قاشاعان مذنايئنان قايئر بار ما؟

استانا. قازاقپارات - قازاقستاننئث ذلتتئق مذناي ونةركاسئبئنئث ةل ةكونوميكاسئندا الار ورنئ ةرةكشة.

قاشاعان مذنايئنان قايئر بار ما؟

«قارا التئن» ةل ئرزئعئنا اينالئپ قانا قويماي، ذدةمةلئ الةؤمةتتئك-ةكونوميكالئق دامؤئندا ماثئزدئ رول اتقارئپ كةلةدئ.

ماسةلةن، 2013 - جئلئ ةلئمئزدئث جالپئ ئشكئ ونئمئندة مذناي-گاز سالاسئنئث ذلةسئ شامامةن 24 پايئزدئ، ذلتتئق قوردا - 99 پايئزدئ، رةسپؤبليكا ةكسپورتئندا - 76 پايئزدئ قذراسا، قازاقستان ةكونوميكاسئنا تئكةلةي شةتةل ينأةستيسياسئنئث كولةمئندةگئ بذل كورسةتكئش 24 پايئزعا جةتئپ وتئر.

سونئمةن قاتار، مذناي مةن گاز سالاسئنئث دامؤئ جئلدان جئلعا ارتئپ تا كةلةدئ.

ايتالئق، وتكةن جئلدئث قورئتئندئسئ بويئنشا بذل سالاداعئ نةگئزگئ كورسةتكئشتةر 2012 - جئلدئث دةثگةيئنةن اسئپ تذسكةن.

اتاپ ايتقاندا، بئلتئر ةلئمئزدة مذناي وندئرؤدة جاثا رةكوردتئق دةثگةيگة قول جةتكئزئلئپ، بذل  - 81،8 ميلليون توننانئ قذراعان. مذناي ةكسپورتئ العاش رةت 72 ميلليون توننادان اسسا، گاز ءوندئرؤ 42 ميلليارد تةكشة مةترگة جةتتئ. 

الداعئ ؤاقئتتا دا مذناي جانة گاز سالاسئنئث قارقئنئ ساقتالاتئنئ كذتئلةدئ. سوندئقتان دا، مةملةكةت باسشئسئنئث «قازاقستان - 2050» ستراتةگياسئندا مذناي-گاز سالاسئن دامئتا تذسؤدئ جذكتةگةن بولاتئن. وسئعان وراي، ذلتتئق ةكونوميكانئث باستئ فلاگمانئنا اينالعان سالانئث قازئرگئ احؤالئ مةن كةلةشةگئ تؤرالئ بذگئن ماجئلئستةگئ ذكئمةت ساعاتئندا مذناي جانة گاز ءمينيسترئ ذزاقباي قارابالين بايانداعان ةدئ.

مينيستر كةلتئرگةن مالئمةتتةرگة سذيةنسةك، قازاقستان قازئر الةم ةلدةرئ اراسئندا مذناي قورئ جاعئنان 12-ورئندا، ال مذناي ءوندئرؤ بويئنشا 17-ورئندا تذر. بذدان بولةك، گاز قورئ بويئنشا قازاقستان الةمدة 20-ورئندا تذرسا، ونئ وندئرؤدةن 29-ورئندامئز.

سونئمةن قاتار، قازاقستان الةمنئث 30 ةلئنة مذناي جونةلتئپ كةلةدئ. 2013 - جئلعئ مالئمةتتةر بويئنشا ةكسپورتتئث ةث كوپ كولةمئ يتالياعا (27 پايئز)، قئتايعا (17 پايئز)، نيدةرلاندئعا (13 پايئز)، فرانسياعا (9 پايئز) جانة اأسترياعا (7 پايئزعا) تيةسئلئ بولئپ وتئر.

توقتالا كةتةتئن جايت، قازئرگئ تاثدا دا كةلةشةك پةرسپةكتيأادا دا  مذناي جانة گاز سةكتورئ بويئنشا قازاقستاننئث قاشاعان جوباسئ كوپ ءذمئت كذتتئرةتئنئ ايقئن. ويتكةنئ، ةث الدئمةن قاشاعان - دذنيةجذزئندة سوثعئ 30 جئلدا تابئلعان ةث ذلكةن كةن ورنئ بولئپ ةسةپتةلةدئ.

الةمدة وسئ وتكةن 30 جئلدا قانشاما رةت مذنايعا ئزدةؤ، بارلاؤ جذمئستارئ جذرگئزئلگةنئمةن، ةث ذلكةن كةن ورنئ تةك قازاقستاننان تابئلئپ وتئر. سونئمةن قاتار، بذعان دةيئنگئ جذمئستاردئث ناتيجةسئندة 2014 - جئلئ قاشاعاندا 8 ميلليون توننا مذناي وندئرئلةتئنئ بولجانعان ةدئ.

الايدا، بئلتئرعئ جئلدئث قئركذيةگئندة ئسكة قوسئلعان قاشاعان كةن ورنئنان العاشقئ مذناي الئنا باستاپ، توتةنشة اقاؤلاردئث سالدارئنان كئلت توقتاتئلدئ. ءسويتئپ، قاشاعاننان مذناي ءوندئرؤ ءبئرشاما كةدةرگئلةرگة تاپ بولعانئ بةلگئلئ.

توتةنشة جاعدايلار بئرئنةن سوث ءبئرئ ورئن الؤئنئث سالدارئنان جوبانئ يگةرؤدئث 2014 - جئلعا بولجامئ دا قايتا قارالدئ. ايتالئق، جئل باسئندا قاشاعانداعئ مذناي يگةرؤ كولةمئن رةسمي مينيسترلئكتة 2 ميلليون توننانئ قذرايدئ دةلئنئپ، ال ونداعئ جذمئستئث قايتا جاندانؤئ شئلدةگة قاراي دةپ مةجةلةنگةن بولاتئن. الايدا، قازئرگئ جاعدايعا سذيةنسةك، مذناي كةن ورنئنئث قاشان قالئپقا كةلةتئنئ تذرماق، ونداعئ اقاؤلاردئث باستئ سةبةپتةرئ دة ءالئ انئقتالماعانعا ذقسايدئ. ةسةسئنة مينيستر ذزاقباي قارابالين بذعان دةيئن دة «الةمدةگئ ةث قئمبات جوبا» اتانعان قاشاعان كةن ورنئنئث قذنئ اسپانداي تذسةتئنةن تاعئ دا العا تارتادئ.

«راسئندا، قاشاعان جوباسئ قازاقستاندا زور رةزونانس تؤعئزادئ.  ونئث قاتئسؤشئلارئ شةلل، توتال، ةكسونموبيل، ينپةكس، قازمذنايگاز كومپانيالارئ ةكةنئ بةلگئلئ. سونئمةن قاتار، وتكةن جئلئ كونوكوفيليپستئث ورنئنا قئتايلئق CNPC قوسئلعان بولاتئن. بذل الئپ جوبا قورئنئث كولةمئ بويئنشا 2 ميلليارد توننادان استام. سونئمةن قاتار، ءوزئنئث تةحنيكا، تةحنولوگيالئق قيئندئقتارئ بويئنشا دا بئرةگةي ةكةنئن بئردةن اتاپ وتكئم كةلةدئ. الةمدئك مذناي قوعامداستئعئندا ءبئزدئث قاشاعانمةن تةك برازيليالئق تةرةثدةگئ تؤپي كةن ورنئن سالئستئرادئ. ونئث قورئ بئزگة جاقئن. مامانداردئث پئكئرئ بويئنشا ول شامامةن 200 ميلليارد دوللار شئعئندئ تالاپ ةتةدئ. ال كةيبئر باعالاؤ بويئنشا شئعئنئ ودان دا مول بولادئ دةپ ايتئلادئ»، - دةيدئ مينيستر ذ. قارابالين.

ال قازئرگئ احؤالعا كةلسةك، مينيستر اعئمداعئ ءساؤئر ايئنئث سوثئنا دةيئن، قاشاعان قذبئرئنئث تةثئز بولئگئندةگئ 25 نذكتةسئندة زةرتتةؤ جذرگئزئلةتئنئن العا تارتادئ. ذ.قاراباليننئث سوزئنة قاراعاندا، وتكةن جئلدئث كذزئندة عانا العاشقئ مذنايئن بةرة باستاعان قاشاعان كةن ورنئنئث قذبئر ينفراقذرئلئمئندا ءبئراز پروبلةمالار انئقتالئپتئ. ولاردئ جويؤ ماقساتئندا ةكئ مئثنان استام دانةكةرلةنگةن جئك تةكسةرئلگةن. التئ مئث مةتردةن استام قذبئرعا ؤلترادئبئستئق دياگنوستيكا جذرگئزئلگةن. سونئث ناتيجةسئندة الئنعان مالئمةتتةر مامانداندئرئلعان شةتةلدئك زةرتحانالاردا انئقتالاتئن بولادئ.

«ءساؤئر ايئندا قذبئردئث تةثئز بولئگئندةگئ 25 نذكتةسئندة زةرتتةؤ جذرگئزئلةدئ. بذل مذز ةرئگةننةن كةيئن قولعا الئنادئ»، - دةيدئ مينيستر.

ونئث سوزئنة قاراعاندا، كةن ورنئندا مذناي ويداعئداي مولشةردة وندئرئلةتئنئن وتكةن جئلدئث كذزئندة جاعداي كورسةتئپ وتئر. ياعني، الاثداؤعا كوپ نةگئز بولماؤئ كةرةك تة سةكئلدئ. ونئث ذستئنة ذثعئمالاردئث قالئپتئ جذمئس ئستةيتئنئنة جانة تذتاستاي العاندا اؤقئمدئ كةشةننئث جذمئس ئستةپ تذرعانئنا دا كوز جةتكةن.  «قذبئرلارداعئ اقاؤلار باسقا جذيةلةرگة اسةر ةتپةؤئ ءتيئس دةپ ويلايمئز. كةن ورنئنئث قيئن جانة قاؤئپتئ ةكةنئن ةسكةرة وتئرئپ، اسئعئستئق جاساؤ ورئنسئز دةگةن پايئمدامئز»، - دةپ تذسئندئرةدئ مينيستر ذزاقباي قارابالين قاشاعان توثئرةگئندةگئ احؤال جايئنا قاتئستئ.

ءسويتئپ، مذناي جانة گاز سالاسئنئث رةسمي تذلعالارئ قاشاعان كةن ورنئنا بارئنشا سالماقتئ ءارئ سابئرلئ قاراؤدئ قذپتايدئ. البةتتة، بذل دا ورئندئ ماسةلة. ةث باستئسئ كوپ كذتتئرگةن قاشاعان كةن ورنئنئث قايئرلئ بولعانئ كةرةك. ويتكةنئ، جاهاندئق دةثگةيدةگئ جاثالئقتارعا جذگئنسةك، الةم بويئنشا مذناي مةن گاز باعاسئ ءالئ دة شارئقتاؤئ مذمكئن. مذنئ مذناي ءمينيسترئ ذ. قارابالين دة راستاي تذسةدئ.

«الةمدئك جةتةكشئ ساراپتاما ذيئمدارئنئث سوثعئ بولجامدارئ كومئرسؤتةككة دةگةن سذرانئستئث تذراقتئ ءوسؤئنئث ذزاق مةرزئمدئ باعئتئ بولئپ بةكئتئلگةنئن كورسةتةدئ. «جةثئل الئناتئن مذناي» عاسئرئنئث اياقتالؤئ سالدارئنان مذنايعا دةگةن باعانئث جوعارئ دةثگةيدة ذزاق مةزگئل ساقتالادئ دةگةن پئكئرلةر باسئم. بذل جاعدايلاردا مذناي-گاز سالاسئنئث رولئ وتة ماثئزدئ بولئپ قالادئ، ءبئراق بذل ماسةلة ولشةؤلئ جانة پراگماتيكالئق بولؤئ ءتيئس»، - دةيدئ مينيستر قارابالين.

وسئ تذرعئدان العاندا، قاشاعاننئث قاشان جانة قالاي يگةرئلةتئنئ قازاقستان ءذشئن ماثئزدئ. سوندئقتان دا، «باسئ قاتتئ باستالعان جوبانئث» اياعئنان قايئر كذتؤگة تؤرا كةلةدئ.

دةگةنمةن، ةستةن شئعارؤعا بولمايتئن ماسةلة -  مذناي قازاقستاننئث ذلتتئق ةكونوميكاسئندا ناپاقانئث ناق كوزئ بولئپ قالماؤئ كةرةك. بذل تؤرالئ ةلباسئ ن. نازاربايةأ تا ذنةمئ ايتئپ كةلة جاتئر. «قازاقستانعا كومئرسؤتةك رةسؤرستارئن باسقارؤدئث ءتيئمدئ جذيةسئ قاجةت. شيكئزات قورئ ةكونوميكا ءوسئمئن قامتاماسئز ةتؤئ ءتيئس، الايدا ول مةملةكةت كئرئسئنئث باستئ كوزئ بولؤدان تئيئلؤئ شارت. بذل - ذكئمةتتئث باستئ مئندةتئ»، دةگةن بولاتئن ةلباسئ بئلتئرعئ جئلئ دامؤشئ نارئقتاردئث ةكئنشئ ةؤرازيالئق فورؤمئندا.

اأتور: قانات مامةتقازئ ذلئ

оқулық
ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى