدانئستاعئ نورما دونورلئقتئث دامؤئنا جول بةرمةؤدة. سوندئقتان ءوز ورگاندارئ مةن تئندةرئن ولگةننةن كةيئن ترانسپلانتاسيالاؤ ماقساتتارئنا بةرؤگة ءتئرئ كةزئندة ةرئكتئ تذردة رذقسات بةرؤ ءتارتئبئ ةنگئزئلؤدة. ياعني وسئنداي كةلئسئم بةرگةندةر بويئنشا ةندئ تؤئس-تؤعاندارئنئث كةلئسئمئن سذراؤ قاجةت بولمايدئ».

دةپؤتاتتار وسئ وتئرئستارئندا قئزؤ پئكئرتالاس تؤعئزعان تاعئ دا باسقا زاث جوبالارئن قذپتادئ. اتاپ ايتقاندا، ةلباسئ «شذعئل» دةپ جاريالاعان «رذقساتتار جانة حابارلامالار تؤرالئ» زاثئنئث جوباسئ جانة وعان ئلةسپة «كةيبئر زاثنامالئق اكتئلةرگة رذقسات بةرؤ جذيةسئ ماسةلةلةرئ بويئنشا وزگةرئستةر مةن تولئقتئرؤلار ةنگئزؤ تؤرالئ» زاث جوباسئ بئردةن ةكئ وقئلئمدا ماقذلداندئ.

ةكئنشئ جوبانئ تالقئلاؤ بارئسئندا دةپؤتاتتار وتاندئق بانكتةرگة قئرعيداي شذيلئكتئ. ءتئپتئ راؤان شاةكين رةسةيدئث جئل باسئنان بةرئ بئرنةشة بانكتئ جاؤئپ تاستاعانئن العا تارتئپ، قازاقستاندا دا وسئ قادامعا قايمئقپاي بارؤدئ ذسئندئ. ايتپةسة ونئث ايتؤئنشا، وزدةرئنئث پروبلةمالارئن بيؤدجةتكة ارتا بةرؤدئ كوممةرسيالئق بانكتةر ادةتكة اينالدئرئپ الدئ.

- پروبلةمالئ كرةديتتةر ماسةلةسئن شةشؤ ءذشئن وسئ زاث جوباسئنا ذكئمةت قوسئمشا ذسئنئستار ةنگئزدئ، - دةيدئ دةپؤتات نذرتاي ءسابيليانوأ. - ولار بانك سةكتورئن ساؤئقتئرؤعا باعئتتالعان. بذل رةتتة وسئ باپتار كةسئرئنةن «بيؤدجةتتئث جوعالتاتئن شارتتئ شئعئندارئ 80 ميلليارد تةثگةنئ قذراماق».

ونئث مالئمةتئنشة، ذكئمةت وسئ باپتاردئث بانكتةردةگئ پروبلةمالئ نةسيةلةر ماسةلةسئن 2015 - جئلدئث 1 - قاثتارئنا قاراي - 15 پايئزعا، 2016 - جئلدئث 1 - قاثتارئنا قاراي - 10 پايئزعا شةشةتئندئگئن حابارلاپتئ. «ءبئزدئث بذعان كذمانئمئز بار، - دةيدئ نذرتاي ساليح ذلئ.

- سةبةبئ سوثعئ 13 ايدا پروبلةمالئ كرةديتتةر ذلةسئن بانكتةر 836 ميلليارد تةثگةگة ارتتئرعان! ءسويتئپ، 1 - اقپانداعئ جاعداي بويئنشا ونئث جالپئ سوماسئ 4،3 تريلليون تةثگةگة جةتكةن» دةگةن ول ماسةلةنئ توتةسئنةن قويدئ: «ءبئز بانكتةردئ شةكتةن تئس «ةركةلةتئپ» وتئرعان جوقپئز با؟!»

ذكئمةت اتئنان زاث جوباسئن قورعاؤعا كةلگةن وثئرلئك دامؤ ءمينيسترئ بولات جامئشةأ ةث الدئمةن، «شارتتئ شئعئنداردئث» نة ةكةندئگئن ذعئنئپ الؤ كةرةكتئگئنة نازار اؤدارتتئ: «بانك جذمئس جاسامايتئن زاةمدئ ديسكونتپةن پروبلةمالئ كرةديتتةردئ باسقارؤشئ كومپانياعا تاپسئرادئ. بذل رةتتة 100 بئرلئككة بةرئلگةن كرةديت 20 نة ءتئپتئ 10 بئرلئككة عانا باعالانادئ. سةبةبئ سول 10 پايئزئنئث دا قايتارئلؤئ كذماندئ. تيئسئنشة، 100 بةن 10 اراسئنداعئ ايئرماشئلئق باسقارؤشئ ذيئمنئث ئقتيمال تابئسئ بولئپ تابئلادئ. دةگةنمةن ول ذيئمنئث سول ون پايئزدئق تابئستئ دا الا المايتئندئعئن ءبارئ تذسئنةدئ، سةبةبئ ول - قايتارئلمايتئن زاةم. الايدا الگئ «ئقتيمال تابئسقا» ءبارئبئر سالئق ةسةپتةلئنةدئ». وسئ سالئق - مةملةكةتتئث «شارتتئ شئعئنئ». ونئ تولةتتئرؤدةن ذكئمةت باس تارتپاق.

ب.جامئشةأتئث ايتؤئنشا، ايتپةسة بئردة-ءبئر «پروبلةمالئ اكتيأتةردئ باسقارؤشئ ذيئم» بانكتةردئث الگئ زاةمدارئن العئسئ كةلمةيدئ: «ويتكةنئ ةشكئم دة ةشقاشان جينالمايتئن تابئستان ةستةن تاندئرارلئق كولةمدة سالئق تولةؤگة كةلئسپةيدئ. ال بانكتةردئث پورتفةلئن تازالاؤ ءذشئن ولارعا پروبلةمالئ زاةمدارئن ءتيئستئ قورعا تاپسئرؤئنا ءتيئمدئ جاعداي جاساؤئمئز كةرةك!» وسئ تذستا ول ءتئپتئ ذلتتئق بانكتئث «پروبلةمالئ كرةديتتةر قورئن» كاپيتالداندئرؤعا ذلتتئق قوردان ميللياردتار بولئنگةنئن جةتكئزدئ.

وثئرلئك دامؤ ءمينيسترئ بانكتةردئ قورعاشتاپ باقتئ: «پروبلةمالئ زاةمداردان ةثسةسئ ةزئلگةن بانكتةر ةكونوميكاداعئ ءوز رولئن اتقارؤعا قابئلةتسئز. ذكئمةت پةن ذلتتئق بانك بذل پروبلةمانئ شةشؤگة مئندةتتئ. سةبةبئ بانكتئك جذيةسئز ةكونوميكا جذمئس جاساي المايدئ. بذل حالئققا دا، بيزنةسكة دة كةرةك».

وسئ ورايدا ءسوز العان ءماجئلئستئث قارجئ جانة بيؤدجةت كوميتةتئنئث ءتورايئمئ گذلجان قاراقذسوأا شئنئن ايتقاندا، سول «پروبلةمالئ كرةديتتةردئ» بانكتةردئث وزدةرئ جاساعانئنا نازار اؤدارتتئ. جاقئن-جؤئق بيزنةسمةندةرگة، تذتئنؤشئلارعا، سالدارئن جةتة باعالاماي، وثدئ-سولدئ نةسيةلةر تاراتتئ. ةندئ كةلئپ، مةملةكةت نةگة قذتقارؤئ كةرةك؟!

«تؤرا 6 جئل بذرئن ءبئز ذكئمةتكة جانة ذلتتئق بانككة پروبلةمالئ كرةديتتةردئث ارتئپ بارا جاتقاندئعئنا كوثئل ءبولؤدئ ذسئنعانبئز. ةگةر بذل تذيتكئلدئث نة سةبةپتئ تؤئنداعانئن انئقتاماساق، قازئر تازالاعانئمئزبةن، ارتئنان ءبارئ قايتالانادئ. ءبئز تةك ءتيئمسئز جذمئس جاساعان بانكتةرگة كومةكتةسئپ قانا قويماي، ونئث اؤئرتپالئعئن بيؤدجةتكة الئپ وتئرمئز!» دةگةن گ.قاراقذسوأا ميلليونداپ جالاقئ العانئمةن، ءتيئمسئز جذمئس جاساعان بانكتةردئث توپ-مةنةدجةرلةرئنئث قاتةلئگئ ءذشئن مةملةكةتكة جاؤاپ بةرؤگة تؤرا كةلئپ وتئرعانئنا قئنجئلئس ءبئلدئردئ.

«ءسئز دذرئس ايتاسئز، - دةدئ مينيستر. - ذكئمةت وسئنئث بارلئعئ ناتيجة اكةلؤگة تيئستئگئن ذعئنادئ. ناتيجة - بانك سةكتورئنئث ساؤئعؤئ. 2007-2009 - جئلدارئ باستالعان بانكتةردئث پروبلةمالارئ شئنئندا، ءالئ اياقتالعان جوق. قارجئلئق جذيةنئث تذراقسئزدئق كةزةثئ جالعاسؤدا. بذل - مةملةكةت ءذشئن قاؤئپتئ. سوندئقتان ذكئمةت وسئ جاعدايدئ تذزةؤ ءذشئن شارا قابئلداؤدا» دةدئ ب.جامئشةأ.

دةپؤتاتتار وسئعان تذسئنئستئكپةن قاراپ، قوس زاث جوباسئن دا تذبةگةيلئ ماقذلدادئ. الدا ولاردئ سةنات قاراپ، قابئلدايتئن بولادئ.

ةلدوس سةنباي

«ايقئن»

оқулық
ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى